Göz ve kulak damlası, melhem, fitil, iğne ve makattan yapılan endoskopi orucu bozar mı?

Question

Göz ve kulak damlası, melhem, fitil, kalçadan yapılan iğne ya da kişiye makattan yapılan endoskopi tarzı şeyler orucu bozar mı?

Yukarıda bahsedilenlerin tamamı Uluslararası İslâm Fıkıh Toplantısında alınan kararın 93. maddesinin 1/10 bendine göre orucu bozmaz. Çünkü bunlar gıda niteliği taşımadığından orucun bozulmasına da yol açmaz.

Göz veya burun damlası, damardan, deriden, erkeğin cinsel organından, anüsten lavman yapılması, fitil kullanılması veya iğne yapılması ya da vajinal yoldan veya anüsten yapılan endoskopi gibi kablolu ve kameralı cihazların bu şekilde kullanılması yine orucu bozmaz.

Serum kullanmaya gelince; kanaatim ihtiyaten orucu bozduğudur. Çünkü kişi serum kullanmak durumundaysa hasta demektir ve hasta için de zaten orucunu bozması mubahtır. Hastanın meşakkat çekmesine veya hastalığının geç iyileşmesine gerek de yoktur.

Dini Siteler

Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi’nin (Uluslararası İslâm Fıkıh Toplantısı) 1997’deki (10. dönem) kararlarına atıfta bulunduğunuz bu bilgi, modern tıbbi müdahaleler konusunda önemli ve geniş kabul görmüş bir referanstır. Bahsettiğiniz kararın 1/10 bendi, özellikle gıda ve beslenme amacı taşımayan yöntemlerin orucu bozmayacağı prensibini ortaya koyar.

Konuyu özetleyecek olursak:

Orucu BOZMAYAN müdahaleler (Yaygın görüşe ve bahsettiğiniz karara göre):

Göz damlası, kulak damlası, burun damlası: Damlanın mideye ulaştığı kesin olarak bilinmediği ve beslenme amacı taşımadığı için.

Merhem (krem, losyon), iğne (kas içi, deri altı – kalçadan vb.): Sindirim sistemine ulaşmaması ve beslenme amacı taşımaması nedeniyle.

Fitil (makat veya vajinal yoldan): Sindirim sisteminin başlangıcı sayılan ağız yoluyla alınmaması nedeniyle.

Endoskopi (makat veya vajinal yoldan): Tanı amaçlı olup, beslenme sağlamadığı için.

Diyaliz: Karından yapılan peritoneal diyaliz, genel kanaate göre bozmaz. Ancak kanı temizleyen hemodiyaliz, ihtiyatlı bazı görüşlere göre bozabilir.

TARTIŞMALI / İHTİYATLA YAKLAŞILAN müdahaleler:

Serum (damar yoluyla sıvı verilmesi) ve besleyici iğneler: Bu konuda ihtilaf vardır. Sizin de belirttiğiniz gibi, birçok çağdaş alim, beslenme ve güç sağladığı gerekçesiyle serumun orucu bozduğu kanaatindedir. Ancak, Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi gibi bazı kurullar, tıbbi gereklilik halinde ve beslenme amaçlı olmayan serumların orucu bozmayabileceğini ifade etmişlerdir. Pratikte, hastanın durumu serum gerektiriyorsa, zaten hasta hükmünde olduğu için oruç tutmayabilir. Bu nedenle, kişinin durumuna ve serumun niteliğine göre bir ilahiyatçıya (müftü) danışması en doğrusudur.

Anestezi: Genel anestezi altında mideye sıvı vs. verilmediği sürece, çoğunlukla orucu bozmaz. Ancak ihtiyatlı davranılması önerilir.

ÖNEMLİ UYARILAR:

Niyet ve Hüküm: Yukarıdaki bilgiler, farz olan Ramazan orucu için geçerlidir. Nafile oruçlarda, ağızdan bir şey girmesi kesin olan durumlar dışında daha müsamahalı davranılabilir.

Kişisel Durum: Hasta olan kişi, orucun kendisine zarar vereceğinden endişe ediyorsa, zaten orucunu tutmayabilir (sonra kaza eder) veya gerekiyorsa fidye verebilir. “Hasta” hükmü, kişiyi bu meşakkatlerden kurtarır.

Mezhep Farklılıkları: Hanefi, Şafii, Maliki ve Hanbeli mezheplerinin bu konularda bazı detaylarda farklı içtihatları (görüşleri) olabilir. Özellikle burun damlası, iğneler ve serum konusunda görüş ayrılıkları mevcuttur. Kişi, bağlı olduğu mezhebin görüşünü de göz önünde bulundurmalıdır.

Danışma: Sağlık durumu nedeniyle bu tür müdahalelere ihtiyaç duyan bir mümin, en doğru bilgi için güvendiği bir ilahiyatçıya (müftüye) durumunu anlatarak danışmalıdır.

Sonuç olarak: Göz/kulak damlası, merhem, fitil ve tanı amaçlı endoskopi gibi işlemler, bahsettiğiniz karar da dâhil olmak üzere, birçok çağdaş fıkıh kuruluşu ve alim tarafından orucu bozmayan müdahaleler olarak kabul edilmiştir. Serum konusu ise daha ihtiyatlı ve tartışmalıdır. Hasta olan kişi için ise zaten ruhsat vardır.

Sağlık sorunlarınız varsa, önceliğiniz sağlığınız olmalı, orucun hükmü konusunda da gerekiyorsa dinî bir otoriteden fetva almalısınız.

BENZER KONULAR:

1
2026-02-02T07:26:23+03:00 0 Son Cevaplar 8 görüntüleme
1
Dini Soru Cevap

Dini Soru Cevap

Her soru cevap verilmeye değerdir, yeter ki aynı konu bize sorulmuş olmasın ve kurallara uygun sorulsun. Lütfen soru yollamadan önce aynı konu var mı diye \\\\"ARAMA\" yapınız. Konu altına yazılan sorulara öncelik tanıyoruz.. Bilginize

Takip Et

Cevapla