Paylaş
Zor durumda olan faiz almak caiz mi?
Question
Zaruretler Faize Gerekçe Olabilir mi?
Selamünaleyküm. Para olarak çok sıkıştım nakite ihtiyacım var. Borç alabilecek şahıs da yok çevremde. Kredi kartımdan nakit avans çekmek zorunda kalacağım gibi. 30 tl gibi bir para kesiyor. Dinen hükmü nedir? Sıkışığım maddi açıdan. Mecbur kalıyorum ancak hoşnutsuzum
CEVAP:
İslam’da faiz, kesin olarak haram kılınmıştır. Faiz, bir malın veya paranın belirli bir süre için kullanılması karşılığında, o malın veya paranın değerinin artırılmasıdır. Faiz, İslam’da zulüm ve haksız kazanç olarak kabul edilir.
Zor durumda olan kişinin faiz almasının caiz olup olmadığı konusunda ancak açlık ve susuzluk gibi can tehlikesi olduğunda zaruret sayılır fakat zaruri ihtiyaç dışında zor durumda olsa bile, faiz almanın hiçbir zaman caiz olmadığını savunurlar.
Diyanet İşleri Başkanlığı’nın fetvasına göre, zor durumda olan kişinin faiz almasının caiz olmadığını, ancak kişinin başka bir şekilde ihtiyaçlarını karşılayamaması durumunda, faiz almadan önce yetkili bir müftülükten veya din görevlisinden danışması gerektiğini belirtmektedir.
Zor durumda olan kişinin faiz almaması için, aşağıdaki alternatifleri değerlendirmesi gerekir:
Aileden veya arkadaşlardan yardım istemek: Zor durumda olan kişi, ailesinden veya arkadaşlarından yardım isteyebilir. Aile ve arkadaşlar, zor durumda olan kişiye maddi veya manevi olarak destek olabilirler.
Dinî kurumlardan yardım istemek: Zor durumda olan kişi, dinî kurumlardan yardım isteyebilir. Dinî kurumlar, zor durumda olan kişilere maddi veya manevi olarak destek olabilirler.
Devletten yardım istemek: Zor durumda olan kişi, devletten yardım isteyebilir. Devlet, zor durumda olan kişilere maddi veya manevi olarak destek olabilir.
Zor durumda olan kişinin faiz almaktan kaçınması, hem dini hem de hukuki açıdan önemlidir. Faiz almak, kişinin hem Allah’ın hem de insanların gözünde günah işlemesine neden olur.
BENZER KONULAR:
Answers ( 5 )
İslam’da faiz (riba) almak, kesinlikle haram kabul edilir. Ancak, bazı istisnai durumlar mevcuttur ve bunlar, zaruretler olarak kabul edilebilecek halleri kapsar. İslam fıkhında zaruretler, insanın hayati ihtiyaçlarını karşılamadığı takdirde, caiz olmayan bir şeyi yapmakta bir kolaylık tanıyabilir. Ancak bu, sadece çok sınırlı ve belirli şartlar altında geçerlidir.
Örneğin, bir kişi ciddi bir açlık veya hayati tehlike altında olduğunda, İslam’ın getirdiği yasaklar bazen esnetilebilir. Ancak, bu esneklik her durumda geçerli değildir ve faiz almak gibi bir haramın, gerçekten bir zorunluluk (zaruret) durumuyla çakışması gereklidir. Bu tür durumlarda bile, mümkünse faizli işlemden kaçınılması ve alternatif çözüm yollarının aranması esastır.
Dolayısıyla, zaruret, faize başvurmayı geçerli kılabilir, ancak bu durumun, yalnızca kişi için gerçekten başka bir seçenek kalmadığında geçerli olacağı ve bunun da çok dikkatli değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. İslam alimleri, böyle bir durumda mümkünse helal olan alternatiflere yönelmeyi ve faizden kaçınmayı tavsiye ederler.
Sonuç olarak, zor bir durumda olsanız bile, faiz almak için geçerli bir gerekçe bulmak oldukça zordur ve dikkatli bir şekilde dini otoritelerle istişare yapmanız daha doğru olur.
selamun aleyküm bir miktar paramı fon a yatırmıştır fon altın borsa mevduat faizi dolar gibi şeylerin performansına göre artıyor içeriğine bakmadım alırken getirisine göre alım yaptım bu para haram oldu mu faiz mi yedim? yardımcı olursanız sevinirim
Ve aleyküm selam kardeşim.
Öncelikle hassasiyetiniz için Allah razı olsun. Sorduğunuz soru, günümüzde birçok Müslümanın karşılaştığı önemli bir konu.
İçeriğini bilmeden, sadece getirisine bakarak alım yaptığınız için bu paranın haram olma ihtimali yüksektir ve faiz (riba) bulaşmış olabilir. Ancak kesin hüküm vermek için fonun içeriğini detaylıca incelemek gerekir.
1. Neden Haram Olma İhtimali Var?
İslam’da yatırım yaparken gelirinin helal olması ve faizli işlemlerden uzak durulması şarttır. Sizin bahsettiğiniz “fon”, eğer katılım (İslami) fonu değilse, büyük ihtimalle içinde şunlar bulunur:
Faiz getirili ürünler: Mevduat faizi, tahvil (bono), hazine bonosu gibi kesin faiz içeren enstrümanlar.
Haram sektörler: Alkollü içecek, kumar, domuz eti ürünleri, silah ticareti, yetişkin eğlencesi gibi sektörlerde hisse senetleri.
Kaldıraçlı/borçlu işlemler: Fon, kredi kullanarak veya faizli borçlanarak yatırım yapıyorsa bu da caiz değildir.
Bu tür unsurlar fonun içinde yer alıyorsa, o fondan elde edilen getiri faizle karışmış haram kazanç sayılır.
2. “Getirisine Göre Aldım” İfadesi Ne Anlama Geliyor?
Bu ifade, sadece kârlılık odaklı hareket ettiğinizi, helal-haram hassasiyeti göstermediğinizi gösteriyor. İslam hukukunda bir yatırım aracının yöntemi (içeriği) helal olmalıdır, getirisi yüksek diye her şeye yatırım yapılmaz. Bu nedenle dinen sorumluluğunuz vardır.
3. Altın, Borsa, Dolar Hakkında Not
Altın ve dolar: Kendi başlarına helaldir. Ancak bunlara dayalı bir fon, eğer vadeli işlemler, faizli finansman gibi haram araçlar kullanıyorsa yine sorun oluşur.
Borsa: Hisse senetleri, şirketin ana işi haram değilse ve faizsiz finansman yöntemleri kullanıyorsa caizdir. Fakat birçok fonda “temizleme” (arındırma) yapılmaz.
4. Şimdi Ne Yapmalısınız?
Fonun içeriğini öğrenin: Bankanızdan veya fon bilgi formundan “fonun portföy dağılımını” ve “karşılaştırma ölçütünü” isteyin. Özellikle:
İçinde faiz getirili ürün var mı? (Devlet tahvili, özel sektör bonosu, repo gibi)
Hisselerin olduğu şirketler haram sektörlerde mi?
Fon katılım fonu sertifikasına sahip mi? (Örneğin “Katılım Esaslı” veya “İslami Prensip” ibaresi aranır)
Uzman görüşü alın: Bir din adamına veya İslami finans danışmanına fonun detaylarını gösterin.
Eğer fon haram ise:
Kazandığınız getiriyi (kâr kısmını) sadaka olarak verin. Ana paranızı (yatırdığınız miktarı) geri alabilirsiniz.
Bundan sonra sadece katılım (İslami) fonlarına yatırım yapın. (Türkiye’de Ziraat Katılım, Vakıf Katılım, Albaraka, Kuveyt Türk gibi bankaların katılım fonları mevcuttur.)
Tövbe edin: Bilmeden yaptığınız için Allah (cc) affedicidir. Yeter ki düzelmeye niyet edin.
Özetle:
Evet, büyük ihtimalle faiz bulaşmıştır.
Hemen fonu bozdurun, getiriyi sadaka verin, anaparayı alın.
Gelecek için mutlaka helal sertifikalı fonları tercih edin.
Allah affetsin kardeşim, hassasiyetiniz takdire şayan. İçinizi rahatlatmak için şimdiden sadaka niyetiyle getiriden kurtulun. Selametle.
aldığım gibi elden çıkardım bir kazancım olmadı ana sadece site komisyonu ödedim bu para şuan helaldir yani değil mi?
Evet, aldığınız gibi elden çıkardığınız ve hiçbir kazanç (kar) elde etmediğiniz için o para -inşallah- helaldir. Hatta zarar etmişsiniz (komisyon ödemişsiniz). Yani sadece ana paranız elinize geçti.
Önemli olan şu: Haramlık, kazandığınız getiride (faiz, riba) oluşur. Siz ne kâr ne de faiz geliri elde etmediniz. Sadece yatırdığınız anaparayı (ve eksi komisyonla) geri aldınız. Bu sebeple elinizdeki para artık temizdir.
Hassasiyetinizden dolayı Allah sizden razı olsun. Selametle.