Paylaş
Çevre temizliği ne demektir, çevrenin temiz tutulması için neler yapılabilir?
Question
Çevre temizliği nedir nasıl yapılır?
Maddi ve manevi temizlik, Allah’a kulluğun ön şartı olduğu gibi sağlıklı ve huzurlu bir toplum için de zarurettir.
Allah’u Teala Bakara Suresinde “Muhakkak ki Allah çok tövbe edenleri ve çok temizlenenleri sever”(1) buyurmaktadır. Peygamberimize gelen ilk vahiyler arasında “Elbiseni temizle !”(2) emrinin yer alması Peygamber Efendimizin de Hadis-i Şeriflerinde “Temizlik imanın yarısıdır”(3) buyurması İslam dininin temizliğe verdiği önemin göstergesidir.
Teknolojinin zirveye ulaştığı günümüzde temizlik ölçüsünü bedenimizle, elbisemizle, çevremizle ya da mahallemizle sınırlı tutmamız hayatın gerçeklerinden uzak bir anlayış olur.
Dar anlamda; bedenimizi, elbisemizi mahallemizi temiz tutmak, namaz kıldığımız mescidin temizliğine özen göstermek, caddeleri, sokakları, parkları, akarsuları, kirletmemek İslam’ın emri ve insan olmanın gereğidir.
Allahü Teala Hz. İbrahim (a.s.)’ı Kabe’nin yanına yerleştirirken “Bana hiçbir şeyi ortak koşma, tavaf edenler, orada kıyâma duranlar, rüku edenler ve secdeye varanlar için evimi temiz tut” (4) diye emretmek suretiyle ibadethanelerin temizliğine dikkatlerimizi çekmiş, Peygamberimiz de “Gölgeliklere, akarsulara, abdest bozmayın, mescitlere tükürmeyin”(5) buyurarak bu kötü davranışları yasaklamıştır.
Geniş anlamda çevre temizliğini değerlendirecek olursak, dünyayı ve tüm insanlığı ilgilendiren bir gerçekle karşılaşırız.
Denizlerin, akarsuların zehirli atıklarla kirletilmesi, bunun sonucu olarak sulardaki canlıların ölmesi, bu sulardan faydalanan insan ve hayvanların sağlıklarının bozulması, kirli suların akıntılarla diğer ülke insanlarını tehdit etmesi, teknolojik atıklarını başka ülkelerin deniz ve topraklarına bırakması her zaman şahit olduğumuz çevre felaketlerinden bazılarıdır.
Yine zehirli gazları atmosfere bırakarak hava kirliliğine sebep olmak böylece canlıların temiz hava teneffüs etmelerine ipotek koymak çağımızın çevre problemlerindendir. Hava kirliliği sonucu ozon tabakasının delinerek, güneşin zararlı ışınlarının iklim değişikliklerine sebep olmasının canlılar ve tabiat üzerinde olumsuz etkiler meydana getirmesi bilim adamlarının tespitleridir.
Çevre kirliliğinin en büyük nedeni olan biz insanlar, gelecek nesillerimize yaşanabilir bir dünya bırakmak istiyorsak gücümüz nispetinde temizlik kurallarına uyalım. Hem kendi sağlımız hem de çevremizin sağlığı için kullandığımız mekanları temiz tutalım. Çöplerimizi caddelere, sokaklara atmayalım. Çeşme ve su kenarlarını kirletmeyelim. Kendi elimizle kendimizi, neslimizi ve kâinattaki diğer canlıları tehlikeye atmayalım.
Kaynaklar :
1 – Bakara 222
2 – Müdessir 4
3 – Müslim Tahare 1 No: 223
4 – Hac 26
5 – Müslim c-1, s. 156
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
Her geçen gün çevre temizliğine ne yazık ki üzülerek söyleyelim; duyarsızca davranmaktayız. Müslüman, her hal ve durumda temiz olması gerekmektedir. Bu temizliği de sadece bedeni veya evi ile sınırlamamalıdır. Çevreyi de aynı şekilde temizlemelidir. Çevre temizliği evvela, kirletmemekle olur. Bedenimizi, elbisemizi mahallemizi temiz tutmak, namaz kıldığımız mescidin temizliğine özen göstermek, caddeleri, sokakları, parkları, akarsuları, kirletmemek İslam’ın emri ve insan olmanın gereğidir.
Çevre temizliği, doğanın, yaşam alanlarının ve doğal kaynakların korunması için yapılan tüm faaliyetleri kapsayan bir kavramdır. Çevre temizliği, insanın doğaya karşı olan sorumluluğunun bir parçası olarak, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde dikkat edilmesi gereken bir sorumluluktur. İyi bir çevre temizliği, doğayı kirletmemek, doğal kaynakları israf etmemek, ekosistemi korumak ve gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakmak amacı taşır.
İslam’a göre de çevre temizliği ve doğaya zarar vermemek çok önemli bir meseledir. Peygamber Efendimiz (s.a.v) doğayı koruma, suyu ve diğer doğal kaynakları israf etmeme konusunda Müslümanları sıkça uyarmıştır.
Çevre Temizliğinin Önemi
Çevre temizliği sadece doğa için değil, insanlar için de hayati öneme sahiptir. Temiz bir çevre, sağlıklı bir yaşam için gereklidir. İnsan sağlığını doğrudan etkileyen unsurlar, hava kirliliği, su kirliliği, çöp ve atıklar gibi çevresel faktörlerdir. Bu yüzden çevre temizliği, hem doğanın hem de insanın sağlığının korunması için gereklidir.
İslam’da Çevre Temizliği
İslam, çevreye saygı gösterilmesini, doğanın korunmasını ve israf edilmemesini emreder. Peygamber Efendimiz (s.a.v) çevreyi temiz tutmayı, doğal kaynakları korumayı öğütlemiş ve buna dair birçok hadis bırakmıştır.
Çevreyi Koruma:
“Bir kimse, bir ağacın altına su içtiği bir yerden geçerken, ağacı kesmemelidir.” (Buhari)
Bu hadis, sadece ağaçları değil, tüm doğayı korumanın önemini vurgular. İnsanların çevresindeki bitki örtüsünü, ormanları ve doğal yaşam alanlarını yok etmemeleri gerektiğini ifade eder.
Su Tasarrufu:
“Sizler nehir kenarındayken bile suyu israf etmeyin.” (İbn Mâce)
Bu hadis, suyun ne kadar değerli olduğunu ve israf edilmemesi gerektiğini gösterir. Çevre temizliği sadece katı atıkları değil, aynı zamanda su gibi yaşam kaynağını da kapsar.
Temizlik ve Hijyen:
“Temizlik imanın yarısıdır.” (Müslim)
İslam, temizliği hem bireysel hem de toplumsal olarak çok önemser. Çevreyi temiz tutmak, bireysel temizliği de beraberinde getirir ve toplumsal sağlığı korur.
Çevrenin Temiz Tutulması İçin Yapılabilecekler
Çevreyi temiz tutmak için birçok basit ve etkili adım atılabilir. Bu adımlar, sadece doğaya katkı sağlamakla kalmaz, aynı zamanda bireylerin çevreye karşı sorumluluklarını yerine getirmelerine de yardımcı olur. İşte çevre temizliği için yapılabilecek bazı öneriler:
1. Atıkları Düzenli Olarak Toplamak
Çevre temizliği için en temel adım, çevredeki atıkları düzenli olarak toplamaktır. İnsanlar, doğaya atıkları bırakmamalı, çöpleri belirlenen alanlara atmalıdır.
Çöp Kutuları Kullanmak: Kamu alanlarında ve doğada çöp kutuları bulunmalıdır. Bu kutular düzenli olarak boşaltılmalı ve geri dönüşüm kutuları da yerleştirilmelidir.
Geri Dönüşüm: Çevre temizliği için geri dönüşüm çok önemlidir. Plastik, cam, kağıt gibi malzemeler geri dönüştürülebilir. Bu atıkların doğru şekilde ayrılması ve geri dönüştürülmesi, çevreyi korumak için atılacak önemli bir adımdır.
2. Plastik Kullanımını Azaltmak
Plastik, çevre kirliliğinin en büyük sebeplerinden biridir. Plastik atıklar doğada uzun yıllar çözünmeden kalabilir. Bu nedenle plastik kullanımını sınırlamak, doğaya katkı sağlamak için önemli bir adımdır.
Alternatif Ürünler Kullanmak: Tek kullanımlık plastik ürünler yerine, cam, metal ya da biyolojik olarak çözünebilen ürünler tercih edilebilir. Ayrıca, yeniden kullanılabilir alışveriş torbaları kullanmak da plastik israfını engeller.
3. Doğal Kaynakları Israf Etmemek
Doğal kaynaklar, su, enerji, hava ve toprak gibi yaşam için vazgeçilmez unsurlardır. Bu kaynakları israf etmek, çevreye büyük zarar verir.
Su Tasarrufu: Su, her canlının yaşaması için çok kıymetlidir. Su israfını önlemek için suyu gereksiz yere açmamak, muslukları kapalı tutmak, suyu etkin kullanmak gereklidir.
Enerji Tasarrufu: Elektrik ve enerji kaynaklarını tasarruflu kullanmak, çevrenin korunmasına yardımcı olur. Özellikle fosil yakıtların fazla tüketilmesi, çevre kirliliğine neden olabilir. Yenilenebilir enerji kaynaklarını tercih etmek, çevreye olan katkıyı artırır.
4. Yeşil Alanlar Oluşturmak ve Ağaç Dikmek
Ağaçlar, çevrenin temizlenmesinde ve oksijen üretiminde büyük rol oynar. Ağaç dikmek, karbon salınımını azaltır ve hava kalitesini iyileştirir.
Ağaç Dikmek: Ormanların yok olmasını engellemek ve doğayı korumak için ağaç dikmek, çevre temizliği için çok önemli bir adımdır. Her birey, yaşadığı çevreye katkıda bulunarak bir ağaç dikebilir.
5. Çevreyi Temiz Tutmak İçin Eğitim Vermek
Toplumda çevre temizliği bilincini artırmak için eğitimler vermek, çevreyi koruma konusunda büyük fayda sağlar.
Okullarda ve Toplumda Çevre Bilinci: Çocuklara ve yetişkinlere çevre temizliğinin önemi öğretilmeli, çöplerin doğru şekilde atılması, geri dönüşümün gerekliliği anlatılmalıdır.
Çevre Temizliği Kampanyaları: Belediyeler, STK’lar ve okullar, çevre temizliği ile ilgili kampanyalar düzenleyebilir. Bu kampanyalar, toplumu daha duyarlı hale getirebilir.
6. Zehirli Kimyasallardan Kaçınmak
Kimyasal maddeler, özellikle tarımda kullanılan pestisitler, çevreyi kirletir ve doğal dengeyi bozar. Bu maddelerin kullanımını azaltmak, çevre temizliği için çok önemlidir.
Organik Tarım: Kimyasal ilaçlar yerine organik yöntemler kullanmak, çevreyi korumaya yardımcı olur.
7. Yolculuk ve Ulaşımda Çevre Dostu Araçlar Tercih Etmek
Araçlardan çıkan egzoz gazları, hava kirliliğine neden olur. Toplu taşıma araçlarını kullanmak, yürümek veya bisiklete binmek, çevreyi temiz tutmak için olumlu bir katkı sağlar.
Elektrikli Araçlar: Elektrikli araçlar, karbon salınımını azaltan çevre dostu alternatiflerdir. Bu araçların kullanımı yaygınlaştırılmalıdır.
Sonuç
Çevre temizliği, sadece doğal kaynakları korumakla kalmaz, aynı zamanda insanlar ve diğer canlıların sağlıklı bir yaşam sürmelerine olanak sağlar. İslam, çevreye karşı duyarlılığı, temizliği ve israfı önlemeyi teşvik eder. Çevreyi temiz tutmak, sadece bireysel değil, toplumsal bir sorumluluktur. Bu sorumluluğu yerine getirebilmek için, çevreye zarar vermemek, atıkları düzenli olarak toplamak, suyu ve enerjiyi tasarruflu kullanmak gibi adımlar atılmalıdır.
Her birey, çevresine olan sorumluluğunu yerine getirerek, hem dünyayı korur hem de Allah’a olan şükrünü yerine getirir. Temiz bir çevre, sağlıklı bir yaşam demektir.