Hocam merhabalar. Nefs tayyi mekanda bedenimizden ayrılıp yaşamamız mümkün müdür? Mümkün ise kaç yıl yaşanabilir? Teşekkürler

CEVAP:

Merhaba, ifadenize saygı duyarak cevap vermeye çalışayım. Sorunuzu iki başlıkta ele almak faydalı olacak: tasavvufi kavramların doğru anlaşılması ve nefsin bedenden ayrılması meselesi.

1. Nefs ve Tayy-ı Mekân İlişkisi
Öncelikle şunu belirteyim: Tasavvufta tayy-ı mekân denilen olay, genellikle nefsin bedenden ayrılması ile değil, Allah’ın izniyle bedenli veya bedensiz olarak mekân kat etme şeklinde anlaşılır. Yani:

Beden ile tayy-ı mekân: Hz. Süleyman kıssasında olduğu gibi, kişi fiziksel bedeniyle bir anda uzak bir yerde bulunabilir. Burada nefs bedenden ayrılmaz.

Ruh ile tayy-ı mekân: Bazı velilerin ruhaniyetinin (veya nefsinin latif boyutunun) uyku veya vecd hâlinde uzak yerlere intikal etmesi. Bu durumda beden geride kalır, ancak bu “nefsin tamamen ayrılması” değil, latif bir tecellidir.

2. Nefsin Bedenden Ayrılması Mümkün mü?
İslam inancına göre nefs/ruh ile beden arasındaki bağ, ölüm dışında tamamen kopmaz. Ancak:

Uykuda: “Allah, ölenlerin ruhlarını tamamen alır, ölmeyenlerinkini ise uykularında alır.” (Zümer 42) ayetine göre, uykuda ruh bedenden kısmen ayrılır, fakat irtibat devam eder.

Baygınlık, vecd, sekr hâli: Benzer şekilde geçici bir ayrılma hissi olabilir.

Ölüm: Ruhun bedenden tamamen ve kalıcı olarak ayrılmasıdır.

“Nefs tamamen ayrılıp yıllarca bedensiz yaşar” şeklinde bir durum, İslam akaidinde ve sahih tasavvufta yer almaz. Zira bu, ölümün tarifidir. Ölen bir kişi için dünyada “yaşamak” diye bir şey kalmaz; âhiret hayatı başlar.

3. “Kaç Yıl Yaşanabilir?” Sorusu
Eğer nefsin tamamen bedenden ayrılması kastediliyorsa –ki bu ölümdür– o takdirde dünyada yaşam sıfır saniye devam eder. Ceset bir süre fiziksel olarak “diri” kalabilir (örneğin tüp bebekte hücreler yaşar), ama nefsin geri dönüşü olmaz.

Eğer kısmi ayrılma (uyku, rüya, keşf hâli) kastediliyorsa:

Bu anlık veya birkaç saat sürer.

Yıllar boyu devam eden bir “nefsin bedenden ayrı yaşaması” söz konusu değildir.

Böyle bir iddia, tasavvufun temel prensipleriyle (ruh-beden birlikteliği, dünyada imtihanın bedenle olması vb.) bağdaşmaz.

4. Uyarı ve Tavsiyeler
Bazı Batı ezoterizminde veya Hinduist geleneklerde “beden dışı seyahat” (astral seyahat) ve yıllarca süren ayrı yaşam iddiaları vardır. Bunlar İslam’da geçerli değildir.

Nefsin bedenden ayrılıp bağımsız yaşaması, İslam’a göre mümkün değildir; çünkü nefsin dünyadaki işlevi bedenle birlikte imtihan olmaktır.

Bazı keramet menkıbelerinde velilerin ruhaniyetinin uzun süre başka yerlerde bulunduğu anlatılsa da, bu menkıbeler nefsin tamamen ayrılıp bedensen yaşaması şeklinde değil, ruhun latif tecellileri, veya Allah’ın onların bedenini perdelemesi şeklinde yorumlanır.

Özet Cevap:
Mümkün değildir: Nefsin bedenden tamamen ayrılıp, ölmeden, yıllarca bağımsız yaşaması İslam’a göre imkânsızdır.

Kısmi ve geçici ayrılma (uyku, rüya, keşf) mümkündür, ancak bu süre saatlerden öteye geçmez, günler veya yıllar değil.

“Kaç yıl?” sorusunun muhatabı yoktur; çünkü böyle bir hâl yoktur.

Allah en doğrusunu bilir. Bu konulara temkinli yaklaşmak, keramet peşinde koşmaktansa farzları ve tasavvufun asıl hedefi olan nefs tezkiyesi ve Allah’a yakınlığı ön planda tutmak daha sağlıklı olur. Selametle.

Tayy-i mekan Bast-ı zaman nedir ne anlama gelir?

CEVAP:

“Bast-ı zaman” ve “tayy-ı mekân”, İslam düşüncesinde, özellikle de tasavvufta, veli ve bazı peygamberlere Allah tarafından verilen olağanüstü hâlleri (keramet veya mucize) ifade eden terimlerdir.

1. Bast-ı Zaman (Zamanın Genişletilmesi)

Sözlük anlamı: “Bast” yaymak, genişletmek; “zaman” ise vakit anlamına gelir.

Istılah anlamı: Kısa bir zaman dilimine çok sayıda iş, okuma, zikir veya tefekkür sığdırma kabiliyetidir. Kişi, normalde saatler veya günler alacak işleri çok kısa bir ânda tamamlayabilir.

Örnek: Bir velinin birkaç dakikada binlerce “Allah” zikrini kalben tamamlaması, çok kısa sürede çok sayıda hatim indirmesi veya günlerlik bir ilmi bir saatte bitirmesi.

Nass ile bağlantısı: “Bir gün Rabbinin katında sizin saydıklarınızdan bin yıl gibidir” (Hac 47) ayeti, Allah katında zaman algısının farklı olduğuna işaret eder. Bast-ı zaman, bu ilâhî tecellinin kulda cüz’î bir yansıması olarak yorumlanır.

2. Tayy-ı Mekân (Mekânın Katlanması/Bükülmesi)

Sözlük anlamı: “Tayy” katlamak, dürüp bükmek; “mekân” yer, uzam demektir.

Istılah anlamı: Çok uzak mesafelerin çok kısa bir sürede, hatta bir adımda veya yerinden kıpırdamadan kat edilmesidir. Kişi bir anda Şam’da, başka bir anda Mekke’de olabilir. Bu, fiziksel mesafenin ortadan kalkması şeklinde tezahür eder.

Örnek: Hz. Süleyman’ın Belkıs’ın tahtını bir göz açıp kapayıncaya kadar getirmesi (Neml 40) tayy-ı mekân olarak kabul edilir. Tasavvufta bazı büyüklerin bir anda İstanbul’dan Hicaz’a gidip tavaf edip dönmeleri anlatılır.

Dikkat: Bu, uçmak veya hızlı gitmek değil, mekân algısının ve mesafenin fiilen ortadan kalktığı bir hâldir.

Farkları ve Ortak Noktaları:

Bast-ı zaman zamanda, tayy-ı mekân mekânda daralma/genişleme tecellisidir.

İkisi de sebep-sonuç yasalarının (âdetullah) Allah’ın izniyle aşıldığı hariku’l-âde hâllerdir.

Bu hâller genellikle geçici olup, kulun kendi çabasıyla değil, Allah’ın bir ikramı olarak meydana gelir.

İslam âlimlerinin çoğunluğu, bunların sahih bir tasavvuf anlayışı ve Ehl-i Sünnet inancı çerçevesinde mümkün olduğunu, ancak bir velilik ölçütü olmadığını, hatta bazen bir “istidrac” (aldatma) olabileceğini belirtirler.

Özetle: Bast-ı zaman, zamanı içine sığdırmak; tayy-ı mekân, mekânı kat edip kısaltmaktır. Her ikisi de ilâhî kudretin, olağan sebeplerin ötesindeki tecellileridir.

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

• tayy-ı Mekan Ne Demek? Kısaca
• tayyib Ne Demek? Kısaca
• Ettehiyyatü lillahi vesselavatü vettayyibatü esselamü aleyke
• Hadisle ilgili kaynaklar
• Kur’an ve sünnetten dualar arapça ve anlamları
• Tümünü görüntüle.
• Dini soru sor Cevap Al
• Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
• Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
• Dini soru sor kimin?
• Dini soru sor imamlar cevaplıyor
• Tümünü görüntüle.