Paylaş
İslam’ın Yaşlılara Verdiği Önem
Question
İslam’ın Yaşlılara Verdiği Değer
Allah’ın bizlere bahşettiği hayat nimeti, doğumla ölüm arasında gerçekleşen bir yolculuktan ibarettir. Bu yolculuk, çocukluk, gençlik, yetişkinlik gibi dönemlerden geçmekte ve nihayetinde yaşlılık dönemine ulaşmaktadır.
Hayatın değişmez kanunu gereği, her dönemin insanı,zamanla yerini bir sonraki dönemin insanına bırakmaktadır. Yaşlılık dönemine gelen insan bedenen ve ruhen yorulmuş olsa da, hayatın ona kazandırdığı engin tecrübelerle yüklüdür.Kur’an-ı Kerim’de, ”Kime uzun ömür verirsek,onu yaratılış itibariyle tersine çeviririz,gücünü azaltırız. Hala düşünmeyecekler mi?” [1] buyurulmaktadır.
Bu dönemde insanlar ruhen daha hassas olmakta;ilgi ve desteğe daha çok ihtiyaç duymaktadırlar.Bu bakımdan yaşlılar ve büyükler yalnızlığa terk edilmemeli,sık sık ziyaret edilip gönülleri alınmalı,onlara gereken saygı ve sevgi gösterilmelidir. Çünkü bizler, ”İman etmedikçe cennete giremezsiniz,birbirinizi sevmedikçe de kamil Mü’min olamazsınız.”[2]buyuran yüce bir Peygambere iman eden insanlarız.
Düşenin elinden tutmak,çaresizlere destek olmak,kimsesiz-bakıma ve ilgiye muhtaç olanlara ilgi göstermek,onların ihtiyaçlarını gidermeye çalışmak insani ve dini görevlerimiz arasındadır.
Bu insanlar için güler yüzle hatırlarını sormak, gerektiğinde oturmaları için yer vermek, basit de olsa bir ihtiyaçlarını gidermek, yaşlılar için çok büyük anlamlar ifade edecektir. Yaşlılarla ve büyüklerimizle olan ilişkilerimizde sevgili Peygamberimiz (S.A.V.) en güzel örneğimizdir. O bize, insanlara karşı daima merhametli,güler yüzlü, yardımsever olmayı yaşayarak öğretmiş, ”Merhamet edenlere Allah da merhamet eder. Yaratılanlara merhamet ediniz ki, Allah da size merhamet etsin”[3]buyurmuştur.
Dünya hayatı geçicidir. Bugünün gençleri yarının büyükleri olacaktır. Bugün gücü kuvveti yerinde olan insanlardan bir kısmı, belki yaşlanmadan dünya hayatına veda edecek;bir kısmı da ileri yaşlara ulaşıp gücünü, kuvvetini kaybedecektir. Bu, hayatın bir gerçeğidir ve asla değişmez. Bu itibarla belirli bir yaşa ulaşmış insanlara maddi ve manevi destek vermemiz gerekir. Peygamber efendimiz bu konu ile ilgili şöyle buyurmaktadır; ”Bir kimse Müslüman kardeşinin ihtiyacını giderirse, Allah da onun ihtiyacını giderir. Kim bir Müslüman kardeşinin sıkıntısını giderirse Allah da onun kıyamet günü sıkıntılarından birini giderir.”[4]
Bize düşen görev, Yüce Allah’ın emrettiği, Peygamber efendimizin tavsiye buyurduğu şekilde yaşlılara ilgi ve saygı göstermek, onlara her konuda yardımcı olmaktır.
[1]Yasin S. 36/68
[2]Müslim İman 93
[3]Tirmizi, Birr 66
[4]Müslim, Birr 58
Benzer Konular:
Answers ( 2 )
İslam, yaşlıları toplumun değerli ve ayrılmaz bir parçası olarak görerek onlara saygı ve hürmet etmeye büyük önem verir. İşte İslam’ın yaşlılara verdiği önemi vurgulayan bazı önemli noktalar:
Aile ve Akrabalık: İslam, güçlü aile bağlarını sürdürmenin ve kişinin anne babasına ve büyüklerine hürmet etmesinin önemini vurgular. Kuran, özellikle yaşlılık döneminde anne babanın özel durumunu vurgulayarak müminlere anne babalarına karşı şefkat ve saygı göstermelerini öğütler. Müslümanlar yaşlı ebeveynlerine bakmaya ve onlara sevgi, destek ve arkadaşlık sağlamaya teşvik edilir.
Hikmet ve Tecrübe: İslam’da yaşlılar hikmet ve tecrübe kaynağı olarak kabul edilir. Yaşam deneyimleri, bilgileri ve içgörüleri çok değerlidir ve genç nesillere rehberlik sağlayabilir. Müslümanlar, onların bilgeliklerinden ve anlayışlarından yararlanarak yaşlılardan öğüt ve tavsiye almaya teşvik edilir.
İyilik Zorunluluğu: İslam, yaşlılara karşı şefkat ve şefkat göstermenin gerekliliğini vurgular. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Küçüğüne merhamet etmeyen, büyüğüne hürmet etmeyen bizden değildir” (Sünen İbn Mace). Müslümanlar yaşlılarla ilişkilerinde nazik, sabırlı ve saygılı olmaya teşvik edilir.
Nezaket İçin Ödül: İslam, nezaket göstermenin ve yaşlılara bakmanın oldukça ödüllendirildiğini öğretir. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Merhamet etmeyene Allah da merhamet etmez” (Sahih Buhari). Müslümanlar, yaşlıları onurlandırmak ve onlara yardım etmekle Allah’tan nimetler ve ödüller kazanabilirler.
Alçakgönüllülük Dersleri: Yaşlı bireylerin görüntüsü, Müslümanlara zamanın geçişini ve hayatın geçici doğasını hatırlatır. Alçakgönüllülüğün öneminin ve kişinin kendi ölümlülüğünün farkına varmasının bir hatırlatıcısı olarak hizmet eder. Müslümanlar, yaşlanma süreci üzerinde düşünmeye ve yaşlılara alçakgönüllülük ve empati ile yaklaşmaya teşvik edilir.
Topluluk Desteği: İslam, yaşlıların ihtiyaçlarını karşılayan destekleyici toplulukların kurulmasını teşvik eder. Müslümanlar, yaşlılara saygı duyulan, onlara bakılan ve toplum faaliyetlerine dahil edilen bir ortam yaratmaya teşvik edilir. Bu, sağlık hizmeti, sosyal destek ve katılım ve katılım fırsatları sağlama gibi girişimleri içerebilir.
Kuşaklar Arası Bağlar: İslam, kuşaklar arası bağları teşvik eder ve farklı yaş grupları arasındaki olumlu etkileşimleri teşvik eder. Genç Müslümanlar, karşılıklı saygı ve anlayışı teşvik ederek, yaşlıların deneyimlerinden ve bilgeliklerinden öğrenmeye teşvik edilir.
Rol Modelleri: İslam, Hz.Muhammed’in (sav) yaşlı sahabelerinin örnek karakterini ve eylemlerini vurgular. İnanca bağlılıkları, dayanıklılıkları ve topluma katkıları her yaştan Müslüman için rol model teşkil ediyor.
Özetle İslam, yaşlılara hürmet ve hürmet etmeye büyük önem verir. Müslümanlar, yaşlı ebeveynlerine bakmaya, onların tavsiyelerini almaya ve onlara nezaket ve merhametle davranmaya teşvik edilir. Yaşlılara bilgelikleri, deneyimleri ve topluma katkıları nedeniyle değer verilir. Müslümanlar, yaşlıların haklarını savunarak ve destekleyici ortamlar yaratarak İslami yükümlülüklerini yerine getirebilir ve yaşlı üyelerine değer veren ve onlara değer veren bir toplum inşa edebilirler.
1. Kur’an’da Yaşlılara Verilen Değer
Kur’an-ı Kerim, yaşlılara saygı gösterilmesi gerektiğini açıkça ifade eder. Yaşlıların, insan hayatındaki önemine ve değerine işaret edilir. Özellikle İsra Suresi’nde, yaşlı ebeveynlere karşı nasıl bir tutum sergilenmesi gerektiği vurgulanmıştır:
“Ve Rabbin, ancak O’ndan başka ilah yoktur. İyilikte, ana-babaya en güzel şekilde davranın. Onlardan biri veya her ikisi senin yanında ihtiyarlık çağına ulaştığında, onlara ‘öf!’ bile deme; onları azarlama; ikisine de güzel söz söyle.” (İsra, 17:23)
Bu ayet, yaşlılara karşı saygılı olmanın ve onlara güzel sözler söylemenin ne kadar önemli olduğunu açıkça ifade eder. Burada dikkat çeken bir diğer husus ise, “öf!” bile dememenin vurgulanmış olmasıdır. Yaşlılara sabırla ve anlayışla yaklaşmak gerektiği belirtiliyor.
2. Peygamber Efendimizin (s.a.v.) Yaşlılara İlişkin Hadisleri
Peygamber Efendimiz (s.a.v.), yaşlılara karşı son derece saygılı ve şefkatli bir yaklaşım sergileyen bir liderdi. O’nun hadislerinde, yaşlılara nasıl davranılması gerektiği ile ilgili birçok örnek bulunmaktadır:
“Yaşlı bir insanı saygıyla karşılayan ve ona ikramda bulunan, Allah’ın rahmetine nail olur.” (Buhari, Müslim)
“Yaşlısına saygı göstermeyen bizden değildir.” (Tirmizi)
Bu hadisler, yaşlıların yalnızca fiziksel değil, manevi olarak da bir değeri olduğunu vurgular. Yaşlılara saygı, bir toplumun ahlaki düzeyini gösterir ve İslam, bu değerlerin toplumda yerleşmesini istemektedir.
3. Yaşlılara Yardım Etmek ve Onlara Hizmet Etmek
İslam, yaşlılara hizmet etmeyi bir erdem olarak kabul eder. Yaşlıların fiziksel ve manevi ihtiyaçlarını karşılamak, onların hayatlarını kolaylaştırmak, İslam’ın teşvik ettiği önemli davranışlardır. Bu, sadece bireysel bir sorumluluk değil, toplumsal bir yükümlülüktür. Yardım etmek, İslam toplumlarında yaşlıların yalnızlık çekmemesini sağlamak adına çok önemlidir.
Örneğin, Huzur Evleri veya yaşlı bakım merkezlerinin kurulması, toplumsal bir sorumluluk olarak değerlendirilebilir. İslam’da, yaşlılara bakmak ve onlara saygı göstermek, hem sevap kazandırır hem de toplumda dayanışma ve yardımlaşma kültürünü pekiştirir.
4. Yaşlılara Aile İlişkilerinde Özel Bir Yer Verilmesi
Yaşlılar, ailede önemli bir yere sahiptir. İslam, özellikle yaşlı anne-baba ve büyükanneler-büyükbabalar gibi aile bireylerine saygı göstermeyi teşvik eder. Anne-baba, yaşlandığında onların bakımı, saygı görmesi ve ihtiyaçlarının karşılanması, bir insanın dini sorumluluğudur.
Bir hadisinde Peygamber Efendimiz (s.a.v.), “Cennet, annelerin ayaklarının altındadır” diyerek, anneye olan saygının ve sevgisinin altını çizmiştir. Yaşlılara yönelik saygı, özellikle aile içinde büyük bir öneme sahiptir.
5. Yaşlıların İhtiyaçlarının Karşılanması
İslam, yaşlıların hem fiziksel hem de ruhsal ihtiyaçlarını karşılamayı çok önemli görür. Yaşlıların sağlığına özen göstermek, onlara sevgi ve şefkatle yaklaşmak, yalnız kalmalarını engellemek ve onları düzenli olarak ziyaret etmek, İslam’ın emrettiği bir davranış biçimidir. Ayrıca yaşlılara yapılan her tür yardım, Allah katında büyük sevap kazandırır.
Yaşlıların maddi olarak desteklenmesi de çok önemlidir. İslam’da zekât ve sadaka vermek, aynı zamanda ihtiyaç sahibi yaşlıları desteklemek için de bir araçtır. Zekâtın sadece fakirlere verilmesi gerektiği gibi bir anlayış, yaşlılara da yardımcı olmayı içerir.
6. Yaşlıların Sosyal Hayatın Bir Parçası Olması
İslam, yaşlıların yalnızca evde değil, toplum içinde de aktif olmalarını teşvik eder. Yaşlıların yalnızlık içinde yaşaması, İslam’ın hoşnut olduğu bir durum değildir. Bu nedenle, onları sosyal hayatın bir parçası yapacak mekanizmalar geliştirmek önemlidir. Camilerde, toplum merkezlerinde veya sosyal etkinliklerde yaşlıların yer alması, onların daha huzurlu ve mutlu bir yaşam sürmelerine yardımcı olabilir.
7. Yaşlıların Sabır ve Tecrübelerinden Faydalanma
Yaşlılar, hayat boyunca edindikleri bilgi ve tecrübelerle toplum için birer bilge kaynaktır. İslam, yaşlıların akıl ve deneyimlerinden faydalanmayı öğütler. Bir yaşlı, yıllar süren deneyimleriyle gençlere yol gösterebilir, onları doğruya yönlendirebilir ve tecrübeleriyle rehberlik edebilir.
Sonuç:
İslam’ın Yaşlılara Verdiği Önem, dinin ahlaki ve toplumsal temellerinden biridir. Yaşlılar, sadece bireysel olarak değil, toplumsal düzeyde de değer verilen ve saygı duyulan bir konumdadır. Yaşlılara bakmak, onların ihtiyacı olduğunda yardım etmek, onlara şefkat göstermek ve saygı duymak, hem toplumsal barışı güçlendirir hem de bireysel olarak insanı Allah’ın rızasına yaklaştırır.
İslam’da yaşlılara saygı göstermek, sadece bir görev değil, aynı zamanda bir ibadettir. Yaşlılar, toplumun manevi değerlerinin taşınmasında önemli bir rol oynarlar ve bu yüzden onların hakları korunmalı, ihtiyaçları karşılanmalı ve onlara değer verilmelidir.