Paylaş
Temzlik Bilinci Çevre
Question
Çevre Ve Temizlik
Dinimiz İslam, bizlerin dünya ve ahirette mutlu olmamız için bir takım emir ve tavsiyelerde bulunmuştur. Bu ilahi emirlerin başında gelenlerin biriside “temizliktir”
Temizlik, insanın bedeninde elbisesinde yaşadığı çevredeki maddi ve manevi kirlerden arınmasıdır. Hz Peygamber (S.A.V.) Efendimiz hadis-i şeriflerinde “Temizlik imanın yarısıdır” (1) buyurmuştur.
Dinimiz beş vakit namaz için abdesti farz kılmıştır, en az haftada bir vucud temizliği tırnaklar ve koltuk temizliği, dişlerin fırçalanması, yemeklerin öncesi ve sonrasında ellerin yıkanması vb. temizliklerin yapılmasını bizden istemiştir.
Sahabeden biri yırtık bir elbiseyle Resulullah’ın huzuruna çıkmıştı. Resulullah ona malın var mı? diye sormuş Sahabe evet malım var ey Allah’ın Resulü, şu kadar bölük koyunum şu kadar devem, şu kadar sığırım var, atım ve hizmetçilerim var demişti Bunun üzerine efendimiz ( S.A.V.) Allah sana mal verdimi üzerine güzel bir şekilde görülmesini sever zenginin tamahkarlık yaparak kendini ihtiyaçlı gibi göstermesinden ve halinden şikayetçi olmasından hoşlanmaz (2) diye buyurmuşlardır.
Müslüman’ın imandan sonra olmasa olmazı temizliktir. Çünkü “ temizlik imandandır” Müslüman temiz olmalı yaşadığı çevresi temiz olmalı ve yaşadığı çevreyi temiz tutmalıdır. Bir atasözümüz vardır “Herkes kapısının önünü temizlerse bütün mahalle temiz olur.”
- Asrın insanı olabildiğine israf içerisindedir. Önü alınamaz bir tüketim çılgınlığına girmiştir. Sanki teneffüs ettiğimiz hava, içtiğimi ve kullandığımız su kaynaklarının ve diğer tüketim ürünlerinin tükenmeyeceğini sanmaktadır. Son yıllarda yaşanan “Küresel ısınma ve kuraklıktan sonra aklına başına almalı verdiği zararlardan vazgeçmelidir.
İnsanoğlu yeryüzünü bir çöplük olarak görmemeli, eksoz gazlarını filitremeli, sera gazlarını durdurmalı, fabrika atıklarını akarsulara gelişi güzel bırakmamalı, yeşili katletmemeli, elindeki kaynakları ihtiyacı kadar kullanmayı unutmamalıdır. Şu söz ne kadar güzeldir. “ Bu dünya bize atalarımızdan miras kalmadı evlatlarımızdan ödünç aldık” dünyadaki hiçbir şey ölümsüz ve sonsuz değildir. Her şeyin bir bitişi vardır. Ona göre hareket etmelidir.
Hz. Muhammed S.A.V.Efendimizin çevre ile ilgili şu hadisi şerifleri ne güzeldir. Sahibini lanet yağdırmasına sebep olan üç maharetten sakının; su mecralarını kirletmekten sakının yol kenarlarını, kaldırımları, kirletmekten dinlenme yerlerini, gölgelikleri kirletmekten sakının.(4)
Kim ki yıkadığı şeyin pisliğini Müslümanların yoluna atarsa, Allah’ın Meleklerin, insanların laneti onun üzerine olsun.(5) diye buyurmuştur.
Benzer Konular:
Answers ( 2 )
Temizlik bilinci ve çevre birçok yönden birbirine bağlıdır. Temizliğin farkında olmak ve çevre dostu uygulamaları benimsemek, bireylerin ve bir bütün olarak gezegenin refahı için çok önemlidir. Çevre ile ilgili olarak temizlik bilincinin önemini vurgulayan bazı önemli noktalar şunlardır:
Bireyler, topluluklar ve hükümetler için temizlik bilincine ve çevre yönetimine öncelik vermek önemlidir. İyi hijyen, sorumlu atık yönetimi ve sürdürülebilir yaşam uygulayarak, şimdiki ve gelecek nesiller için daha temiz, daha sağlıklı ve daha sürdürülebilir bir gezegene katkıda bulunabiliriz.
Temizlik Bilinci ve Çevre konusu, hem İslam’ın hem de modern toplumların vurguladığı çok önemli bir değerdir. Temizlik, yalnızca kişisel hijyen ve dış görünüşle sınırlı kalmaz; aynı zamanda çevremizin ve doğanın korunması, sağlıklı bir yaşam alanının yaratılması anlamına gelir. İslam, temizlik konusuna büyük bir özen gösterir ve çevreyi korumayı da bu temizlik anlayışının önemli bir parçası olarak kabul eder.
1. İslam’da Temizlik ve Çevre Bilinci:
İslam’da temizlik, hem bedensel temizlik hem de manevi temizlik olarak iki boyutlu ele alınır. Temizlik, Allah’a ibadet etmenin bir parçasıdır ve insanın ruhunu temizlemenin yanı sıra çevresine karşı da sorumlulukları olduğunu hatırlatır. Kur’an’da ve hadislerde temizlikle ilgili çok sayıda ayet ve rivayet bulunur.
a. Kur’an ve Temizlik:
Kur’an-ı Kerim, temizlikle ilgili çeşitli ayetler içerir. Allah, temizlik ile ilgili olarak kullarına çeşitli emirler verir. Örneğin, Tevbe Suresi 108. ayetinde şöyle buyrulmuştur:
“O, temizlik yapan ve gönül temizliğine yönelenlerin, Allah katında sevilen bir konumu vardır.”
Bu ayet, hem bedensel hem de ruhsal temizlik için insanların çaba göstermeleri gerektiğini ifade eder. Allah’a yakınlaşmanın bir yolu olarak temizlik, İslam’ın özgün bir ibadet anlayışı olarak öne çıkar.
b. Hadislerde Temizlik:
Peygamber Efendimiz (s.a.v.), temizlik konusunda çok sayıda hadis bırakmıştır. Temizliğin hem dini hem de toplumsal anlamda ne kadar önemli olduğunu vurgulamıştır. En bilinen hadislerinden biri:
“Temizlik imanın yarısıdır.” (Müslim)
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) temizlikle ilgili sadece bireysel değil, toplumsal sorumlulukları da dile getirmiştir. Ayrıca, Çevre Temizliği ile ilgili de şunları söylemiştir:
“Müslüman, elinden ve dilinden diğer insanlara zarar vermeyen kişidir.” (Buhari)
Bu hadis, çevreye zarar vermemek ve toplum sağlığını korumak adına büyük bir öğüttür. Çevreyi temiz tutmak, sadece kişisel bir sorumluluk değil, toplumsal sorumluluk olarak kabul edilmiştir.
2. Temizlik ve Çevre İlişkisi:
İslam, sadece insanın kendisini temizlemesiyle yetinmez, çevresine ve doğaya karşı da sorumluluklar yükler. Çevreyi temiz tutmak, sadece toplum sağlığını korumak için değil, Allah’ın yarattığı doğayı koruma bilincini geliştirmek için de önemlidir. İslam’da çevreye zarar vermek, tahrip etmek büyük bir günah sayılır.
a. Su ve Doğa:
İslam’da su, temizlik için en önemli unsurlardan biridir ve su kaynaklarını israf etmek yasaktır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) suyu kullanırken dikkatli olmayı, su israfından kaçınmayı öğütlemiştir. Bir hadisinde şöyle buyurmuştur:
“Su, nehirde de olsa, senin kullanacağın sudur. Suyu israf etmeyin.” (İbn Mâce)
Bu, suyun önemini ve doğal kaynakları koruma bilincini pekiştirir.
b. Çevreye Zarar Vermemek:
İslam’da, çevreye zarar vermek, ağaç kesmek, toprağı kirletmek gibi eylemler yasaklanmıştır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), ağaç dikmenin ve toprağı korumanın önemine dikkat çekmiştir. Bir hadisinde şöyle buyurmuştur:
“Kıyamet kopacak olsa ve birinizin elinde bir fidan varsa, onu diksin.” (Buhari)
Bu hadis, çevreyi korumanın, doğayı sürdürülebilir bir şekilde kullanmanın ve doğaya saygı duymanın ne kadar önemli olduğunu vurgular.
3. Çevre Temizliği ve Toplumsal Sorumluluk:
İslam, bireysel temizlik kadar toplumsal temizlik ve çevre temizliği konusunu da önemser. Bu, kişinin yalnızca kendi çevresini değil, yaşadığı toplumun ve dünyanın temizliğine de katkı sağlamasını ifade eder. İslam’da temiz bir toplum oluşturmak için her birey üzerine düşeni yapmalıdır.
a. Çevreyi Korumak ve Temiz Tutmak:
İslam, çevrenin korunmasını sadece bir dinî sorumluluk değil, aynı zamanda bir toplumsal sorumluluk olarak görür. Her birey, yaşadığı çevrenin temizliğine katkı sağlamakla yükümlüdür. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bununla ilgili şöyle buyurmuştur:
“Müslüman, insanların en çok faydalandığı insandır. İnsanlara faydalı olmak, çevreyi korumak, temiz tutmak onun vazifesidir.” (Taberani)
İslam, sadece insanlar arası değil, tüm canlılar ve doğa ile iyi ilişkiler kurmayı öğütler. Her canlının hakları vardır ve doğaya zarar vermek günah kabul edilir.
b. Çevreyi Kirletmekten Kaçınmak:
Çevreyi kirletmek, günah olarak kabul edilir. Bu, sadece doğal kaynakları israf etmek değil, aynı zamanda toplumun ortak kullanım alanlarını, yolları ve sokakları kirletmek anlamına gelir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), çöp atmanın da dikkat edilmesi gereken bir konu olduğunu belirtmiş ve bir kişinin sokağa çöp atmasını engellemiştir. Bir hadisinde:
“Yolda bulunan zararlı şeyleri kaldırmak bir sadakadır.” (Buhari)
buyurmuştur. Bu hadis, çevreye zarar veren her türlü şeyin temizlenmesi gerektiğini ve bunun bir sadaka olduğunu ifade eder.
4. Modern Toplumda Temizlik ve Çevre Bilinci:
Bugün, çevre kirliliği, iklim değişikliği ve doğal kaynakların tükenmesi gibi sorunlar, insanlık için büyük tehditler oluşturuyor. Ancak İslam’ın temizlik ve çevreyi koruma anlayışı, modern toplumlarda da sürdürülebilir yaşam için bir rehber olabilir. İslam, insanın doğaya zarar vermemesini, dünyayı koruma bilinciyle hareket etmesini öğütler.
a. Sürdürülebilir Yaşam:
Sürdürülebilir yaşam, çevreye zarar vermeden yaşam alanlarını koruma, kaynakları verimli kullanma, atıkları azaltma gibi konuları içerir. İslam’ın temizlik anlayışı, bu bağlamda çevre dostu bir yaşam tarzını teşvik eder. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bu konuda örnek bir yaşam sürmüş ve çevreyi koruma konusunda insanlara öncülük etmiştir.
b. Geri Dönüşüm ve Atık Yönetimi:
Geri dönüşüm ve atık yönetimi, çevreyi korumanın ve doğal kaynakları sürdürülebilir bir şekilde kullanmanın önemli adımlarındandır. İslam, israfı yasakladığı için, geri dönüşüm ve atıkların doğru şekilde yönetilmesi de İslam’a uygun bir davranış olacaktır.
Sonuç:
Temizlik bilinci, İslam’da sadece bireysel bir sorumluluk değil, aynı zamanda toplumsal ve çevresel bir sorumluluktur. İnsan, hem bedenini hem de çevresini temiz tutarak Allah’ın rızasını kazanabilir. İslam’ın temizlik anlayışı, çevreyi koruma bilinciyle birleşir ve insanın doğaya saygılı, sürdürülebilir bir yaşam sürmesini teşvik eder. Bugün, çevre sorunları daha da büyürken, İslam’ın öğrettiği temizlik ve doğaya saygı bilinci, modern dünyada da hayatımızı şekillendiren bir rehber olabilir.