Zaman israfı haram mı?

Zaman israfı haram mıdır? Haram değilse tahrimen mekruh mudur?

Zaman İsrafı Günah mıdır?

İnsana verilen en kıymetli nimetlerden biri “zaman”dır. Yüce Allah (c.c.), zamanı insana bir emanet kılmış ve her anından hesaba çekileceğini bildirmiştir. Kur’ân-ı Kerîm’de zaman üzerine yemin edilmesi, onun değerini ortaya koyar. Bu sebeple Müslüman’ın zamanını nasıl geçirdiği, boş yere harcayıp harcamadığı, dinî ve ahlâkî açıdan önemli bir konudur.

Kur’an’da Zamanın Önemi

Cenâb-ı Hak birçok ayette zamana yemin etmiştir. Bunlardan en bilinenleri şunlardır:

“Asra yemin olsun ki, insan gerçekten ziyan içindedir. Ancak iman edenler, salih amel işleyenler, birbirine hakkı tavsiye edenler ve sabrı tavsiye edenler müstesna.” (el-Asr, 103/1-3)

“Kuşluk vaktine andolsun, karanlığı bastıran geceye andolsun…” (ed-Duhâ, 93/1-2)

Alimler, Allah’ın bir şeye yemin etmesinin onun önemine işaret ettiğini belirtir. Buna göre zaman, Allah’ın insana verdiği en büyük sermayedir.

Hadislerde Zamanın Değeri

Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

“İki nimet vardır ki insanların çoğu onların kıymetini bilmez: Sıhhat ve boş vakit.” (Buhârî, Rikâk, 1)

“Kul, kıyamet günü ömrünü nerede tükettiğinden, ilmini nerede kullandığından, malını nereden kazanıp nereye harcadığından, bedenini nerede yıprattığından sorulmadıkça yerinden ayrılamaz.” (Tirmizî, Kıyâme, 1)

Bu hadisler, zamanın en önemli hesap konularından biri olduğunu açıkça göstermektedir.

Zaman İsrafının Dinî Hükmü

Fıkıh âlimleri, zamanın boşa harcanmasının hükmünü doğrudan “haram” olarak nitelendirmemişlerdir. Ancak yapılan işin mahiyetine göre hüküm değişir:

Farzları engelleyecek şekilde zaman israfı:

Eğer bir kimse vaktini öyle harcar ki, namaz, oruç, zekât gibi farzları terk eder, bu haramdır.

Vacip ve sünnetleri terk ettirecek şekilde zaman israfı:

Vacipleri veya kuvvetli sünnetleri ihmal ettirecek derecede boş işlerle oyalanmak tahrîmen mekruh olarak değerlendirilir.

Mubah dairesinde ama faydasız işlerle vakit geçirmek:

İnsana ne dünyada ne ahirette fayda sağlamayan, boş ve lüzumsuz şeylerle vaktini geçirmek mekruh veya mubah arasında değerlendirilir. Ancak çokça yapıldığında kalbi gaflete sürükleyeceğinden günaha kapı aralayabilir.

Nitekim İmam Nevevî (r.a.) şöyle demiştir:
“Mü’minin boş şeylerle uğraşması, onun için kayıptır. Çünkü her anını Allah’a itaate sarf etmesi gerekir.” (Nevevî, el-Ezkâr)

Sonuç

Zaman israfı başlı başına “haram” değildir; fakat insanı farzlardan alıkoyduğu, günaha sürüklediği veya faydasızlığa götürdüğü ölçüde hükmü ağırlaşır. Şayet farz ibadetlerin terkine sebep oluyorsa haram, vacip ve sünnetlerin terkine sebep oluyorsa tahrîmen mekruh, sadece boş uğraşlardan ibaretse mekruh/mubah hükmündedir.

Müslüman, Allah’ın kendisine emanet ettiği zamanı iman, ibadet, ilim, salih amel ve faydalı işlerle değerlendirmelidir. Çünkü zaman, geri gelmeyen tek sermayedir.

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

• Zamanı Değerlendirmenin Önemi
• Ayet ve hadisler ışığında Zamanın önemi
• Zamanın Önemi ve Yılbaşı
• En önemli sermaye zaman israfı nasıl önlenir
• İslamda Seher vaktinin önemi nedir? Seher vakti ne zaman
• Tümünü görüntüle.
• Beş vakit namaz ne zaman ve nasıl kılınır
• Beş vakit namaz ne zaman farz kılındı
• Cumaya gitmeyen erkek öğle namazı kılabilir mi, ne zaman kılar?
• Ferec duası anlamı ve fazileti nedir? Ne zaman okunur?
• Peygamber efendimiz ne zaman yola çıkardı?
• Tümünü görüntüle.
• Cumaya gitmeyen erkek öğle namazı kılabilir mi, ne Zaman kılar?
• Zamandan ve mekandan münezzeh ne demek
• İnşallah nerede ve ne Zaman denir?
• Ferec duası anlamı ve fazileti nedir? Ne Zaman okunur?
• Subbuhun kuddusün rabbüna ve rabbül melaiketi verruh ne için ve ne Zaman okunur?
• Tümünü görüntüle.
• Dini soru sor Cevap Al
• Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
• Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
• Dini soru sor kimin?
• Dini soru sor imamlar cevaplıyor
• Tümünü görüntüle.