Paylaş
israfın her türlüsü haramdır
Question
İslam israfın her türlüsünü yasaklanmıştır.
İsraf, meşru ve makul olanın dışına çıkarak, söz, iş, davranış ve harcamada aşırılık ve savurganlık anlamına gelir. Kısaca nimetin gereğinden fazla kullanılması demek olan israfın her türlüsü dinimizce haram sayılmıştır. Yüce kitabımız Kuran da genel anlamda, sahip olunanları israf derecesinde aşırı harcamayı veya cimrilik yaparak elini sıkı tutmayı yasaklamış, bunun yerine daha ölçülü, dengeli ve duyarlı bir toplum oluşturmayı hedef almıştır.
Ayeti kerimede “(onlar) Harcadıklarında ne israf ne de cimrilik ederler, ikisi arasında orta bir yol tutarlar.” (1) buyrulurken İsra suresinde de “Bir de akrabaya, yoksula, yolcuya hakkını ver. Gereksiz yere de saçıp savurma. Zira böylesi saçıp savuranlar şeytanların dostlarıdırlar. Şeytan ise Rabbine karşı çok nankördür. Eli sıkı olma, büsbütün eli açık da olma, sonra kınanır ve çaresiz kalırsın.” (2)
Allah’ın bize emanet olarak verdiği kaynakların israf edilmesi büyük bir vebaldir. Bunun için şahsi harcamalarımızda ölçülü olmak, sahip olduğumuz değerleri dikkatli kullanmak, verimli alanlarda değerlendirmek dini ve milli bir görevdir. İsraf ise Yüce Allah’ın verdiği nimetlere karşı nankörlük ve saygısızlıktır. İsraf edenler “Yiyiniz, içiniz fakat israf etmeyiniz. Çünkü Allah israf edenleri sevmez.” (3) buyurularak uyarılmaktadır.
Ayet-i kerimede bir taraftan insana yeme içmesi emredilirken diğer taraftan israfa kaçmaması emredilmekte, yani her şeyde olduğu gibi dengeli yaşamak önerilmektedir.
Günümüz toplumlarına şöyle bir göz attığımızda; yapılan yiyecek içecek israflarının haddi hesabının olmadığı açıktır. Çöpe atılan ekmeklerin, dökülen yemeklerin, boşa akan suların, milyonları bulan şehirlere yetecek miktara ulaştığından bahsedilmektedir. Bunları yaparken Allah Teala’nın israf edenleri sevmediğini unutmamak gerekir.
İsraf alanları sadece yeme içme ile sınırlı değildir. Zamanda, giyim-kuşamda, harcamada, törenlerde, sahip olduğumuz kaynaklarda vb her şeyde israf ve gösterişten uzak dengeli ve ölçülü olmalıyız. Çünkü yapılan her israf, fert ve toplum açısından o nimetin elden çıkmasına neden olacaktır. Sahip olduğumuz her nimetten sorguya çekileceğimizi unutmamak israfın önlenmesinde önemli bir etken olabilir.
Bir de insan israfı, bilgi israfı, maddi ve manevi değerlerin israfı da gerek ferdi gerekse toplumsal hayatımızdaki önemli kayıplarımızdandır. Halbuki her insan bir değerdir. Eğitim, ahlaki bilinçlendirme ile insan israfını önlemek temel hedefimiz olmalıdır.
İsraf sadece fertlerin değil toplumların çöküşünde de en önde gelen etkenlerden birisidir. İsrafın önlenerek yoksulluğun ortadan kaldırılması mümkündür.
Tüketirken tükenmeyelim. İnanç ve kültürel değerlerimizden uzaklaştıkça kazandığımızdan, ürettiğimizden daha fazlasını tüketir olduk. Bunun sebebi her türlü israf, savurganlık, gösteriş merakı, öte yandan -belki farkında olmadan- kartopu gibi katlanarak büyüyen borçlar, kredi kartı borçları bizlere hayatı çekilmez hale getirdi.
Bunlardan kurtulmak için Allah Rasulü’nün sözlerine kulak verelim: “Kibire kapılmadan ve israf etmeden yiyiniz, içiniz, giyiniz ve sadaka veriniz.” (4)
Harcarken, tüketirken ilahi ölçülerin yanı sıra, aklını ve vicdanını da kullanan iyi kullar olmamızı temenni ediyorum.
BENZER KONULAR:
Answers ( 4 )
İslam’da israf kavramı genellikle tavsiye edilmez ve inananlar kaynaklarına dikkat etmeye ve savurganlıktan veya gereksiz tüketimden kaçınmaya teşvik edilir. “Haram” terimi, özellikle İslam hukuku tarafından yasaklanan veya yasaklanan eylemlere atıfta bulunurken, israf konusunun Kuran veya Hadis literatüründe açıkça haram olarak belirtilmediğine dikkat etmek önemlidir. Bununla birlikte, İslami öğretiler savurgan uygulamalardan kaçınmayı kapsayan ölçülülük, koruma ve kaynakların sorumlu idaresi ilkelerini teşvik eder. İşte israfla ilgili bazı İslami öğretiler:
İsrafın açıkça haram olarak etiketlenmesi bulunmayabilirken, İslam’ın teşvik ettiği ölçülülük, şükran, koruma ve sorumlu kaynak yönetimi ilkeleri, dolaylı olarak savurgan davranışları caydırır. Müslümanlar, tüketimlerine dikkat etmeye, gereksiz israftan kaçınmaya ve İslami öğretilerin ilkeleri doğrultusunda kaynakları akıllıca kullanmaya teşvik edilir.
Selamın aleyküm, evimizde haram para ile alınmış bir sabun var bunu israf etmek de haram mıdır?
Sabun parasını hak sahibine ver, israftan da kul hakkından da kurtulursun
İsraf, bir şeyin gereksiz yere fazla kullanılması ya da yerli yersiz harcanması anlamına gelir. İslam, israfı büyük bir kötülük ve haram olarak kabul eder. Allah, insanlara verdiği nimetlerin doğru bir şekilde kullanılması gerektiğini bildirir. İsraf, sadece maddi kaynakların değil, zamanın, sağlığın, gücün ve ilimle geçirilen zamanın da gereksiz yere harcanması anlamına gelir.
1. Kur’an’da İsrafın Haram Olması
Kur’an, israfı açıkça yasaklamış ve insanları ölçülü olmaya davet etmiştir. Örneğin, Furkan Suresi’nde Allah, israfın kötü bir davranış olduğunu şöyle bildirir:
“Şüphesiz ki, israf edenler şeytanların kardeşleridir ve şeytan Rabbine karşı çok nankördür.” (Furkan, 67)
Bu ayet, israf edenlerin, şeytanın izinden giden kişiler olarak tanımlandığını ve israfın Allah’ın rızasına karşı bir davranış olduğunu vurgular. Burada, israfın yalnızca maddi kaynaklarla sınırlı olmadığı, aynı zamanda günlük yaşamda yapılan her türlü fazlalık ve savurganlık olarak kabul edilmesi gerektiği de anlaşılmaktadır.
2. Hadislerde İsrafın Yasaklanması
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) de israf konusunda sıkça uyarılarda bulunmuş ve Müslümanları aşırılıktan ve savurganlıktan kaçınmaya davet etmiştir. Bir hadisinde şöyle buyurmuştur:
“Yiyiniz, içiniz ve sadaka veriniz; fakat israf etmeyiniz, çünkü Allah israf edenleri sevmez.” (A’raf, 31)
Peygamberimiz, gereksiz yere harcama yapmanın Allah katında hoş karşılanmadığını ifade eder. Her şeyin orta yolu tercih edilmelidir. Ne yetersizlik içinde kalınacak şekilde tutumlu olmak, ne de israf yapılacak şekilde savurgan olmak gerekir.
3. İsrafın Nedenleri ve Zararları
İsrafın, insanın nefsine hitap etmesi ve ona kısa süreli hazlar sağlaması nedeniyle cazip görünebilir. Ancak manevi açıdan büyük zararlar verir:
Allah’ın nimetine saygısızlık: İslam, Allah’ın verdiği nimetlerin kıymetini bilmemizi ister. İsraf, nimetlere karşı nankörlük anlamına gelir.
Fakirlik ve yoksullukla mücadelede zorluk: İsraf, toplumda ekonomik eşitsizliklerin artmasına neden olabilir. Kaynaklar gereksiz yere harcandığında, yardıma muhtaç olanlar için yeterli kaynak kalmaz.
Sosyal bozukluklar: İsraf, toplumda doyumsuzluk yaratabilir. İnsanlar, gereksiz harcamalar yaparak başkalarının zor durumda kalmasına sebep olabilir.
Fiziksel ve manevi sağlık problemleri: Aşırı tüketim, fiziksel sağlık sorunlarına yol açabilir. Aynı zamanda insanın manevi huzurunu da bozar, çünkü ölçüsüz bir şekilde tüketim yapmak ruhu yıpratır.
4. İsrafın Türleri
İsraf, sadece maddi anlamda değil, birçok farklı alanda kendini gösterebilir:
a) Maddi İsraf
Maddi israf, genellikle para, gıda, kıyafet ve diğer fiziksel kaynakların gereksiz yere harcanması anlamına gelir. İslam, her bir kaynağın yerinde ve gerektiği kadar kullanılmasını ister.
Örneğin, yemeklerin fazla hazırlanması ve artıklarının çöpe atılması, gıda israfına örnek verilebilir. İslam, gıda maddelerinin dahi israf edilmemesi gerektiğini belirtir.
b) Zaman İsrafı
İslam, zamanı çok değerli kabul eder. Her an, Allah’a ibadet ve insanlara fayda sağlamak için değerlendirilmeli, boş işlerle zaman kaybedilmemelidir.
“İki nimet vardır ki, insanlar bunları kaybettikleri zaman çok ziyan ederler: Sağlık ve boş vakit.” (Buhari)
Bu hadis, insanın sağlık ve zamanı doğru bir şekilde kullanmasını öğütler. Zamanın israfı, kişinin hem dünya hem de ahiret hayatını olumsuz etkiler.
c) İlim ve Bilgi İsrafı
İlim, toplumun kalkınması ve gelişmesi için çok değerli bir kaynaktır. Ancak bilgiye sahip olmak, o bilgiyi faydalı bir şekilde kullanmamak da israf olur. İslam, öğrenilen bilgilerin insanlık için faydalı hale getirilmesini öğütler.
d) Sağlık ve Güç İsrafı
İslam, bedenin de Allah’a ait bir emanet olduğunu hatırlatır. O yüzden, insanın sağlığını ve gücünü israf etmemesi gerekir. Gereksiz yere yorulmak, sağlığına zarar vermek de bir tür israf sayılabilir.
5. İsrafın Çözümü ve İslam’ın Getirdiği Yol
İslam, orta yolu izlemeyi, dengeyi korumayı ve her şeyin gerektiği kadar kullanılmasını öğretir. İşte israfın önlenmesi için önerilen bazı çözüm yolları:
a) Tutumluluk ve Denge:
İslam, harcamalarda aşırılıktan kaçınmayı ve her şeyde dengeyi gözetmeyi öğütler. Ne fazla harcama yapılmalı ne de kendini zora sokacak şekilde cimrilik edilmelidir.
b) Şükür:
İnsanlar, Allah’ın verdiği nimetlere karşı şükretmeli, o nimetleri israf etmeksizin kullanmalıdır. Şükür, Allah’ın verdiği nimetleri yerli yerinde kullanmayı sağlar.
c) Sadaka ve Yardımlaşma:
İslam, ihtiyaç sahiplerine yardım etmeyi teşvik eder. İnsanın kendi malını başkalarına vermesi, israfı engeller ve aynı zamanda insanı manevi olarak yüceltir.
d) Nefis Muhasebesi:
Kişinin nefsini kontrol etmesi, harcamalarını gözden geçirmesi ve gereksiz yere harcama yapmamaya dikkat etmesi gerekir.
6. Sonuç
İslam’da israf, her türlü harcamayı aşırılıkla yapmamak ve gereksiz yere kaynakları tüketmemek anlamına gelir. İslam, insanları her türlü israftan, maddi ya da manevi, uzak durmaya çağırır. Orta yol ve denge her zaman İslam’ın temel ilkelerindendir. İnsan, Allah’ın verdiği nimetleri şükürle kullanmalı, sadaka ve yardımlaşma ile de toplumda dengeyi sağlamalıdır.