Tazminat davası açmak günah mıdır?

İşten veya araç gereçten kaynaklanan bir durum sebebiyle işçiler zarar gördüyse işveren ve fabrika sahipleri onlara tazminat ödemekle yükümlü müdür?

İşverenler, fabrika ve kurum sahiplerinin; iş sırasında, işle alakalı ve işten kaynaklanan åletlerin bakım ve onarımının yapılmaması nedeniyle ya da araç gereçlerden kaynaklanan herhangi bir sebepten dolayı zarar gören işçilerine tazminat ödemeleri gereklidir. Yine işin tabiatından kaynaklanan hastalıkların da tedavisini yaptırmak zorundadırlar. İşçiler çalıştıkları ortamların kirliliğinden, hava kirliliğinden veya zehirlenmeden dolayı hastalanmışlarsa yine işverenler bu hastalıkların da tedavisini üstlenmek zorundadırlar. Çünkü çalışan, üretimin bir parçası ve kaynağıdır. İşveren, elindeki araç ve gereçlerin düzgün ve bakımlı olmasını sağlamalıdır. Çalışan, âletlerin motoru hükmündedir. Şer’i kaideler zararın engellenmesini ve doğan olumsuz neticenin de tazminini gerekli kılar. Eğer işçinin başına araç gereçlerden veya işten kaynaklanan bir zarar gelmediyse o zaman işveren işçiye tazminat ödemez.

CEVAP:

1. Genel İlke: Zarar Giderilir (Zarar vermek haramdır)
İslam’da temel bir kural vardır:

“Zarar vermek de, zarara zararla karşılık vermek de yoktur.”
(Hadis-i Şerif, İbn Mâce, Ahkâm, 17; Dârimî, Büyû‘, 7)

Bu hadis, “لَا ضَرَرَ وَلَا ضِرَارَ” kaidesidir ve İslam hukukunun temel prensiplerindendir. Buna göre kimseye zarar verilmemeli, verilen zarar da tazmin edilmelidir.

Dolayısıyla işçiye iş yerindeki ihmaller sonucu bir zarar gelmişse, bu zararın sorumluluğu işverene aittir.

2. Emanet ve Mesuliyet Bilinci
Kur’an’da şöyle buyrulur:

“Haberiniz olsun ki, Allah size emanetleri ehline vermenizi emreder…”
(Nisâ, 4/58)

İşverenin sorumluluğunda olan araç-gereçler, işin yürütüldüğü makineler ve üretim ortamı, onun emanetidir. Bunların düzgün çalışmasını sağlamak ve çalışanı tehlikeye atacak ortamları düzeltmek onun mesuliyetindedir. Bu emanete riayet etmeyen işveren kul hakkına girmiş olur.

3. İşçinin Hakkını Vermek
Peygamber Efendimiz ﷺ şöyle buyurmuştur:

“İşçiye ücretini, alın teri kurumadan önce verin.”
(İbn Mâce, Rühûn, 4; Beyhakî, Şuabü’l-İman, 4/303)

Bu sadece maaş için değil, işçiye yapılan her türlü muameleyi adaletle yürütmek gerektiğini de gösterir. Eğer işçinin sağlığı, güvenliği veya hakkı gözetilmezse, bu zulümdür. Zulmün ise ne dünyada ne de ahirette affı kolay değildir.

4. Tazminatın Dini Dayanağı: Zarar Tazmin Edilir
Fıkıhta temel bir kural vardır:

“Men sebebe dararan fehuve dâmin”
(Bir kimse zarar verirse, tazmin etmekle yükümlüdür.)

Eğer işverenin ihmalinden kaynaklı (örneğin makine bakımının yapılmaması, uygun ekipman verilmemesi gibi) bir zarar meydana gelirse, işveren bunu tazmin etmek zorundadır. Tazminatın mahkemeyle verilmesi gerekmez; dinen de vicdanen de tazmin yükümlülüğü vardır.

5. İşçinin Sağlığından İşveren Sorumludur
Kur’an’da:

“…Kim bir cana haksız yere kıyarsa, bütün insanları öldürmüş gibi olur…”
(Mâide, 5/32)

Bu ayet, insan sağlığı ve hayatının korunmasını çok yüce bir düzeyde tutar. İşçinin sağlığı, sadece onun şahsi meselesi değil, işverenin de sorumluluğundadır. Zehirli gazlara, tozlara, kirliliğe maruz bırakmak da kasıtsız da olsa sorumluluk doğurur. Bu tür zararlardan dolayı işçiye maddi ve manevi tazminat gerekir.

6. İşçinin Emeği Üretimin Parçasıdır
İşçinin emeği, üretimin ayrılmaz bir parçasıdır. İmam Gazâlî şöyle der:

“Zanaatkâr, işini yaparken Allah’a ibadet eder gibidir.”
(İhyâ, 2/89)

İşçinin emeğini hiçe saymak, onu değersiz görmek veya onu korumamak büyük bir zulümdür.

7. Kaza ve Hastalıklar: İşverenin Sorumluluğu
İşçinin çalıştığı ortamdan kaynaklanan hastalıklar da bu kapsama girer. Tıp dilinde “meslek hastalığı” olarak geçen durumlar dinen de işverenin sorumluluğudur. Çünkü zarar, doğrudan iş ortamından kaynaklanmıştır.

SONUÇ
İslam’a göre:

✅ İşveren, araç ve gereçlerin bakımını yapmakla yükümlüdür.
✅ İş ortamının sağlıklı, güvenli ve temiz olmasını sağlamak zorundadır.
✅ İhmali sebebiyle oluşan zararı tazmin etmekle yükümlüdür.
✅ İşçiyi korumayan işveren kul hakkına girer.
✅ Gerekli tedaviyi karşılamayan işveren ahirette de sorumlu olur.

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

• iş kazasında Tazminat davası açmak caiz mi
• Tazminat ve mağduriyet parasını kullanmak caiz mi?
• Tazminat almak caiz midir
• İş yerinden kıdem Tazminatını anlaşmalı olarak alıp, aynı işte çalışmaya devam etmek
• Kıdem Tazminatı helal midir
• Tümünü görüntüle.
• Dini soru sor Cevap Al
• Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
• Dini soru sor kimin?
• Dini soru sor imamlar cevaplıyor
• Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
• Tümünü görüntüle.