Paylaş
Strese Karşı İslam’ın Tevvekkül Anlayışı
Question
Stres Ve İslam
Allah (c.c), madde ile mânâ, ruh ile beden, dünya ile ahiret arasında sağlam bir denge kurmuştur. Bu dengenin ölçülerine riayet eden kişi hem bu dünyada hem de ahirette mutluluğa kavuşur. Oysaki insan, bir müddet konaklamak ve imtihana tâbi tutulmak için geldiği dünyada maddi-manevi birtakım sorunu gözünde büyütmemeli ve yaşamını kendisi ve sevdikleri için çekilmez bir hale getirmemelidir.
Günümüz insanları arasında çok yaygın olarak görülen ve çağın hastalığı diye adlandırılan “stres”, kişinin ruh âleminin alt-üst olduğunu gösteren psikolojik kökenli bir hastalıktır. Korku, güvensizlik, aşırı heyecan, mutsuzluk, sinirlilik, alınganlık gibi genel durumlar, stresle birlikte açığa çıkar. Hiç kuşkusuz bu durumların oluşmasında birçok etken vardır. İnsan, her an için sağlığını kaybetme, yakın bir zamanda fakirleşme, günün birinde ise yaşlanma endişesi gibi problemlerle iç âlemini yıprattığı kadar kendi bedenine de acı çektirir. Stresle yaşayan kimselerde kalp krizi, uyku bozukluğu, baş ağrısı gibi daha nice belirtiler görülür ve vücut fonksiyonları işlemez hale gelir.
Bir çocuk nasıl ki korktuğu anda annesine sarılıp kendisini güvende ve mutlu hissediyorsa; bir mümin de güçsüz, zayıf ve çaresiz haldeyken Yüce Yaratıcıya sığınarak, stresli durumunu güven ve teselliye dönüştürebilir. İşte bunun adı tevekküldür. Gerçek Müslüman yaşadığı sorunlara akılcı çözümler arar. Bununla birlikte evrenin tek yaratıcısı olan Allah’a sığınır, yalnızca ona boyun eğer ve dua eder.
Yüce Allah bir ayet-i kerimede şöyle buyurmaktadır: “Mü’minler ancak o kimselerdir ki; Allah anıldığı zaman kalpleri ürperir. Onun âyetleri kendilerine okunduğu zaman (bu) onların imanlarını artırır. Onlar sadece Rablerine tevekkül ederler.” (1)
Fani olan şu dünya hayatındaki zorluklara göğüs germek, ancak sağlam bir inançla mümkün olabilir. Stresli ve zor zamanlarımızda, bu hâlin de er-geç son bulacağını düşünmeli, çekilen bu sıkıntıların imtihanın bir cilvesi olduğunu anlamalı, Rahman ve Rahîm olan Yaratıcıya samimi, içten bir şekilde dua etmeliyiz.
(1) Enfal, 2
(2) Tirmizi, Zühd, 33
(3) İbn Mace, Mukaddime, 17
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
İslam’ın tevekkül (Allah’a tevekkül) anlayışı, stres ve kaygıyla nasıl başa çıkılacağı konusunda yol göstericidir. Tevekkül, rızık verenin, rızık verenin, her işi kontrol edenin Allah’ın olduğuna iman ve tevekküldür. İşte İslam’ın tevekkül anlayışı ve stresle başa çıkmadaki rolü hakkında bazı önemli noktalar:
Allah’ın hükmüne güvenin: İslam, bu dünyada olup biten her şeyin Allah’ın takdiriyle olduğunu öğretir. Müminler, zor zamanlarda bile Allah’ın hikmetine ve planına güvenmeye ve itimat etmeye teşvik edilir. Bu güven, nihayetinde çabalarımızın sonuçlarını kontrol edenin Allah olduğunu kabul ederek stresi hafifletmeye yardımcı olur.
Dengeyi Kurmak: İslam, stresle başa çıkarken dengeli bir yaklaşımı teşvik eder. Müslümanlar, Allah’a güvenirken, stresin nedenlerini ele almak için pratik adımlar atmaya da teşvik edilir. Müminler, nihai sonucun Allah’ın elinde olduğunun bilincinde olarak çaba göstermeye, bilgi aramaya, uygun davranışlarda bulunmaya ve ellerindeki imkanları kullanmaya teşvik edilir.
Dua ve Dua: Müslümanlar stres ve endişe anlarında dua ve dua yoluyla Allah’a yönelmeye teşvik edilir. Allah’a dua etmek, O’nun rehberliğini dilemek ve dua etmek için içini dökmek teselli, huzur ve rahatlama duygusu getirebilir. Manevi bir bağ sağlar ve mümin ile Allah arasındaki bağı güçlendirir, stresli zamanlarda rahatlık ve destek sunar.
Sabır ve Azim: İslam, stres zamanlarında sabrın ve sebatın önemini öğretir. Müminler, sebat etmeye, sabırlı olmaya ve Allah’ın planına güvenmeye teşvik edilir. Zorlukların ve zorlukların yaşam sınavının bir parçası olduğunu anlamak, inananların stresli durumlara güç ve dayanıklılıkla dayanmalarına yardımcı olur.
Destek Aramak: İslam, aileden, arkadaşlardan veya topluluktan olsun, başkalarından destek aramayı teşvik eder. Endişeleri paylaşmak, tavsiye almak ve duygusal destek almak stresi hafifletmeye yardımcı olabilir. İslam, cemaatin önemini vurgular ve müminleri bir araya gelmeye, birbirlerine destek olmaya ve zor zamanlarda yardım eli uzatmaya teşvik eder.
Kişisel Bakım ve Sağlık: İslam, inananları fiziksel, zihinsel ve duygusal sağlıklarına dikkat etmeye teşvik eder. Egzersiz yapmak, bilgi aramak, doğada zaman geçirmek ve hobilerle uğraşmak gibi rahatlamayı, kişisel bakımı ve kişisel gelişimi teşvik eden faaliyetlerde bulunmak, stresi yönetmeye ve dengeli ve sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürmeye yardımcı olabilir.
Unutulmamalıdır ki, tevekkül edilgen olmak, sorumluluklarını ihmal etmek değildir. İslam, müminleri Allah’a tevekkül ederek gerekli tedbirleri almaya ve çaba göstermeye teşvik eder. Müslümanlar, Allah’a güvenerek, O’nun rehberliğini isteyerek ve pratik adımlar atarak stresli durumlardan huzur ve sükunet duygusuyla geçebilirler.
İslam’da tevekkül, insanın elinden gelen bütün çabayı gösterdikten sonra sonucu Allah’a bırakması anlamına gelir. Tevekkül, stres, kaygı ve endişe gibi duygulara karşı en etkili manevi ilaçlardan biridir.
1. Tevekkülün Anlamı
Tevekkül, “Allah’a güvenmek, O’na dayanmak ve O’nun takdirine razı olmak” demektir.
Ancak tevekkül, hiçbir şey yapmadan beklemek değil; gerekli tüm tedbirleri aldıktan sonra sonucu Allah’a bırakmaktır.
Kur’an’da:
“Kim Allah’a tevekkül ederse, O ona yeter.”
(Talâk Suresi, 3. ayet)
2. Stres ve Tevekkül İlişkisi
Stres genellikle gelecek kaygısı, belirsizlik veya kontrol kaybı duygusundan doğar.
Tevekkül, insanın kontrol edemediği şeyleri Allah’a bırakmasını sağlar.
Böylece kişi, rahatlar, huzur bulur ve güven hissi kazanır.
3. Tevekkülün Strese Karşı Etkileri
İç Huzur Verir: Kişi, olayların Allah’ın bilgisi ve hikmeti dahilinde gerçekleştiğini bilince sakinleşir.
Güveni Artırır: Allah’a güvenen insan, korku ve kaygıdan kurtulur.
Ümitsizliği Önler: Zorluklar karşısında “Allah benimle” düşüncesi kişiye dayanma gücü verir.
Sabır ve Şükür Bilinci Kazandırır: Tevekkül eden insan, sonuç ne olursa olsun sabreder ve şükreder.
4. Peygamberimizin (s.a.v) Örneği
Hz. Peygamber, en zor zamanlarda bile tevekkülünü korumuştur.
Hicret sırasında mağarada saklandıklarında Hz. Ebubekir endişelenince şöyle demiştir:
“Korkma, Allah bizimle beraberdir.” (Tevbe Suresi, 40. ayet)
Bu söz, tevekkülün stres karşısındaki en güzel ifadesidir.
5. Tevekkül Etmenin Yolları
Sebebe sarılmak: Çalışmak, tedbir almak, gayret göstermek.
Dua etmek: Kalbi Allah’a yöneltmek, iç huzuru sağlamak.
Sabır göstermek: Zorluklar karşısında pes etmemek.
Şükretmek: Elindekilerin kıymetini bilmek.
6. Sonuç
İslam’ın tevekkül anlayışı, stres, korku ve kaygıyı azaltan güçlü bir inanç ilkesidir.
Tevekkül eden kişi, hem aklını hem kalbini kullanır, ama sonucu Allah’a havale eder.
Bu sayede insan hem ruhsal dengeye kavuşur hem de imanının huzurunu yaşar.