Tarikat ve Tasavvuf Kavramı Olarak “Çile”

Farsça “kırk” anlamındaki çihil (hafifletilmiş şekli: çil) kelimesinden türeyen ve kırk günlük süreyi ifade eden çihille (hafifletilmiş şekli: çille) kelimesinden Türkçe’ye geçmiştir. Aynı anlamda Arapça erbain (kırk) kelimesi de kullanılır.

Tasavvuf terimi olarak nefsin arzulardan kurtulup ruhi arınmaya ermek için başvurulan sıkı perhiz.

Tasavvuf ehli, Hz. Müsa’nın vahiy almak üzere kırk gece Tür’da kalıp ibadet ettiğine işaret eden âyetle (el-A’raf 7/142) diğer bazı âyetleri (mesela el-Bakara 2/51: elMäide 5/26), ayrıca “Kırk günü Allah için ihlas ve samimiyetle geçiren kimsenin dili hikmet pınarlarıyla beslenir” mealindeki hadisi bu uygulamaya şeri dayanak olarak gösterir. İslam öncesi dönemde Hz. İbrahim’in tevhit inancına sahip bazı Hanifler, toplumdan uzak yerlerde inzivaya çekilip ibadet, riyazet ve tefekkürle meşgul olurdu. Hz. Peygamber de ramazan ayının son on günü içinde mescidde geçirilen itikaf uygulamasını başlatmış; buna karşılık evlenmemek, iftar etme-den sürekli oruç tutmak veya geceleri sabahlara kadar namaz kılmak gibi aşırı davranışlara yönelen sahåbilerin bu tavn ı doğru bulmayıp kendilerini uyarmıştır (Buhlit, “Nikah’, 1, aynca bk, gulüv),

Hz. Peygamber’den sonra fetih hareket leri ve ganimet mallarının artışı, siyasi, ekonomik ve sosyal gelişmeler sonucunda refah seviyesindeki yükselişe ve dün yaya bağlılığa tepki olarak sahabe devrinin sonlarından itibaren bir züht eğilimi ortaya çıkmış, buna bağlı olarak bazı çevrelerde inziva hayatı giderek yaygınlık kazanmış, sonraki yüzyıllarda tasavvufi hayatın ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Tarikatların ortaya çıkmasından sonra çileye daha çok önem verilmiş, nefsi  alışkanlıklarından mahrum etmek, tabii ihtiyaçları en aza indirmek manevi arınma için gerekli görülmüştür. Uzun süre aç, susuz ve uykusuz kalma, ara vermeden ibadet ve zikretme, devamlı tefekkür ve murakabe halinde bulunma, uzun ve zorlu yolculuklar, et yememe, soğuk su içmeme, kavurucu sıcakta ve çöllerde dolaşma, mağara ve ıssız yerlerde inzivaya çekilme, boyunda zincir, yalın ayak baş açık gezme, dilencilik yapma, evlenmeme uygulanan başlıca çile örnekleri olup bu konudaki aşırı uygulamalar ulema yanında sufiler tarafından da eleştirilmiştir.

Tasavvuf çevrelerinde çile uygulaması süresiz ve düzensiz veya süreli ve düzenli olmak üzere iki şekilde gelişmiştir. Süreli ve düzenli çile genellikle kırk gün (Mevleviler’de 1001 gün) sürer. Çile terimi yanında halvet ve erbaîn de yaygın olarak kullanılmış; tekke, ribat ve zaviyelerde dervişlerin çile çıkarması için özel olarak hazırlanan dar ve karanlık hücrelere çilehane veya halvethane adı verilmiştir. Bazı dervişler hayatlarında sadece bir defa çile çıkarırken bunu defalarca tekrarlayanlar, hatta hayatlarını böyle geçirenler de olmuştur. Çilenin son derece disipline edilmiş özel merasimlerle uygulandığı Mevlevilik’te çileye giren dervişe çilenişin, çilesini tamamlayana çilekeş, çi lesini yarıda bırakana çileşiken (çile kıran) denir. Bu tarikatta çilesini çıkarmanış tarikat mensubuna can adı verilir, 1001 günlük çilesini tamamlayan canlar, der viş ve dede unvanını alır (ayrıca bk. erbain: halvet).

CEVAP:

Tasavvuftaki “Çile” kavramını özetlemek ve detaylandırmak gerekirse:

Kısaca Özet:
Çile, tasavvufta bir müridin nefsini terbiye etmek, kalbini arındırmak ve manevi olarak yükselmek için belli bir süre boyunca dünyevi zevklerden uzaklaşarak, perhiz ve ibadetle geçirdiği sıkı bir inziva ve riyazet dönemidir.

Kökeni:

Farsça “kırk” anlamına gelen “çihil” veya “çil” kelimesinden türemiştir.

Arapça’daki karşılığı “erbain” (kırk gün) kelimesidir.

Dini Dayanakları:
Sufiler bu uygulamayı şu kaynaklara dayandırır:

Kur’an: Hz. Musa’nın Tur Dağı’nda vahiy almak için kırk gece kalması (A’raf Suresi, 7:142).

Hadis: “Kırk günü Allah için ihlas ve samimiyetle geçiren kimsenin dili hikmet pınarlarıyla beslenir.” (bir hadis).

İslam Öncesi Örnekler: Hanifler’in (Hz. İbrahim’in inancını sürdürenler) inziva ve ibadet uygulamaları.

Hz. Peygamber’in Uygulaması: Ramazan’ın son on gününde itikafa çekilmesi. Ancak Hz. Peygamber, aşırı perhiz ve ibadet gibi aşırı uygulamaları onaylamamıştır.

Tarihsel Gelişimi:

Sahabe döneminin sonlarından itibaren, artan refah ve dünyevileşmeye bir tepki olarak “züht” (dünyadan el etek çekme) hayatı yaygınlaştı.

Zamanla tasavvufi hayatın ayrılmaz bir parçası ve tarikatlarda standart bir uygulama haline geldi.

Çile Çeşitleri ve Süreleri:

Süresiz ve Düzensiz Çile: Kişinin kendi isteğine bağlı, belirsiz süreli uygulamalar.

Süreli ve Düzenli Çile:

Genel Olarak: 40 gün. Bu süre, manevi olgunlaşma için sembolik bir süre kabul edilir.

Mevlevilik’te: 1001 gün. Bu, oldukça disiplinli ve merasimli bir süreçtir.

Çile Uygulamaları (Riyazetler):
Nefsi terbiye etmek için çeşitli yöntemler uygulanır:

Uzun süreli açlık, susuzluk ve uykusuzluk

Sürekli ibadet, zikir ve tefekkür

Issız yerlerde (mağara, çöl) inziva

Soğuk su içmeme, et yememe, evlenmeme

Yalın ayak gezme, dilencilik yapma

Mekan ve Terminoloji:

Çilehane / Halvethane: Çile çıkarmak için tekke ve zaviyelerde yapılan dar ve karanlık hücreler.

Çilenişin: Çileye giren derviş (Mevlevilik’te).

Çilekeş: Çilesini tamamlayan derviş.

Çileşiken (Çile Kıran): Çilesini yarıda bırakan derviş.

Mevlevilik’te: Çilesini tamamlamamış kişiye “can”, 1001 günlük çileyi tamamlayana “derviş” veya “dede” unvanı verilir.

Önemli Not:
Ulema (din alimleri) ve birçok büyük sufi, çile adı altında yapılan aşırı ve vücuda zarar verici uygulamaları eleştirmiş, ölçülü olunması gerektiğini vurgulamıştır. Amaç, nefsi öldürmek değil, terbiye etmektir.

Sonuç olarak çile, tasavvuf yolunun bir “manevi eğitim” ve “arınma” sürecidir. Kişiyi dünyanın geçici heveslerinden uzaklaştırıp, Hakk’a yönelmesi için bir fırsat ve metot olarak görülür.

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

• Çile ne demek? Kısaca
• Haricilik nasıl ortaya çıktı? Hâricîler’in temel görüşleri
• Üye ve Ziyaretçilerimize Duyuru
• Cami için bana gönderilen parayı öğrencilere dağıtmam caiz mi
• Allah için haram sevdadan vazgeçmek vazgeçilen kişiyi helal bir şekilde tekrar nasip edebilir mi?
• Tümünü görüntüle.
• Tasavvuf nedir kavramları nelerdir?
• muTasavvuf ne demek? Kısaca
• Tasavvuf ne Demek? Kısaca
• Tasavvuf nedir kısaca
• Tasavvufta “Havf” ve “Recâ”
• Tümünü görüntüle.
• Tarikatlara bakış açımız ne olmalıdır?
• Tarikatlar
• Tarikatlar Ehli Sünnet değildir
• Tasavvuf ve Tarikatlar
• Adana’da Tarikatlar
• Tümünü görüntüle.
• Dini soru sor Cevap Al
• Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
• Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
• Dini soru sor kimin?
• Dini soru sor imamlar cevaplıyor
• Tümünü görüntüle.