Paylaş
Yaşlılara Hürmet
Question
Dinimizde Yaşlılara Hürmet
Allah’ın bizlere bahşettiği hayat nimeti, doğumla ölüm arasında gerçekleşen bir yolculuktan ibarettir. Dünyaya gelen her canlı, ilâhî kanun gereği doğar, büyür, yaşlanır ve ölür. Yaşlanmak, her insan için kaçınılamaz bir olgudur. Yaşlılık döneminde insan, hayatın kazandırdığı tecrübelerle yüklüdür, ancak bedenen ve ruhen yorulmuş olabilir, bu itibarla özel bir ilgi ve saygıya layıktır.
Allah’u Teala Kur’an-ı Kerimde; ”Kime uzun ömür verirsek biz onun yaratılışını (gençliğini, güzelliğini) bozar, gücünü azaltır, beli bükük hale getiririz. Onlar bunu hiç düşünmezler mi?”(1) buyurmaktadır.
Bu günün çocukları, yarının gençleri; geleceğin yaşlıları olarak bizler, kuşaklar arası iletişimi çok iyi kurmalıyız. Bu düzen içerisinde yaşlılarımıza saygı ve hürmette kusur etmemeliyiz. Peygamber Efendimiz (sav)’in buyurduğu gibi: “Saçı sakalı ağarmış, yaşlı Müslüman’a saygı gösterip ikram etmek, Allah’a saygıdandır.”(2)
İnsanlara ve özellikle büyüklere saygı duymak ve bunu söz ve davranışlarımızla göstermek insanî ve İslâmî bir görevdir. Nitekim Peygamber Efendimiz (S.A.V)hadis-i şeriflerinde şöyle buyurmuşlardır: (a.s.), “İnsanlara merhamet etmeyene Allah da merhamet etmez” (3) “Küçüklerine merhamet etmeyen ve büyüklerine saygı göstermeyen bizden değildir.”(4) buyurmuşlardır.
Özellikle ihtiyarlık çağında, kişinin enerjisinin, canlılığının, duygu ve düşünce kabiliyetinin, bazen de algılama gücünün azalmaya başlamasının, bazı aksaklıklara sebep olduğu aşikârdır. Ancak unutulmamalıdır ki dünyaya gelen her canlı, eğer yaşarsa er ya da geç yaşlılığı görecektir.İleride kendimize yapılmasını istemediğimiz tavır ve davranışları, ne anne-babamıza ne de çevremizdeki yaşlılara yapalım. Onlara şefkat, hoşgörü, saygı ve sevgiyle yaklaşalım, onların mutlu olması için her türlü fedakârlığı yaparak onların hayır dualarını alalım. Yüce Allah Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyuruyor: “Rabbin kesin olarak şunları ferman buyurdu: O’ndan başkasına ibadet etmeyin. Anaya, babaya iyilik edin. Şayet onlardan biri yahut her ikisi senin yanında ihtiyarlık haline yetişirse, sakın onlara üf deme ve onları azarlama, ikisine de güzel ve yumuşak söz söyle. Onlara acıyarak üzerlerine tevazu kanatlarını indir ve de ki: Ey Rabbim! Onlar, beni küçükken nasıl terbiye ettilerse, sen de onlara rahmet buyur!” (5)
Yaşlılarımızın hassas olduğu bu dönemde, onların duyguları rencide edilmemeli, onlara kızgınlıkla bakılmamalı, yanlarında sesler yükseltilmemelidir. Onlarla asla dalga geçilmemeli, onların her türlü hizmetlerini severek ve onların gönlünü alarak yerine getirmeliyiz. Onların topluma alışmakta sıkıntı çektikleri göz önünde bulundurularak, her tülü fedakârlığı yapıp onları rahatlatmalıyız. Peygamber Efendimiz (sav) bir sözünde “Bana zayıf, güçsüz kimseler getirin (onu memnun edeyim). Çünkü siz zayıflarınız sebebiyle rızıklanır ve yardım görürsünüz.” (6) buyurmaktadır.
Benzer Konular:
Answers ( 2 )
İslam, yaşlılara saygı ve şerefe büyük önem verir. İslam’ın öğretileri, Müslümanları bilgelik, deneyim ve rehberlik kaynağı olarak görerek yaşlı bireylere karşı şefkat, sevgi ve ilgi göstermeye teşvik eder. Yaşlılara hürmet ve şefkat göstermek sadece ahlaki bir görev değil, aynı zamanda Allah’tan nimet ve mükâfat kazanmanın da bir vesilesidir.
İslam’da yaşlılara saygının bazı temel yönleri şunlardır:
Saygı ve Nezaket: İslam, yaşlılara hürmet ve nezaketle davranmanın esas olduğunu öğretir. Kuran’da müminlere anne babalarına ve yaşlılara karşı tevazu ve şefkat kanatlarını indirmeleri emredilmektedir (Kuran 17:23-24). Müslümanlar yaşlılarla saygılı konuşmaya, öğütlerini dikkatle dinlemeye ve ihtiyaçlarında onlara yardım etmeye teşvik edilir.
Evlada Dindarlık: İslam, ebeveynleri ve yaşlı aile üyelerini onurlandırmayı ve onlara bakmayı gerektiren ana babaya saygıya güçlü bir vurgu yapar. Hz.Muhammed (sav), anne babaya yaşlılıklarında bile nezaket ve saygıyla davranmanın önemini vurgulamıştır. Müslümanlar, yaşlı ebeveynlerinin ihtiyaçlarını karşılamaya, onlarla kaliteli zaman geçirmeye ve onların hayır dualarını aramaya teşvik edilir.
Nasihat ve Bilgelik Aramak: İslam, yaşlı bireylerin sahip olduğu bilgelik zenginliğini ve yaşam deneyimini tanır. Müslümanlar, özellikle din, ahlak ve genel yaşam deneyimi konularında yaşlılardan rehberlik ve tavsiye almaya teşvik edilir. İçgörüleri ve bilgileri değerlidir ve genç nesiller için bir bilgelik kaynağı olarak hizmet edebilir.
Sabır ve Merhamet: İslam, özellikle fiziksel veya bilişsel zorluklar yaşıyorlarsa, yaşlılara karşı sabırlı ve şefkatli olmanın önemini öğretir. Müslümanlar empati, anlayış ve destek göstermeye, günlük işlerde, sağlık ihtiyaçları ve duygusal esenlik konusunda yardım sağlamaya teşvik edilir.
Yaşlıların Haklarının Korunması: İslam, yaşlıların haklarının korunmasını vurgular. Bu, fiziksel ve duygusal esenliklerini sağlamayı, onurlarını ve özerkliklerini korumayı ve mülklerini ve mali meselelerini korumayı içerir. Yaşlıların sömürülmesi, ihmal edilmesi veya istismar edilmesi İslam’da kesinlikle yasaktır.
Yaşlılara saygı duymaya ilişkin İslami öğretilerin, kişinin biyolojik ebeveynleri veya yakın aile üyeleriyle sınırlı olmadığına dikkat etmek önemlidir. Daha geniş kavram, akrabalar, komşular ve topluluk üyeleri dahil olmak üzere tüm yaşlı bireyleri kapsar. İslam, yaşlılar için katkılarına değer verilen ve ihtiyaçlarının karşılandığı destekleyici ve ilgili bir ortam yaratmayı teşvik eder.
Yaşlılara hürmet ve bakım, sadece dinî bir görev değil, aynı zamanda İslam’ın toplumun tüm fertlerine gösterdiği şefkat ve merhametin bir yansımasıdır. Müslümanlar, yaşlılara hürmet ederek ve onlara saygı duyarak, İslami öğretilerin özünde bulunan sevgi, nezaket ve merhamet ilkelerini korumaya çalışırlar.
Yaşlılara hürmet, toplumsal ve ahlaki değerlerin temel taşlarından biridir. Yaşlılara saygı göstermek, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde büyük bir öneme sahiptir. Yaşlılar, toplumların hafızasıdır; deneyimleri, bilgi birikimleri ve yaşamları boyunca kazandıkları değerler, gençlere örnek teşkil eder. Bu yüzden, yaşlılara olan saygı, sadece bireysel bir sorumluluk değil, aynı zamanda toplumların sağlıklı bir şekilde varlıklarını sürdürebilmesi için gereklidir.
Yaşlılara Hürmetin Önemi
Yaşlılara saygı, birçok kültür ve dinin öğretilerinde yer alır. Yaşlılara hürmet etmek, onların geçmişteki emeklerini, fedakarlıklarını ve toplum için sağladıkları katkıları takdir etmektir. Bununla birlikte, yaşlıların saygı görmesi, onların duygusal ve psikolojik olarak sağlıklı bir şekilde yaşamlarını sürdürebilmeleri için de kritik bir öneme sahiptir.
1. Toplumsal ve Ailevi Bağların Güçlenmesi
Yaşlılara saygı göstermek, aile içindeki bağları kuvvetlendirir. Yaşlı bireyler, geçmişten gelen değerlerle genç kuşaklara örnek olabilirler. Saygılı bir toplumda, aile üyeleri arasında sevgi, anlayış ve güven güçlü olur. Yaşlılar, geçmişin mirasını aktararak toplumun kültürel kimliğinin korunmasına yardımcı olurlar.
2. Yaşlıların Psikolojik ve Duygusal Sağlığı
Yaşlıların toplumsal dışlanma veya yalnızlık gibi duygusal sorunlarla karşılaşmamaları için, onların değerli olduklarını hissettirmek önemlidir. Saygı, yaşlıların kendilerini değerli ve sevilen hissetmelerini sağlar. Bu, onların yalnızlık ve depresyon gibi psikolojik sıkıntıları aşmalarına yardımcı olabilir. Yaşlılara gösterilen hürmet, onların özsaygılarının korunmasına ve daha sağlıklı bir yaşam sürmelerine olanak tanır.
3. Toplumsal İstikrar ve Bilgi Aktarımı
Yaşlılar, yıllarca edindikleri deneyimlerle toplumun hafızasıdır. Onlar, genç kuşaklara geçmişin bilgilerini, geleneklerini ve değerlerini aktarır. Saygı gösterilen yaşlılar, toplumun kolektif belleğini yaşatır ve gençlerin doğru kararlar almasına yardımcı olur. Ayrıca, yaşlılar genellikle toplumsal deneyim, kültürel zenginlik ve tarihi bilgi açısından zengin bir kaynaktır.
4. Ahlaki ve Dini Zorluklardan Kaçınmak
Birçok din, yaşlılara saygıyı öğütler. Örneğin, İslam’da yaşlılara hürmet çok vurgulanan bir konu olup, Allah’ın emrettiği bir davranıştır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), “Yaşlılara saygı göstermek, insanı Allah’a yaklaştırır.” demiştir. Yaşlıların haklarına saygı göstermek, Allah’ın rızasını kazanmak anlamına gelir.
Yaşlılara Hürmetin Dinî Boyutu
Birçok dini öğreti, yaşlılara hürmet etmenin önemini vurgular. İslam dini, Hristiyanlık, Yahudilik ve diğer pek çok inanç sistemi, yaşlılara saygıyı ahlaki bir sorumluluk olarak kabul eder. İşte bazı dini öğretiler:
İslam’da Yaşlılara Saygı
İslam, yaşlılara saygı göstermeyi çok kıymetli bir erdem olarak kabul eder. Yaşlılara hürmet, yalnızca onların haklarına saygı göstermek değil, aynı zamanda onlara sevgi, ilgi ve destek sunmak anlamına gelir.
Kur’an-ı Kerim’de Allah, “Ve onlara (anne babaya) en güzel şekilde davran.” (İsra, 23) ayetinde, yaşlılara saygılı davranılmasını istemektedir. Aynı şekilde, Lokman Suresi’nde de, yaşlı anne-babaya saygılı olmanın önemi vurgulanmıştır.
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ise, yaşlılara saygı göstermeyi, insanlığın en güzel ahlaklarından biri olarak kabul etmiştir. Bir hadisinde, “Yaşlılara hürmet, gençlere şefkat gösterilmesinin bir göstergesidir.” demiştir.
Hristiyanlıkta Yaşlılara Saygı
Hristiyanlık da yaşlılara saygıyı öğütler. İsa (a.s.)’ın hayatında, yaşlılara gösterilen saygı önemli bir yer tutar. İncil’de, “Yaşlıları onurlandırın ve saygı gösterin” gibi öğretiler mevcuttur. Hristiyanlıkta, yaşlılar toplumun değerli bireyleridir ve saygı görmek haklarıdır.
Yahudilikte Yaşlılara Saygı
Yahudi inancında da yaşlılara saygı göstermek çok önemlidir. Tevrat’ta, “Babanı ve anneni onurlandır” şeklinde bir emir bulunmaktadır. Yahudi kültüründe, yaşlılar toplumsal saygıyı hak eden kişilerdir.
Yaşlılara Saygı Gösterme Yolları
Yaşlılara saygı göstermek, yalnızca sözde değil, davranışlarla da gösterilmesi gereken bir durumdur. İşte yaşlılara saygı göstermenin bazı yolları:
Dinlemek ve Değer Vermek: Yaşlılar, bilgi birikimleri ve deneyimleriyle genç kuşaklara önemli dersler verebilirler. Onları dinlemek, fikirlerine değer vermek, yaşlıların kendilerini önemli hissetmelerini sağlar.
Yardımcı Olmak: Yaşlı bireylerin günlük yaşamlarında ihtiyaç duyabilecekleri küçük yardımlar sağlamak, onların yaşam kalitesini artırır. Bu, fiziksel yardımlardan, moral desteğe kadar farklı şekillerde olabilir.
Görsel ve Sözlü Saygı: Yaşlılara hitap ederken saygılı bir dil kullanmak ve onları toplum içinde öne çıkarmak, önemli bir saygı gösterisidir. Ayrıca, yaşlıların yanında olmanın, onların duygusal ihtiyaçlarını karşılamanın da önemi büyüktür.
Ailevi Bağları Güçlendirmek: Yaşlıların aile içinde değerli bir yerleri olduğunu hissettirmek, onları yalnız bırakmamak çok önemlidir. Aile toplantılarında, etkinliklerde yaşlıları dahil etmek, onların toplumsal hayattan dışlanmadığını gösterir.
Toplumsal Destek: Toplumda yaşlılara özel bakım ve destek hizmetlerinin artırılması gerekir. Yaşlılar, yalnızca kendi ailelerinden değil, aynı zamanda devlet ve toplumdan da saygı ve sevgi görmelidirler.
Sabırlı ve Hoşgörülü Olmak: Yaşlıların bazen unutkanlık, yavaş hareket etme veya diğer sağlık sorunları olabilir. Bu durumlara karşı hoşgörülü ve sabırlı olmak, saygının önemli bir göstergesidir.
Yaşlılara Saygı ve Gelecek Nesiller
Yaşlılara saygı göstermek, yalnızca bir kültürel veya dini sorumluluk değil, aynı zamanda gelecek nesillere de örnek olma görevini taşır. Gençlerin, yaşlılara saygıyı öğrenmesi, onların da yaşlandıklarında benzer saygıyı görmelerini sağlar. Bu şekilde, toplumda karşılıklı sevgi, anlayış ve saygı kültürü gelişir.
Yaşlıların sağlıklı bir yaşlılık dönemi geçirmeleri için sosyal destekler, psikolojik yardım ve fiziksel bakım hizmetleri sunulmalıdır. Toplumun, yaşlılara hürmet ve değer verme anlayışı, bu dönemdeki bireylerin daha mutlu ve huzurlu bir hayat sürmelerine yardımcı olur.
Sonuç
Yaşlılara saygı, toplumsal barışın, huzurun ve sevginin temel taşlarından biridir. Her bireyin bir gün yaşlanacağı gerçeğiyle, yaşlılara hürmet göstermek, yalnızca onlara değil, kendimize de bir iyilik yapmaktır. Yaşlılara saygı, hem kişisel hem de toplumsal değerlerin korunmasına yardımcı olur. Bu nedenle, yaşlılara hürmet, sadece bireysel bir erdem değil, aynı zamanda insanlığın ortak sorumluluğudur.