Kızgın Adamın Talakı

SORU: Kızgın iken karımı üç talakla boşadım. Kızgınlığımdan ne söylediğimin farkında değildim. Bu karımdan çocuklarım vardır. Onların durumundan korkuyorum. Karımı nikahımda tutmanın çaresi var mıdır?

CEVAP: Talak’m vuku bulması için insanın söylediğini işitmesi ve ne manaya geldiğini bilmesi lazımdır. Onun için Hanefî mezhebinde öfkeli kişinin talakı vaki olmaz. Buna medhuş yani aklı başında olmayanın talakı denir. Ona dehşet ve zühul (yanılma) arız olmuştur. Kendisine, kızgınlıkla verilen talakın durumu sorulan bir kadı ‘Kızgınlık deliliğin bir çeşididir; onunla talak vaki olmaz’ diye cevap verdi. İbn Abidin haşiyesinde, İbn Kayyım bir risalesinde şöyle demiştir:

Kızgının üç çeşit talakı vardır.

Birincisi: Kızgındır ama aklını kaybetmemiştir, ne söylediğinin farkındadır. Şüphesiz bunun talakı vuku bulur. İkincisi, kızgınlığın son haddine erişmiş ne yaptığının ne söylediğinin farkında değil, onun boşaması vuku bulmaz. Üçüncüsü bu ikisinin ortasında olan bir kızgınlıktır. İşte bunun durumuna bakılır. Deliller onun talakının vuku bulmaması yönündedir.

Hanefiyyül mezhep olan İbn Abidin şöyle diyor:

Bana öyle geliyor ki kızgın kişinin ne dediğinin farkında olmaması değil de belki hezeyanlar savurması ciddi ile saçmalığı birbirine karıştırması bile yeter. Nitekim sarhoş hakkında fetva da böyledir.

Sonra kızgın kimse hakkında en güvenilir şey, sözlerinde karışıklık, fiillerinde adet dışı şeyler görmek, keza yaşlılıktan, hastalıktan, ani bir musibetten dolayı aklını karıştıranlar hakkında da aynı şey geçerlidir. Fiil ve sözlerde karışıklık olduğu sürece bu geçerlidir, her ne kadar ne dediğinin ne yaptığının farkında ise de. Çünkü bilmek ve irade muteber değildir. Çünkü bu sahih ve sağlam bir anlayıştan gelmiyor. Akıllı çocuk da bunlar gibidir.

Dr. Muhammed Yusuf Musa Ahkâm’ul-Ahval’uş-Şahsiyye isimli kitabında şöyle söylüyor:

Talakın vukua gelmesi için kocanın ne dediğinin ve ne yaptığının

farkında olması lazımdır.

“Aklını kaçıranın yani Medhıış’un talakı vaki olur mu?” sorusuna cevap olarak şöyle diyor:

İlk önce medhuş’un yani dehşete düşmüş, aklını kaçırmışın tavsifini iyi yapmak lazımdır. Lisan~ül Arab’ta medhuş korkudan, yanılmadan veya hayretten aklım kaçıran kişi şeklinde tarif ediliyor.

Durum böyle olunca, asabi bir sadmeden aklı ve fikri giden ve ne dediğini bilmeyen dehşete düşmüş kişinin talakı vaki olmaz. Fakihler de böyle kişilerin talakının sahih olmadığını söylüyorlar. Nasıl ki, delinin, bunağın ve baygının talakı makbul değilse, medhuş’un da talakı makbul değildir.

Aşırı kızgın kişinin de durumu aynıdır. Çünkü o ne dediğinin ve ne yaptığının farkında değildir. İbn Abidin kızgın veya dehşet içinde olan kişilerin boşamasının geçerli olabilmesi için ne dediklerini bilmemek şartım öne sürmüyor. Ona göre saçma sapan konuşmak ve ciddi ile şakayı birbirine karıştırmak yeterli bir sebeptir. Yani saçmalayan bir adamın da talakı geçerli değildir.

Soru soran kişi kendi durumunu yukarıdaki bilgilerin ışığında tes-bit edebilir, ve sorusunun cevabını bulabilir.

Benzeri konular:

• Erkeğin, eşinden talâk karşılığı mal alması caiz midir?
• Bakara Suresi 229. Ayetteki, “Talâk, iki defadır.” Cümlesinden maksat nedir?
• 3 Talakla boşanan tekrar evlenebilir mi?
• Üç talâkı ifade eden bir cümle ile üç talâk mı, yoksa bir talâk mi meydana gelir?
• Talâk-ı ric’inin (bir veya iki talâkın) hükmü nedir?
• Tümünü görüntüle.