Paylaş
Yaşlılara Saygı ve Önemi
Question
Yaşlılara Saygı
Tirmizi, Birr, 2022
Yaşlılık, doğumla başlayıp ölümle sonlanan şu fani hayattaki son evredir. Allah’ın kendisine ömür verdiği her insan, ilahi kanunun bir gereği olarak bu dönemi yaşayacaktır.
Bu dönem insanın en zayıf ve en aciz olduğu dönemdir. Kur’an-ı Kerim’de bu durum şöyle anlatılmıştır: “Allah, sizi güçsüz olarak yaratan, sonra güçsüzlüğün ardından bir güç veren, sonra gücün ardından bir güçsüzlük ve yaşlılık verendir…” (1)
Hayatlarının bu zayıf ve güçsüz dönemlerinde yaşlılara saygı göstermek, onlara değer vermek ve onları incitecek davranışlardan kaçınmak inancımızın bir gereğidir. Efendimiz (sav) bu konuda şöyle buyurmuştur: “Küçüklerimize merhamet etmeyen ve büyüklerimize saygı göstermeyen bizden değildir.”(2)
Bir başka hadisi Şerif’te de: “Allah’u Teala, yaşından ötürü bir ihtiyara saygı gösteren gence, yaşlılığında hizmet edecek kimseler lütfeder.”(3) buyurmuştur.
Yaşlılar, Allah’ın lütfuna ve merhametine mazhar olan insanlardır. Onlar, hem rızkın çoğalmasına sebep olurlar hem de bela ve musibetlere karşı kalkan olurlar. Zira Rasulullah (sav): “İçinizde masum çocuklar ve beli bükük yaşlılar olmasaydı belalar başınıza sel gibi akacaktı”(4) buyurarak, onların Allah’ın rahmetine çok yakın olduklarını ve onlara saygı gösterilmesi gerektiğini ortaya koymuştur.
Yaşlılarımıza Allah rızası (c.c.) için ve hak ettikleri için saygı duyulmalıdır. Nitekim Sevgili Peygamberimiz yaşlıya saygının Yüce Allah’a saygıdan kaynaklanması gerektiğini şöyle ifade buyurmuşlardır. “Saçı sakalı ağarmış yaşlı Müslüman’a saygı gösterip ikram etmek, Allah’a saygıdandır.”(5)
1) Tirmizi, Birr, 2022
2) Tirmizi, Birr, 15
3) Tirmizi, Birr, 75
4) Heysemi, Mecmau’z-Zevaid, X, 227
5) E.Davut, Edep, 23
6) E.Davut, Cihad, 69
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
Yaşlılara saygı duymak ve değer vermek birçok kültürün önemli bir yönüdür ve İslam’da fazlasıyla vurgulanır. İslami öğretilerde yaşlılar bir bilgelik, deneyim ve rehberlik kaynağı olarak kabul edilir. İşte İslam’da yaşlılara saygı ve önemi vurgulayan bazı önemli noktalar:
Özetle İslam, yaşlılara gereken saygıyı, özeni ve hürmeti vurgular. Onların bilgeliğine değer vermek, destek sağlamak ve yaşlılarla güçlü aile ve toplum bağları sürdürmek İslami öğretilerin önemli yönleridir ve uyumlu ve merhametli bir topluma katkıda bulunur.
İslam’da yaşlılara saygı ve hürmet, büyük bir erdem olarak kabul edilir ve bu konudaki öğretiler çok güçlüdür. Yaşlılar, hayatlarının sonlarına yaklaşırken deneyim, bilgi ve hikmet biriktirmiş olan, toplum için önemli bir kaynaktır. İslam, yaşlıları sadece saygıyla değil, aynı zamanda bakım ve şefkatle karşılamayı öğütler. Yaşlılara saygı göstermek, onları yalnız bırakmamak, onların haklarına riayet etmek, hem dini bir sorumluluk hem de insanlık görevidir.
Kur’an-ı Kerim’de Yaşlılara Saygı
Kur’an’da yaşlılarla ilgili doğrudan bir çok ayet bulunmasa da, insanlara genel olarak saygı ve hürmet göstermenin önemi vurgulanır. Yaşlıların değerini anlamak ve onlara hak ettikleri saygıyı göstermek, bireysel ve toplumsal bir sorumluluktur.
İsra Suresi 23. Ayet’te Allah, anne-babaya gösterilmesi gereken saygı ve merhameti vurgulamaktadır, ancak bu öğüt, yaşlılara da aynı şekilde uygulanabilir:
“Ve rabb’in, yalnızca O’na ibadet etmenizi ve ana-babaya güzel davranmanızı emretti. Onlardan biri veya her ikisi senin yanında yaşlılık çağına ulaşırsa, onlara ‘öf’ bile deme ve onları azarlama, onlara güzel söz söyle.”
Bu ayet, sadece anne ve babaya değil, aynı zamanda yaşlılara genel olarak saygı gösterilmesini öğütler. Yaşlılık, insanın değerini yitirdiği veya göz ardı edilmesi gereken bir dönem değil, aksine ona gösterilmesi gereken daha fazla şefkat ve merhamet zamanıdır.
Peygamber Efendimizin Yaşlılara Yönelik Tavırları
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) yaşlılara karşı her zaman son derece saygılı ve merhametli olmuştur. Onun hayatı, yaşlılara duyulan sevgi ve saygının en güzel örnekleriyle doludur. Efendimiz, yaşlılarla her zaman ilgiyle konuşmuş, onları gözetmiş ve haklarını savunmuştur.
Bir hadisinde Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur:
“Yaşlılarımıza hürmet gösterin, gençlerimize şefkat gösterin.” (Tirmizi)
Peygamber Efendimiz’in bu sözü, yaşlıların toplumsal değeri ve onlara duyulan saygının önemini vurgular. Bu hadis, yaşlıların toplumda önemli bir yer tuttuğunu ve onlara gerekli özeni göstermenin bir görev olduğunu ifade eder.
Ayrıca, Peygamber Efendimiz, yaşlılara sadece saygı göstermekle kalmamış, onları her zaman toplumsal hayata dahil etmiş ve yalnız hissetmelerine engel olmuştur. Yaşlıların ihtiyaçlarını karşılamak, onlarla vakit geçirmek ve onlara moral vermek, Peygamber Efendimizin (s.a.v.) sürekli olarak teşvik ettiği davranışlardır.
Yaşlılara Saygı Göstermenin Sevabı
İslam’da yaşlılara saygı göstermek, büyük sevap kazandıran bir eylemdir. Çünkü yaşlılar, Allah’ın yarattığı değerli varlıklardır ve onların saygı görmesi, toplumun doğru bir şekilde işlemesi için oldukça önemlidir.
Merhamet ve Şefkat: Yaşlılara karşı şefkat göstermek, onların ruhsal ve maddi ihtiyaçlarını karşılamak çok faziletli bir davranıştır. Yaşlılar, genellikle fiziksel olarak daha kırılgan ve duygusal olarak daha hassas olabilirler. Onlara karşı gösterilen şefkat, Allah katında büyük bir değer taşır.
Dualarına Saygı: Yaşlı bireylerin, hayat boyunca pek çok zorlukla karşılaştıkları ve deneyim kazandıkları için dua güçleri de yüksektir. Yaşlılara iyi davranmak, onlardan dua almak ve onların dualarına saygı göstermek, kişinin hayatına bereket katabilir.
Toplumsal Barış ve Dayanışma: Yaşlıların toplumda değerli bireyler olarak kabul edilmesi, toplumun dayanışma ruhunu güçlendirir. İslam’da toplumun her bireyinin birbirine karşı sorumluluğu vardır. Yaşlılara saygı, bu sorumluluğun yerine getirilmesidir.
İman ve Ahlakın Güçlenmesi: Yaşlılara gösterilen saygı ve merhamet, kişinin imanını ve ahlakını güçlendirir. Yaşlıları görmezden gelmek veya onlara kötü davranmak, İslam’a aykırı bir davranış olur. Bu yüzden yaşlılara saygı göstermek, hem dini hem de ahlaki bir gerekliliktir.
Yaşlılara Saygı ve Toplumsal Sorumluluk
Yaşlılara saygı, yalnızca bireysel bir görev değil, aynı zamanda toplumsal bir sorumluluktur. Toplumda yaşlıların değerini bilen, onlara saygı gösteren bir kültür oluşturmak, toplumun sağlıklı ve adil bir şekilde işlemesini sağlar. Yaşlıların yalnız bırakılmaması, ihtiyaçlarının karşılanması ve onlara toplumsal hayatta aktif roller verilmesi gerekir.
İslam’da yaşlıların hakları, toplumun tüm üyeleri tarafından korunmalı ve onlara saygı gösterilmelidir. Yaşlıların eğitimi, sağlık hizmetleri, psikolojik destek ve sosyal ihtiyaçları gibi konularda toplumun her kesimi katkı sağlamakla yükümlüdür.
Peygamber Efendimiz’in Yaşlılarla İlgili Örnek Davranışları
Peygamber Efendimiz, yaşlıları her zaman çok değerli görmüş ve onlara ayrı bir ilgi göstermiştir. Bir gün, Peygamber Efendimiz (s.a.v.), yaşlı bir kadının cenazesine katılmış ve onu defnetmek için yardım etmiştir. Bu davranış, yaşlılara olan saygıyı ve onların değerini gösteren bir örnek olarak kayıtlara geçmiştir.
Bir başka hadisinde, Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“Yaşlılarımıza saygı gösterin, çünkü onlar hayatlarının en değerli dönemindedirler ve Allah’a yakınlıkları artmıştır.” (Buhari)
Yaşlılara Saygı ve Modern Yaşam
Günümüzde, yaşlılar bazen ihmal edilebiliyor ve toplumsal hayattan dışlanabiliyorlar. Ancak İslam, yaşlıların yalnız bırakılmaması gerektiğini ve onlara saygı gösterilmesinin sadece dini değil, aynı zamanda insani bir görev olduğunu her zaman hatırlatmaktadır. Yaşlılara yardım etmek, onlara destek olmak, yalnızlıklarını gidermek ve onların haklarını savunmak, toplumsal olarak büyük bir değer taşır.
Sonuç
İslam’da yaşlılara saygı göstermek, onların değerini bilmek ve onlara gereken özeni ve ilgiyi göstermek, sadece dini bir sorumluluk değil, aynı zamanda toplumsal bir sorumluluktur. Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) yaşlılara karşı olan tutumu, bizlere bu konuda örnek olmaktadır. Yaşlılar, toplumu oluşturan önemli bireylerdir ve onlara hak ettikleri saygıyı göstermek, hem bireysel hem de toplumsal huzur için çok önemlidir.