Paylaş
Yaşlılara Saygı Ve Hürmet
Question
Yaşlılara Saygıda Kusur Etmeyin
Yüce Allah, bu dünyanın nizamıyla ilgili çeşitli kanunlar koymuştur. Bunlardan biriside, her canlının kendi şartları içinde, soyunu devam ettirmesidir. Bu sistem içersinde yer alan canlılar, hayata geldikleri zaman genelde güçsüz ve korumaya muhtaçtırlar. Sonra gelişir, olgunlaşır, güçlenir ve nihayet yaşlanırlar. Öyle ise yaşlanmak, bu dünyadaki geçici hayatın kaçınılmaz bir gereğidir.
Yaşlılık, bu dünya hayatının fani, insanoğlunun aciz, ölümün muhakkak, Yüce Allah’ın baki ve kudretinin sonsuz olduğunun açık bir delilidir. Kur’an-ı Kerimde; ”Kime uzun ömür verirsek biz onun yaratılışını (gençliğini, güzelliğini) bozar, gücünü azaltır, beli bükük hale getiririz. Onlar bunu hiç düşünmezler mi?”(1)
Hiç şüphe yok ki, bu günün gençleri, yarının yaşlılarıdır. Bugün gençliği, sağlığı, gücü kuvveti yerinde olanların, bu nitelikleri ömür boyu koruyamayacakları açıktır. Bunların zamanla zaafa uğraması kaçınılmazdır. Öyle ise bizimde bir gün yaşlanacağımızı göz önüne alarak yaşlılara, özellikle ana babamıza, dede ve ninelerimize saygılı davranmalı ve bu konuda çocuklarımıza ve gençlere örnek olmalıyız. Sevgili Peygamberimiz (s.a.v.); yaşlılara saygı gösterilmesini, bir şey ikram edildiğinde ilkönce onlara teklif edilmesini ve her konuda yaşlılara öncelik verilmesini öğütlemiştir.
Peygamberimiz bir hadisi şeriflerinde: ”Küçüklerimize merhamet etmeyen, büyüklerimize saygı göstermeyen bizden değildir.”(2)
O halde düşenin elinden tutmak, hastayı ziyaret etmek, açları doyurmak, açıkta kalanları barındırmak ve muhtaçlara yardım elini uzatmak, yaşlılara saygı gösterip gönüllerini ve dualarını almak ihmal edilmemesi gereken dini bir vecibedir.
Benzer Konular:
Answers ( 2 )
İslam, yaşlılara saygı ve şerefe büyük önem verir. İslam’ın öğretileri, Müslümanları bilgelik, deneyim ve rehberlik kaynağı olarak görerek yaşlı bireylere karşı şefkat, sevgi ve ilgi göstermeye teşvik eder. Yaşlılara hürmet ve şefkat göstermek sadece ahlaki bir görev değil, aynı zamanda Allah’tan nimet ve mükâfat kazanmanın da bir vesilesidir.
İslam’da yaşlılara saygının bazı temel yönleri şunlardır:
Saygı ve Nezaket: İslam, yaşlılara hürmet ve nezaketle davranmanın esas olduğunu öğretir. Kuran’da müminlere anne babalarına ve yaşlılara karşı tevazu ve şefkat kanatlarını indirmeleri emredilmektedir (Kuran 17:23-24). Müslümanlar yaşlılarla saygılı konuşmaya, öğütlerini dikkatle dinlemeye ve ihtiyaçlarında onlara yardım etmeye teşvik edilir.
Evlada Dindarlık: İslam, ebeveynleri ve yaşlı aile üyelerini onurlandırmayı ve onlara bakmayı gerektiren ana babaya saygıya güçlü bir vurgu yapar. Hz.Muhammed (sav), anne babaya yaşlılıklarında bile nezaket ve saygıyla davranmanın önemini vurgulamıştır. Müslümanlar, yaşlı ebeveynlerinin ihtiyaçlarını karşılamaya, onlarla kaliteli zaman geçirmeye ve onların hayır dualarını aramaya teşvik edilir.
Nasihat ve Bilgelik Aramak: İslam, yaşlı bireylerin sahip olduğu bilgelik zenginliğini ve yaşam deneyimini tanır. Müslümanlar, özellikle din, ahlak ve genel yaşam deneyimi konularında yaşlılardan rehberlik ve tavsiye almaya teşvik edilir. İçgörüleri ve bilgileri değerlidir ve genç nesiller için bir bilgelik kaynağı olarak hizmet edebilir.
Sabır ve Merhamet: İslam, özellikle fiziksel veya bilişsel zorluklar yaşıyorlarsa, yaşlılara karşı sabırlı ve şefkatli olmanın önemini öğretir. Müslümanlar empati, anlayış ve destek göstermeye, günlük işlerde, sağlık ihtiyaçları ve duygusal esenlik konusunda yardım sağlamaya teşvik edilir.
Yaşlıların Haklarının Korunması: İslam, yaşlıların haklarının korunmasını vurgular. Bu, fiziksel ve duygusal esenliklerini sağlamayı, onurlarını ve özerkliklerini korumayı ve mülklerini ve mali meselelerini korumayı içerir. Yaşlıların sömürülmesi, ihmal edilmesi veya istismar edilmesi İslam’da kesinlikle yasaktır.
Yaşlılara saygı duymaya ilişkin İslami öğretilerin, kişinin biyolojik ebeveynleri veya yakın aile üyeleriyle sınırlı olmadığına dikkat etmek önemlidir. Daha geniş kavram, akrabalar, komşular ve topluluk üyeleri dahil olmak üzere tüm yaşlı bireyleri kapsar. İslam, yaşlılar için katkılarına değer verilen ve ihtiyaçlarının karşılandığı destekleyici ve ilgili bir ortam yaratmayı teşvik eder.
Yaşlılara hürmet ve bakım, sadece dinî bir görev değil, aynı zamanda İslam’ın toplumun tüm fertlerine gösterdiği şefkat ve merhametin bir yansımasıdır. Müslümanlar, yaşlılara hürmet ederek ve onlara saygı duyarak, İslami öğretilerin özünde bulunan sevgi, nezaket ve merhamet ilkelerini korumaya çalışırlar.
Yaşlılara saygı ve hürmet, sadece kültürel bir değer değil, aynı zamanda insanlık için önemli bir erdemdir. Yaşlılar, hayat deneyimleriyle, bilgileriyle, gelenekleriyle ve geçmişle bağlarıyla toplumun önemli bir parçasıdır. Onlara saygı göstermek, sadece geçmişin mirasına değer vermek anlamına gelmez, aynı zamanda toplumsal barış ve ahlakın da bir göstergesidir. Yaşlılara saygı, yalnızca bir görev değil, bir toplumun olgunluğunun ve insaniyetinin bir ölçüsüdür.
Yaşlılara Saygının Önemi
Toplumsal İleriye Dönük Büyüme: Yaşlılar, toplumların kültürel birikiminin taşıyıcılarıdır. Geçmişteki deneyimleri, toplumu yönlendiren bir ışık olabilir. Yaşlılara saygı, toplumların değerlerini, geleneklerini ve tarihini yaşatmanın bir yoludur. Onlara değer vermek, geçmişle gelecek arasında bir köprü kurar.
Ahlaki ve Manevi Bir Sorumluluk: Yaşlılara saygı, bir tür manevi sorumluluk taşır. Bir insan yaşlandığında, fiziksel ve bazen duygusal anlamda daha savunmasız hale gelebilir. Onları anlamak, dinlemek, ihtiyaçlarını karşılamak, toplumun ahlaki değerlerinin bir yansımasıdır. İslam başta olmak üzere birçok din ve kültür, yaşlılara saygıyı öğütler ve yaşlıları koruma, onlara hizmet etme konusundaki sorumlulukları vurgular.
Zihinsel ve Duygusal İyi Olma: Yaşlılara saygı gösterilmesi, onların yalnızlık ve ihmal duygularının azalmasına yardımcı olur. Bu, onların psikolojik sağlığı üzerinde olumlu bir etki yaratır. Kendilerini değerli ve saygı duyulan bireyler olarak hissettiklerinde, ruhsal sağlıkları da güçlenir. Ayrıca, yaşlılara saygı, toplumda empati ve anlayışı da artırır.
Gençlerin Eğitimi: Gençlerin yaşlılara saygı göstermesi, onlara hayatta önemli değerleri öğretmenin bir yoludur. Bu değerler, sevgi, sabır, hoşgörü, anlayış ve fedakarlık gibi özellikleri içerir. Genç nesil, yaşlılardan sadece bilgi almakla kalmaz, aynı zamanda toplumsal ilişkilerde nasıl daha insancıl ve saygılı olunması gerektiğini öğrenir.
Yaşlılara Saygının Toplumsal Yansıması
Toplumlar, yaşlıların hakkını verir, onları dışlamaz veya ihmal etmezse daha sağlıklı bir sosyal yapıya sahip olur. Yaşlıları dışlamak, bir toplumun manevi zenginliğinden mahrum kalması anlamına gelir. Yaşlıların, topluma olan katkılarını takdir etmek, onların sadece geçmişin değil, bugünün de bir parçası olduğunu unutmamaktır.
Toplumda yaşlılara saygı ve hürmet gösteren bir ortamda, aile içi ilişkiler daha sağlam olur. Yaşlıların ailedeki rolü ve onların deneyimlerine değer verilmesi, hem aile içindeki bağları güçlendirir hem de toplumsal dayanışmayı artırır.
Yaşlılarla İlgili Dinî ve Kültürel Perspektifler
İslam: İslam, yaşlılara büyük saygı ve hürmet gösterilmesini emreder. Kur’an-ı Kerim’de, yaşlıların ihtiyar hale gelmiş ebeveynlerine karşı nazik ve saygılı davranılması gerektiği ifade edilmiştir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) de, yaşlılara sevgi ve saygı gösterilmesini sıkça vurgulamıştır. Ayrıca, yaşlılara bakım ve hizmet, hem bireysel hem de toplumsal bir sorumluluk olarak kabul edilir.
Hristiyanlık: Hristiyanlıkta da yaşlılara saygı göstermek büyük önem taşır. İncil, özellikle ebeveynlere saygıyı öğütler. “Anneni ve babanı say, ki uzun ömür süresin” ayeti, hem aile içindeki saygıyı hem de yaşlılara yönelik hürmeti ifade eder.
Diğer Kültürler: Birçok kültürde yaşlılar, “bilgelik” ve “tecrübe” simgesi olarak saygı görür. Özellikle Asya kültürlerinde, yaşlılar büyük bir hürmetle karşılanır ve onlara değer verilen bir yer sağlanır. Çin ve Japon kültürlerinde yaşlılara bakım, aile içinde büyük bir onur sayılır. Benzer şekilde, Afrika kültürlerinde de yaşlılar, toplumsal kararların alındığı ve saygı duyulan figürlerdir.
Yaşlılara Saygı Gösterme Yolları
Yaşlılara saygı ve hürmet, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde çeşitli şekillerde ifade edilebilir:
Dinlemek ve Zaman Ayırmak: Yaşlıları dinlemek, onların deneyimlerinden ve bilgilerinden faydalanmak, onlara değer verdiğinizi hissettirecektir. Onlarla kaliteli zaman geçirmek, onların yalnızlıklarını hafifletebilir.
Yardımcı Olmak: Yaşlı bireylerin fiziksel ihtiyaçlarını karşılamak, onlara günlük işlerde yardımcı olmak, saygının somut bir göstergesidir. Bu, onlara fiziksel destek sağlamanın yanı sıra duygusal destek de sunar.
Saygılı ve Sabırlı Davranmak: Yaşlıların sağlık durumları veya duygusal durumları bazen değişebilir. Onlara karşı sabırlı ve anlayışlı olmak, onların yaşadığı zorlukları hafifletebilir.
Sosyal Bağlantılarını Güçlendirmek: Yaşlıların yalnız kalmamaları için sosyal etkinliklere katılmalarına yardımcı olmak, aile içindeki ve toplumsal düzeydeki bağlarını güçlendirmek, onların psikolojik sağlıklarını da iyileştirir.
Yaşlılara Saygıyı Yaygınlaştırmak: Toplumda yaşlılara saygıyı yaygınlaştırmak, genç nesillere bu değeri aşılamak için eğitimler ve bilinçlendirme kampanyaları düzenlenebilir.
Sonuç Olarak
Yaşlılara saygı, toplumların kültürel ve etik zenginliğinin bir yansımasıdır. Yaşlıların deneyimlerinden faydalanmak, onların bilgilerini ve değerlerini korumak, toplumsal ilişkiler açısından çok önemli bir yer tutar. Bir toplumun olgunluğu, yaşlılarına verdiği değerle doğru orantılıdır. Onlara saygı göstermek, hem toplumsal bağları güçlendirir hem de bireysel ahlakı pekiştirir.