Ramazan ayında Cömert Olmanın Faziletleri

Question

RAMAZAN AYINDA CÖMERTLIK, İYİLIK ETME VE DAHA ÇOK HAYIR İŞLEME VE SON ON GÜNÜNDE BUNU DAHA ÇOK YAPMA

۱۲۲۳/۱ وعن ابن عباس رضي الله عنهما قال: كان رسول اللہ ﷺ أجود الناس ؛ وكان أجود ما يكون في رمضان حين يلقاه جبريل، وكان يلقاه جبريل في كل ليلة من رمضان فيدارسه القرآن، فلرسول اللہ ﷺ حين يلقاه جبريل أجود بالخير من الريح المرسلة .

1/1223-Ibn Abbas radiyallahu anhuma Hazretleri diyor ki: Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem insanların en cömerdi idi. Onun en cömert olduğu da ramazanda Cebrail’le karşılaştığı andı. Cebrail ramazanda onunla her gece karşılaşır ve onunla karşılıklı Kur’an okurlardı. Bu itibarla Cebrail’le karşılaştığı zaman fırtına gibi cömert olurdu. Müttefekunaleyh.

Lügatler: İnsanların en cömerdi idi: Cömertlik lügatte kerem ve ikram manasınadır. Şeriatte ise gerekeni gereken kimseye vermektir. Bu, sadakadan daha geniştir. Karşılıklı Kur’an okurdu: Bu şöyle olur: Önce kendi okur, sonra da karşısındaki aynı yeri okur. Bu karşılaştırmanın hikmeti, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemin ezberini kuvvetlendirmektir. Bu karşılaşma Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemin cömertliğini artırırdı. Çünkü Cebrail’le karşılıklı Kur’an okuması, gönül tokluğu sözünü yenilerdi. Bu da cömertliğin sebebidir. Fırtına gibi cömert: Hızlı ve kapsamlı demektir.

Hadisten çıkan hükümler: Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemi örnek alarak ramazanda cömertlik etmek ve Kur’an okumak müekked şekilde müstehaptır. İmam Şafii şöyle demiştir: Oruçlunun ramazan da Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemi örnek alarak daha çok ik ramda bulunmasını çok severim. Bir de insanların çoğu ramazanda işleri ile meşgul olurlar; birçokları da ibadetle meşgul oldukları için kazançtan geri kalırlar. İşte onlara yardım etmek daha yerinde olur.

١٢٢٤/٢ وعن عائشة رضي الله عنها قالت: «كان رسول اللہ ﷺ إذا دخل العشر أحيا الليل، وأيقظ أهله، وشد المئزره .

2/1224-Hz. Aişe radıyallahu anha diyor ki: Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem ramazanın son on günü girince, geceleri ihya eder, ailesini uyandırır ve eteğini çemrerdi. Müttefekunaleyh.

Lügatler: Geceleri ihya eder: Namaz kılardı. Eteğini çemrerdi: Bu ciddi çalışmaktan ve hayır işlemekten kinayedir. Bunun ibadetlerle meşgul olduğu için kadınlardan uzak olmaktan da kinaye olduğu söylenmiştir.

Hadisten çıkan hükümler: Ramazanın son on günü girince, ibadette çabalamanın, mescitte itikafa çekilmenin ve Kadir gecesini aramanın müstehap olması.

YORUM-CEVAP:

Bu hadis-i şerifler, Ramazan ayında özellikle de son on gününde yapılması teşvik edilen cömertlik, hayır işleme ve ibadetleri konu edinmektedir. Metni Türkçe olarak açıklayalım:

Hadislerin Açıklaması ve Özeti:

İlk Hadis (İbn Abbas r.a.): Peygamber Efendimiz (s.a.v.) insanların en cömerdiydi ve bu cömertliği Ramazan ayında, özellikle de her gece Kur’an’ı karşılıklı müzakere ettiği Cebrail (a.s.) ile buluştuğu zaman zirveye ulaşırdı. O anda rahmet rüzgarı gibi hiçbir engel tanımaksızın hızlı ve bol hayır işlerdi.

Çıkarılan Hükümler: Ramazan’da cömertliği ve Kur’an okumayı artırmak, Hz. Peygamber’in sünnetine uymak anlamında çok kuvvetli bir şekilde tavsiye edilmiştir (müekked müstehap). İmam Şafii’nin de belirttiği gibi, özellikle bu ayda daha çok bağışta bulunmak, insanlara yardım etmek güzel görülmüştür. Çünkü birçok kişi ibadetle meşgul olduğu için geçim sıkıntısı yaşayabilir.

İkinci Hadis (Hz. Aişe r.a.): Hz. Peygamber (s.a.v.) Ramazan’ın son on günü girdiğinde;

Geceyi ibadetle ihya eder (uyumaz veya çok az uyur, namaz kılar, zikir yapar, dua ederdi),

Ailesini (eşlerini, çocuklarını, hizmetçilerini) de ibadet için uyandırırdı,

“Eteğini toplardı/kuşağını sıkardı” (anlamı): Bu mecazi bir ifadedir. Dünya işlerinden (örneğin hanımlarıyla bir arada olmaktan) uzaklaşıp, ibadete daha fazla yoğunlaştığını, gayretini ve ciddiyetini artırdığını gösterir.

Çıkarılan Hükümler: Ramazan’ın son on gününde ibadetlere daha fazla sarılmak, geceleri ihya etmek, Kadir Gecesi’ni aramak ve aile fertlerini de bu hayırlı faaliyetlere teşvik etmek müstehaptır (çok sevap ve faziletli bir davranıştır).

“Ramazan Ayında Cömertlik, İyilik Etme ve Daha Çok Hayır İşleme ve Son On Gününde Bunu Daha Çok Yapma” Konusu Bağlamında:

Bu iki hadis, konunun temel dayanaklarıdır. Bize şu mesajları verir:

Ramazan Ruhu ve Cömertlik: Ramazan, sadece aç kalmak değil, aynı zamanda gönlü açmak, eldeki imkanları hayra açmak ayıdır. Peygamberimiz’in örnekliğinde olduğu gibi, bu ayda cömertlik “rahmet rüzgarı” gibi engelsiz ve bol olmalıdır.

Son On Günün Özel Konumu: Ramazan’ın son on günü, ibadet ve hayır yarışında bir “sprint” (son hız) dönemidir. Bu dönemde;

Nafile İbadetler (gece namazı, Kur’an kıraati, zikir, tövbe ve dua) artırılmalıdır.

Aile İbadeti: Sadece kişisel değil, ailevi bir sorumlulukla sevdiklerimizi de bu manevi atmosfere dahil etmek sünnettir.

Maddi Hayırlar: Sadaka, fitre, zekat (vakti gelenler için), ihtiyaç sahiplerine iftar vermek, hayır kurumlarına destek olmak gibi fiiller de bu son on günde daha da yoğunlaştırılabilir. İmam Şafii’nin işaret ettiği gibi, bu ayda kazancı azalanlar düşünülerek yardımlar özellikle önem kazanır.

“Eteği Toplamak” Metaforu: Bu ifade, son on günde dünyevi meşguliyetleri mümkün olduğunca azaltıp, manevi hayata konsantre olmayı çağrıştırır. Televizyon, sosyal medya, gereksiz sohbetler gibi vakit alıcı şeylerden uzaklaşarak, vaktin kadrini bilmek anlamına gelir.

Sonuç: Bu hadisler bize, Ramazan’ı bir “hayır ve ibadet seferberliği” olarak görmemizi öğütler. Ay boyunca artan cömertlik ve kulluk bilinci, özellikle son on günde zirve yapmalı, gece-gündüz demeden Allah’a yakınlaşmak için gayret sarf edilmelidir. Bu, hem bireysel manevi kazanım hem de toplumsal dayanışma için eşsiz bir fırsattır.

Dini Siteler

ÖZETLE:

Ramazan’da Cömertlik ve İbadetin Artırılmasının Temelleri

Bu hadisler ve açıklamalar, Ramazan ayının sadece bir “oruç ayı” değil, aynı zamanda bir “cömertlik, hayır ve ibadet mevsimi” olduğunu gösterir. Hz. Peygamber’in (s.a.v.) sünneti, bu aya nasıl yaklaşmamız gerektiğinin canlı örneğidir.

Ramazan Boyunca: Cömertlikte Zirve

Örnek: Peygamber Efendimiz (s.a.v.) her zaman cömertti, ancak Ramazan’da bu vasfı doruk noktaya ulaşırdı.

Sebep: Bu artışın iki temel sebebi vardır:

Mukabele (Cebrail (a.s.) ile Buluşma): Her gece Cebrail (a.s.) ile Kur’an’ı karşılıklı okumaları (mukabele), onun kalbini tazeler, maneviyatını ve hayır yapma arzusunu güçlendirirdi.

“Rahmet Rüzgarı” Metaforu: Onun cömertliği, “serbest bırakılmış, engel tanımayan bereketli rüzgar” gibiydi. Bu, yardımın hızlı, çok yönlü, bolluk içinde ve hiçbir engelle karşılaşmaksızın yapılması anlamına gelir.

BENZER KONULAR:

çözüldü 3
2026-01-07T15:00:17+03:00 1 Son Cevaplar 20 görüntüleme
3
Dini Soru Cevap

Dini Soru Cevap

Her soru cevap verilmeye değerdir, yeter ki aynı konu bize sorulmuş olmasın ve kurallara uygun sorulsun. Lütfen soru yollamadan önce aynı konu var mı diye \\\\"ARAMA\" yapınız. Konu altına yazılan sorulara öncelik tanıyoruz.. Bilginize

Takip Et

Answer ( 1 )

  1. imam
    2
    2026-01-07T15:03:17+03:00
    Cevapla

    Ramazan, cömertlik, iyilik ve ibadetin arttırıldığı mübarek bir aydır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) Ramazan’da özellikle Kur’an’la meşgul olur, hayırda “rahmet rüzgârı” gibi cömert davranırdı. Son on günde ise ibadetleri zirveye çıkarır, geceleri ihya eder ve Kadir Gecesi’ni arardı.

    En iyi cevap

Cevapla