Share
Gayrimüslim bir ülkede faiz almak caiz midir?
Question
Yabancı bankalardan faiz almak caiz mi?
Yurt dışında (gayri müslim ülkede) faiz haram mıdır?
İslâm ülkelerinin dışındaki ülkelerde paralar orada bulunan bankalara yatırılıp faizi alınabilir mi?
Ben şahsen bazı modern ilim adamlarının İslâm ülkeleri dışındaki ülkelerde bulunan bankalardan alınan faiz paralarının mubah olduğu ile alakalı fetvalarını şaşkınlıkla karşılıyorum ve uygun da bulmuyorum.
Fıkhi terminolojide Daru’l Harp: İslâmi devlete tabi olmayan, İslâm devletiyle arasında anlaşma bulunmayan, İslâm devletine tabi olmamış ve zımmí de olmayan devletler için kullanılır.
Daru’l Harp’te faiz alınıp verilebilir görüşü Ebu Hanife ve İmamı Muhammed’in görüşüdür. Ebu Yusuf ve öteki İslâm mezhepleri ise aynı
düşüncede değillerdir. Onların delilleri de şudur: O devletlerdeki kişilerin malları, ihanet ve aldatma dışında kendi rızalarıyla (faiz gibi) alınabilir. İslâm dinince yasaklanan faiz, kumar vs. hususlar ancak Müslümanların bu konuda kazançları belli olduğunda caiz olur. Çağdaş din adamlarının bu fetvasını tuhaf karşılayıp doğru bulmayışımın sebebi Ebu Hanife’nin görüşü ile günümüzdeki şartların aynı olmayışındandır. Ebu Hanife’nin görüşü ile günümüz şartları arasındaki farklar şunlardır.
1-İsrail dışındaki dünya ülkelerinin çoğu Daru’l Harp değildir. Müslüman ülkelerle gayrimüslim ülkeler arasında anlaşma vardır. Çünkü elli beş İslâm ülkesi birleşmiş milletlere üyedir. Bu anlaşmada, tüm ülkeler güven ve barışın sağlanması için saygılı olacağına imza atmıştır. Bu ülkelerle anlaşma yapıldığından burada bulunan insanların ister zorbalık ve ihanetle ister başka yollarla olsun can ve mallarına kastetmemek gereklidir.
2-Ebu Hanife’nin fetvasında faiz, kumar gibi şeyler caiz kabul edilirken asıl amaç o ülkelerdeki kişileri maddi açıdan zayıflatmaktır. Çünkü onların malları bizim gözümüzde mubahtır. Ancak günümüzde gayrimüslim ülkelerin bankalarına yatırılan paralarla onlar korunmuş oluyor. Üstelik onlar bu paraları değerlendiriyorlar. Dolayısıyla Ebu Hanife onları zayıflatmak için bu fetvayı vermişken günümüzde onların bankalarına yatırılan paralar ise onları kuvvetlendirmektedir. İşte bu durum da Ebu Hanife’nin görüşüne terstir.
3-İslâm’ın tebliğinde şu hüküm dünyanın bir yerinde şöyle, öteki yerinde de böyledir diye bir farklılık yoktur. Bu ülkelerde yaşayan insanlar kendileriyle anlaşma yapılan insanlardır ve ortada bir savaş da yoktur.
Biz o ülkelerde bulunan insanları anlaşma yaptığımız insanlar saymasak bile paralarımızı onların bankalarına yatırmakla onları zayıflatmış sayılmayız. Bilakis onları güçlendirmiş oluruz. Ebu Hanife onların mallarının ihanet ve aldatma olmaksızın kendi rızalarıyla alınabileceğini söylemişken, şu anda o bankalardan para alınmıyor bizzat onlara para veriliyor.
Ancak hangi durumda olursa olsun o bankalara para yatırılıp da faiz tahakkuk etmişse o faizin onlara bırakılmaması gerekir. O paralar alınır ve İslâm ülkelerindeki fakirlere, kamu harcamalarına, yol onarım ve yapımına, okul ve hastane inşaatına ve ilim talebelerine harcanabilir. Fakat kişi, bu faizi şahsi hesabında tutup da kendisi harcamamalıdır. Çünkü bu para haramdır ve harcanacağı tek yer tasadduk yoludur.
Bu yabancı ülkelerde ister bilerek para yatırılmış olsun, ister zorunlu olarak kişinin hesabına yatırılmış olsun hangi yolla da olsa durum aynı olup kişi bu parayı infak etmelidir.
Şeyh Allame Mustafa Zerkai “Fetvalar” kitabında Müslümanların bu kadar İslâmî banka açıldıktan sonra yabancı ülkelerde bulunan bankalara para yatırmasını zorunlu olmadığı sürece caiz görmüyor.
Kaynak: Günümüz meselelerine fetvalar Prof. Dr. Vehbe Zuhayli
BENZER KONULAR:
- Faiz neden haram kılındı? Maddeler halinde
- İslamda Faiz nedir nasıl oluşur
- Faiz nedir Kredi çekmek günah mıdır
- Faiz neden Meşru Değildir
- Faiz neden haram? Hikmeti nedir
- Tümünü görüntüle.
- Zor durumda olan Faiz almak caiz mi?
- Faiz almakta vermekte haram mı
- Zor durumda Faiz almak caiz mi
- Altın dolar almak satmak caiz mi? Parayı dövize çevirmek faiz midir?
- E-Ticaret Sitesi Üzerinden Faizsiz, Masrafsız Alışveriş Kredisi Almak
- Tümünü görüntüle.
- Faiz parası ile umreye gidilir mi?
- Faiz parasıyla eşya alınır mı
- Faiz parası haram mı?
- Faiz parasını ne yapmalı, fakire verilir mi?
- Faiz parasıyla kedi maması alma
- Tümünü görüntüle.
- Faiz günahı nasıl temizlenir
- Faiz muhasebe etmek günah mı
- Faize parayı yatırıp faiz yememek günah mı
- Faizli kredi çekilmesine aracı olmak günah mıdır
- Faiz nedir Kredi çekmek günah mıdır
- Tümünü görüntüle.
- Dini soru sor Cevap Al
- Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
- Dini soru sor kimin?
- Dini soru sor imamlar cevaplıyor
- Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
- Tümünü görüntüle.
Answers ( 2 )
Bu önemli ve çokça tartışılan bir konu. Sorunuzda çok güzel tespitler ve gerekçeler sıralamışsınız. Şimdi meseleyi hem fıkhi temeller hem de günümüz uygulamaları çerçevesinde değerlendirelim. Diyanet, klasik mezhep görüşleri ve muteber alimlerin beyanlarıyla birlikte açıklamaya çalışayım:
SORU: Gayrimüslim bir ülkede, yabancı bankalardan faiz almak caiz midir?
CEVAP: Genel fıkhi ölçülere göre faiz (riba), Daru’l-Harp’te bile caiz değildir.
1. MESELENİN FIKHI DAYANAĞI
a) Ebu Hanife ve İmam Muhammed’in Görüşü
Daru’l-Harp’te Müslüman, gayrimüslimle faizli işlem yapabilir. Çünkü orası İslam hukukunun uygulanmadığı bir yerdir.
Onlara ait olan mallar mubah sayılır. Faizle para almak onlardan bir tür ganimet gibi değerlendirilmiştir.
Delil: Karşılıklı rızaya dayalı işlemler orada geçerli sayılır.
b) Ebu Yusuf ve diğer imamların görüşü
Faiz her yerde ve her şartta haramdır. Zira Kur’an’daki faiz yasağı mutlak ve genel geçerlidir.
Delil:
Diyanet İşleri Başkanlığı’nın görüşü:
2. GÜNÜMÜZ ŞARTLARI AÇISINDAN DEĞERLENDİRME
Sizin de çok isabetli bir şekilde belirttiğiniz gibi, Ebu Hanife’nin fetvasının uygulanabilirliği günümüzle birebir örtüşmemektedir:
Farklar:
1. Günümüz ülkeleri “Daru’l-Harp” midir?
Hayır. Çünkü bugün gayrimüslim ülkelerle İslam ülkeleri arasında savaş hali yoktur. Aksine diplomatik, ticari ve siyasi anlaşmalar mevcuttur.
Bu nedenle o ülkelerle aramızda “sulh” hali (Daru’l-Ahd) geçerlidir.
2. Günümüzde bankalar bireyleri değil, devleti/sermayeyi güçlendirir.
Ebu Hanife’nin fetvasında gayrimüslimlerin zayıflatılması niyeti varken, bugün Müslümanlar paralarını o bankalara yatırarak aksine onları güçlendirmektedir.
3. Müslüman’ın faiz gelirinden istifadesi haramdır.
Gayrimüslim bankadan alınsa dahi faiz, kişisel harcamalarda kullanılamaz.
Ancak bir şekilde eline geçmişse (zorunlu sistem gibi), tasadduk edilmelidir. (Fakir, yetim, okul, yol, hastane vs.)
ÖNEMLİ NOT: FAİZLİ HESAPTAN GELİR ALMAK İSTEMİYORSAK…
Parayı faizsiz hesap türlerinde tutmak mümkündür.
Ya da katılım bankaları gibi faizsiz sistemleri tercih etmek daha ihtiyatlı olur.
SONUÇ VE HÜKÜM
KAPANIŞ
Ebu Hanife’nin fetvası, tarihi bağlamında anlaşılmalı; günümüzün şartlarına taşınırken ihtiyatla değerlendirilmelidir. Günümüz uleması –örneğin Yusuf el-Karadavi, Mustafa Zerkâ, Vehbe Zuhayli gibi alimler– de bu konuda aynı şekilde temkinli yaklaşılmasını savunmuştur.
Allah Teala bizleri haramdan sakınan, helal kazançla yetinen kullarından eylesin.
وَفِّقْنَا لِمَا تُحِبُّ وَتَرْضَى
Dilerseniz bu konuda makale formatında ya da madde madde kısa özetle de hazırlayabilirim.
Yurtdışında faiz caiz mi Gayrimüslimden faiz almak caiz midir? Diyanet
İslam’da faiz (riba), haram olarak kabul edilen bir uygulamadır. İslam dini, faiz almayı ve vermeyi yasaklamaktadır, çünkü faiz, zengin ile fakir arasındaki uçurumu artırarak toplumsal adaleti bozabilir. Bu yüzden, genel olarak faiz, İslam ekonomisinde yasaktır. Bu hüküm, İslam toplumlarında tüm bireyler için geçerli olup, gerek Müslümanlar arasında gerekse de gayrimüslimlerle yapılan ticaretlerde faiz alıp vermek caiz değildir.
Yurtdışında Faiz: Faiz uygulamasının haram olması, yalnızca yerel yasalarla ilgili değil, aynı zamanda dini bir ilke olarak da geçerlidir. Eğer bir Müslüman, yurtdışında bir faizli işlem yaparsa, bu yine İslam’a aykırıdır. Faizli işlemler (banka kredisi almak, faizli yatırım araçları kullanmak vb.) Müslümanlar için doğru bir seçenek olarak kabul edilmez.
Gayrimüslimden Faiz Almak: İslam, faiz almanın gayrimüslimlerden de caiz olmadığını belirtmektedir. Ancak, bazı İslam alimleri, gayrimüslimlerle yapılan ticaretin özel koşullarına göre, faiz alımının farklı yorumlanabileceğini öne sürseler de, genel görüş, faiz almanın her durumda haram olduğu yönündedir. Bu durumda, İslam’a uygun alternatif yollar (faizsiz finansman, kar-zarar ortaklığı gibi) tercih edilmelidir.
Diyanet İşleri Başkanlığı da bu konuda, faizli işlemlerin her halükarda haram olduğunu vurgulamaktadır. Özetle, faiz almak ve vermek, ister Müslüman ister gayrimüslim olsun, İslam’a göre doğru bir işlem değildir.