Share
Lukata ne demek? Kısaca
Question
Lukata Nedir? Kısa bilgi
Buluntu eşya (lukata) ile ilgili hükümler
Sözlükte “yerden kaldırılan buluntu, yitik, başak, madendeki altın parçaları” gibi anlamlara gelen lukata, bir fıkıh kavramı olarak, sahibinin koruması altında olmayan, sahibi tarafından kaybedilen şeyi ifade etmektedir. Yitiği alan kimseye mültekıt denir.
Hz. Peygamber, buluntu malın emânet olarak alınıp bir yıl ilan edilmesini, fakat deve gibi kendisini koruyabilen ve bir zarar gelmeyeceğinden emin olunan malların ise bırakılmasını, sahibinin onu bulacağını belirtmiştir (Buhârî, İlim, 28; Şürb, 12; Lukata, 2, 3, 4,11; Talâk 22; Edeb 75; Müslim, Lukata, 1; Muvatta, Akdiye, 46; Ebû Dâvud, Lukata, 1; Tirmizî, Ahkâm, 35). Başka bir hadislerinde de; “Kim bir buluntu ele geçirirse, buna adâlet sahibi birini şâhid tutsun, ne buluntuyu gizlesin ne de nazardan kaçırsın. Sahibini bulunca hemen ona versin. Sahibini bulamazsa (bilsin ki) bu mal Allah’ındır; onu dilediğine verir.” buyurmuşlardır (Ebû Dâvud, Lukata, 1).
Hz. Peygamber’in koymuş olduğu bu ilkelerden hareketle, fakihler buluntunun durumu ve yapılması gerekenler konusunda kurallar koymaya çalışmışlardır. Buna göre, yitiği bulanın, sahibine vermek üzere alması tavsiye edilmiştir. Hatta zayi olması endişesi var ise alınması vacip olarak kabul edilmiştir. Yitik malı bulan kimse, bunu sahibine vermek üzere aldığına bir şahit tutması gerekir. Şahit tutarsa, bulduğu mal yanında emanettir; bir kusuru olmadan telef olması halinde tazmîn etmesi gerekmez. Ancak şahit tutmazsa, malın telef olması halinde, sebebine bakılmaksızın tazmîn etmesi gerekir.
Lukatayı alan kişi, malın durumuna göre uygun bir şekilde ve uygun bir süre ilan eder. Hadislerde bu bir yıl olarak belirlenmiştir. Sahibinin ortaya çıkması ihtimali kalmayınca, fakirlere onun adına sadaka olarak verir. Daha sonra sahibinin çıkması halinde, sadaka olarak verdiğini söyler. Mal sahibi bunu kabul ederse, sevabı kendisinin olur. Kabul etmemesi halinde bu mal fakirin yanında olduğu gibi bulunursa onu geri alır, yoksa bulan tazmîn eder.
Kıymetsiz şeylerin uzun süre ilan edilmesi gerekmez. Buluntu malların devlet yetkililerine verilmesi de caizdir. Günümüzde, kayıp eşyalar için bürolar kurulmuş olup, buralarda mallar daha güvenli bir şekilde muhafaza edilebilmekte, ayrıca buralar kaybeden için de müracaat mekanı olmaktadır. Bu nedenle, kayıp bir malı bulan kişinin bunu alıp devlet yetkililerine vermesi daha uygun olur.
Diyanet dini kavramlar sözlüğü
BENZER KONULAR:
Answers ( 3 )
Lukata (buluntu)
Sözlükte atılmış ve düşürülmüş bir eşyayı alıp kaldırmak manasına gelen lakit kökünden türemiştir.
Deyim olarak, sahibi tarafından kaybedilmiş veya düşürülmüş olup da başkasının alıp kaldırdığı yitik mala denir. Bu açıdan bazı fıkıhçılar onu şöyle tarif etmişlerdir: “O, bulan kişinin asıl sahibini bilmediği, bulunan masum, yitik haktır.” Ayrıca bu yitik mal lukâta ve lukâtâ şeklinde de isimlendirilmiştir
Lukata, İslam hukukunda kaybolmuş veya sahibinin koruması altında olmayan eşyaları ifade eden bir terimdir. Bu kavram, Hz. Peygamber’in hadislerinde de yer almaktadır. Hz. Peygamber, buluntu eşyanın emanet olarak alınıp bir yıl ilan edilmesini önermiştir. Ancak, sahibi tarafından korunabilecek ve zarar gelmeyeceği garanti olan eşyaların bırakılması gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca, bir buluntu ele geçiren kişinin adil birini şahit tutarak buluntu eşyayı saklamaması ve sahibini bulduğunda hemen ona vermesi gerektiği vurgulanmıştır. Sahibini bulamazsa, bu malın bulanın olduğu ve dilediğine verilebileceği ifade edilmiştir.
Lukata Ne Demek? Kısaca
Lukata, Arapça kökenli bir kelime olup “buluntu eşya” anlamına gelir.
Lukata Nedir? Kısa Bilgi
Lukata, sahibinin bilinmediği veya kaybettiği bir eşyanın, yerde bulunan ve sahip çıkılmayan buluntu mal anlamındadır. İslam hukukunda, bu tür eşyaya “lukata” denir ve bunlarla ilgili özel hükümler vardır.
Buluntu Eşya (Lukata) ile İlgili Hükümler
Lukata, mal sahibinin bilinmediği veya uzun süre ortaya çıkmadığı eşyalardır.
Bulunan kişi, eşyayı alıp korumakla yükümlüdür ve genellikle halk tarafından duyurularak sahibinin ortaya çıkması beklenir.
Eğer belirli bir süre sonunda (farklı hukuk sistemlerinde değişmekle birlikte genellikle birkaç yıl) sahibi bulunamazsa, lukata sahibine kalabilir veya ihtiyacı olanlara verilebilir.
Lukata ile ilgili hükümlerde, eşyayı bulan kişinin ona zarar vermemesi, onu koruması esastır.
Lukata eşyaların satılması, bağışlanması veya kullanılması, sahibine ulaşana kadar sakıncalıdır.
İslam hukukunda lukata konusu, mal ve mülkiyet hakları açısından önemlidir ve bu konuda çeşitli fakihlerin görüşleri mevcuttur.
Özetle, lukata; sahibinin bilinmediği buluntu eşya olup, bunların korunması ve sahibine ulaştırılması için özel hükümler uygulanır.