Kurban

Question

KURBAN

Kurban

Kurbanın Mahiyeti, Vücubu ve Şer’i Hikmeti

Allah’ın rahmetine nail olmak için ibadet niyetiyle kesilen hayvana kurban denir.

Mukim(=yolcu olmayan), Müslüman ve zengin kimsenin, Kur ban Bayramı’nda ibadet niyetiyle kurban kesmesi vaciptir. Zenginlikten maksat, temel ihtiyaçların dışında -artıcı olsun olmasın- 200 dirhem gümüş değerinde mala sahip olmaktır. İmam Muhammed’e göre kurban kesmekle yükümlü olmak için âkil ve bâliğ olmak şart iken, İmam Azam ile İmam Ebu Yusuf’a göre şart değildir.

Kurban Kesilecek Hayvanların Cinsi ve Bunlarla İlgili Şartlar

1. Kurban, yalnızca koyun-keçi, sığır ve deve cinsinden hayvanlardan kesilebilir. Manda da sığır cinsindendir. Buna göre, horoz, kaz gibi evcil hayvanlar, etleri yenen vahşi hayvanlar kurban olmaz.

2. Kurban edilecek koyun ve keçi; ya 1 yaşını doldurmuş olmalı, ya da 6-7 aylık olduğu halde 1 yaşındaymış gibi gösterişli olmalıdır. Sığır ve manda, 2 yaşını doldurmuş olmalıdır. Deve ise, 5 yaşına girmiş olmalıdır.

3. Koyun ve keçiden her biri, ancak bir kişi adına kurban edile bilir. Sığır, manda ve devenin her biri, 7 kişi adına kurban edilebilir.

4. Gözlerinden biri veya ikisi kör, dişlerinin çoğu düşmüş, kulakları kesilmiş, boynuzlarının biri veya ikisi kökünden kırılmış, kulağının veya kuyruğunun yarıdan fazlası veya memelerinin başları kopmuş olan, kulakları veya kuyruğu doğuştan bulunmayan hayvanlar kurban edilmez.

Ancak, kurbanlık hayvanın şaşı, topal, uyuz ve deli olmasında, boynuzunun birazının kırık olmasında, kulaklarının delinmiş veya enine yanılmış olmasında, dişlerinin azının düşmüş olmasında, cinsel organının bulunmamasında veya burulmuş bir vaziyette olmasında bir mahzur yoktur.

5. Kemikleri içinde iliği kalmamış derecede zayıf veya hastalığı aşikâr olan bir hayvan da kurban olmaz.

6. Alınan kurbanda, yukarıda sayılan kusurlardan biri meydana geldiğinde, yeni bir kurban alınması gerekir.

Ancak, fakir kimsenin aldığı kurbanlıkta, bu kusurlardan biri meydana geldiğinde, yeniden kurbanlık alınması gerekmez. Hatta fakir bir kimse, kusurlu olan bir hayvanı da alıp kurban edebilir. Zira fakirin kurban kesmesi nafile bir ibadettir.

7. Zengin bir kimsenin aldığı kurban ölse, yerine kurbanlık alınması gerekir. Fakat fakir kimsenin aldığı kurbanlık ölürse, yerine yenisinin alınması gerekmez.

8. Kurban kesmesi üzerine vacip olan kimsenin aldığı kurbanlık kaybolsa veya çalınsa, o kimse de yeni bir kurbanlık alıp kesse, sonra kaybolan veya çalınan kurbanlık da bulunsa, onun da kurban edilmesi gerekmez. Çünkü üzerine vacip olan kurbanı kesmiştir.

9. Bir kimse aldığı kurbanlığı satıp onun dengi olan başka bir kurbanlık alsa, -İmam Ebu Yusuf’a göre- caiz olmaz; fakat İmam Azam ile İmam Muhammed’e göre -kerahatle- caiz olur.

10. Alınan kurbanlık, kesilmeden önce doğurursa, yavrusunun da onunla birlikte kurban edilmesi gerekir. Eğer yavru kesilmeyip satılacak olursa, parasının sadaka olarak fakirlere verilmesi gerekir.

11. Kesilen hayvan, Allah’tan başkası için ve Allah’tan başkasının adı anılarak kesilmemelidir. Bir put için veya bir peygamber için veya bir Müslüman için kesilen hayvanın eti yenmez.

Size leş, kan, domuz eti, Allah’tan başkası adına kesilenler (..) haram kılınmıştır.

Kesenle İlgili Şartlar

Kesen kimse, müslüman veya ehl-i kitap olmalıdır. Ehl-i kitap’ tan maksat, Yahudi ve Hristiyanlardır. Hatta, çocuğun, delinin, dil sizin, sünnetsizin ve sarhoşun besmele ile kestikleri hayvanın eti de helaldir. Hayvan kesilirken, besmele çekilmesi de şarttır. Besmelenin unutulması, zarar vermez, ancak besmelenin kasıtlı olarak terkedilmesi halinde -kesen Müslüman bile olsa- kesilen hayvanının eti yenmez (Hanefi mezhebinde). Hatta, ehl-i kitap’tan olup da besmele çekip çekmedikleri bilinmeyen kimselerin kestikleri de helal olur.

Kendilerine kitap verilenlerin yiyeceği(=taam’ı) size helaldir. (Maide/5)

Ayetteki taam’dan(=yiyecekten) maksat, ehl-i kitabın kestikleridir. Zira insanların tümünün ekmeği, çorbası, helvası ve benzeri yiyecekleri yenir.

Kesen kişi müşrik, mürtet veya Mecusi olursa, kesilen hayvanin eti helal olmaz.

Kurbanın Kesilme Vakti

Kurbanın kesilme vakti, Kurban bayramının 1., 2. ve 3. günleridir. Fakat, bayramın 1. günü kesilmesi daha faziletlidir. Kurbanlar, bayram namazı kılınan şehir gibi yerlerde, bayram namazı kılındıktan sonra, bayram namazı kılınmayan yerlerde ise bayram gününün fecrinden sonra kesilmeye başlanır ki ilk vakti budur. Kurbanı geceleyin kesmek, tenzihen mekruhtur. Kurban, kıbleye karşı yatırılarak Bismillahi Allahu Ekber denilerek kesilir. Eğer mümkünse, kurbanı sahibi kesmelidir, mümkün değilse, sahibinin uygun gördüğü birisine kestirmeli, kendisi de başında bulunmalı ve kesim esnasında şu ayeti de okumalıdır: Benim namazım, ibadetlerim, hayatım ve ölümüm alemlerin rabbi Allah içindir! (En’am/162)

Fakat, deveye gelince, deve sığır ve koyundan farklı kesilir. De ve kesiminin en efdali, deveyi ayakta ve sol dizi bağlı olduğu hal de, boynunun en alt noktasından kesmektir.
Biz o iri gövdeli hayvanları da (develeri de) Allah’ın şeairinden kıldık! Sizin için onlarda hayır vardır; bu bakımdan ön ayaklarının biri bağlı olarak üçayak üzerinde dururlarken üzerlerine Allah’ın adını anın, yanları üstü yere düştükleri vakit de onlardan yiyin, isteyene de istemeyene de ondan yedirin. O, onları size böyle boyun eğdirdi ki şükredesin! (Hacc/36)

Kurbanın Eti ve Derisiyle İlgili Hükümler

Kurban kesmenin rüknü kan akıtmaktır. Hayvan boğazlanmadıkça, vacib olan kurban ibadeti yerine getirilmiş olmaz. Bu bakım dan, kurbanlık hayvanın, kesilmeden sadaka olarak verilmesi caiz olmaz. Fakat, alınan kurbanlık, herhangi bir sebeple kurban kesme günlerinde kesilmezse, onun diri olarak sadaka verilmesi gerekir. Zira bu durumda, kan akıtma işi, sadaka vermeye dönüşmüş olur. Artık bunun etinden sahibi yiyemez.

Kurbanlığı, ehl-i kitaptan birinin kesmesi mekruhtur. Fakat, kurban etinden herhangi bir gayr-i müslime bağış yoluyla verilmesinde bir sakınca yoktur.

Kesilen kurban, adak kurbanı değilse, sahibi -zengin olsun fa kir olsun- yiyebilir. Kurbanın etinin üçte biri fakirlere sadaka olarak verilmelidir.

Kurbanlık hayvanın sütünden yararlanmak, etini veya derisini satıp parasını almak veya demirbaş olmayacak bir şeyle değiştirmek mekruhtur. Eğer bunlardan biri yapılacak olursa, kıymetinin sadaka olarak verilmesi gerekir. Kurbanlıktan, kasap ücreti de verilmez.

Kurbanın derisi sadaka olarak verilebileceği gibi, seccade ve sofra olarak da kullanılabilir. Kurbanlık hayvanı, kesmeden önce kırkmak mekruhtur. Fakat hayvan kesildikten sonra yünü kırkılıp kullanılabilir.

Bir kimse kendi malından, sevabını ölmüş bir kişiye bağışlamak niyetiyle bayram günü kestiği bir kurbanın etinden yiyebilir, başkalarına da verebilir. Fakat bir kimse muris’in emri ile murisi adına keseceği kurbanın etinden yiyemez, onun tümünü sadaka olarak vermesi gerekir.

Bir kimse, tek başına kesmek üzere aldığı bir sığır veya deveye, -kerahet olmakla birlikte- 6 kişiyi daha ortak edip kurbanı ortakla şa kesebilirler. Ancak, o kimse, verdiği sözden dönmüş olması hasebiyle, ortak ettiği kimselerden alacağı parayı sadaka olarak vermesi gerekir.

Akika Kurbanı

Akika’nın lügat manası, kesmek, parçalamaktır. Yeni doğan çocuğun saçlarının kesilmesine de akîka denilmiştir. Istılahi manada akika ise, yeni doğan çocuğun saçlarının kesildiği anda kurban edilen hayvana verilen isimdir.

Akika kurbanı, Hanefi mezhebine göre mübahtır.

Akika kurbanı, çocuğun doğduğu günden büluğ yaşına girinceye kadar kesilebilmekle beraber, doğumunun 7. gününde kesilmesi daha faziletlidir. Doğumunun 7. gününde çocuğun adı konularak saçları kesilip ağırlığınca altın veya gümüş sadaka verilir ve kurban kesilir.

Sahibi, akika kurbanının etinden yiyebilir, başkalarına dağıtabilir.

Zebh’in(=Boğazlamanın), Zebiha’nın(=Boğazlanan Hayvanın) ve Tezkiye’nin Mahiyeti

Zebh, hayvanı boğazından kesmektir. Zebiha ise boğazlanmış hayvan demektir. Tezkiye de, hayvanı boğazından veya boğazının altından kesmektir. Bu, insanın elinin altında olan ve gücünün yet tiği hayvanlar için sözkonusudur. Eğer hayvan kaçıyor veya saldırnyorsa, av hayvanı gibi, kesici, öldürücü bir aletle avlamak/boğaz lamak gerekir. Tezkiye, hem zebh’i, hem de diğer şekilleri kapsamak tadır; yani şer’i şartlara uygun olarak boğazlanan her çeşit boğaz lamaya tezkiye denir.

Nahr, boynun en alt kısmıdır. Dolayısıyla bir hayvanı, boynunun en alt noktasından kesmeye nahr denir.

Kesim, boynun üst ve alt noktasından yapılabilir, ancak, sünnet olan deveyi nahr, sığır, koyun ve benzeri hayvanları zebh etmektir. Deveyi zebh etmek mekruhtur.

Zebh(=Boğazlama) İşlemi

Şer’i kurallara uygun olarak boğazlama, nefes borusu ile yemek borusunun ve bunların yanlarında bulunan iki damarı kesmekle yapılır.

Hayvanların boğazlanması hususunda, damarlarını kesip kanlarını akıtacak kesici bir alet yeterlidir. Bu bakımdan, bıçak, kamış kabuğu, cam parçası gibi aletlerle kesim yapılabilir. Fakat, kullanı lan aletin hayvana eziyet vermemesi gerekir. Hayvanı, ayağından sürükleyerek kesim yerine götürmek, derisini yüzmeden kafasını koparmak mekruhtur.

Boğazlama esnasında besmele çekmek yeterli olduğu gibi, Allahu Ekber, Allahu Azam veya Allah denilmesi de yeterlidir. Fakat hayvan kesme esnasında Bismillahi Allahu Ekber demek müstehabtır. Besmelenin kasten terkedilmesi halinde, kesilen hayvanın eti yenmez (Hanefi mezhebine göre), ancak unutularak terkedilecek olursa, kesilen hayvanın eti yenir.

Hayvanı kıble tarafına çevirerek kesmek sünnet olduğundan, bunun aksini yapmak mekruhtur.

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

çözüldü 3
2025-05-05T12:25:10+03:00 1 Son Cevaplar 15 görüntüleme
2
Dini Soru Cevap

Dini Soru Cevap

Her soru cevap verilmeye değerdir, yeter ki aynı konu bize sorulmuş olmasın ve kurallara uygun sorulsun. Lütfen soru yollamadan önce aynı konu var mı diye \\\\"ARAMA\" yapınız. Konu altına yazılan sorulara öncelik tanıyoruz.. Bilginize

Takip Et

Answer ( 1 )

  1. Melle
    1
    2025-05-18T15:30:07+03:00
    Cevapla

    Kurbanın Mahiyeti, Vücubu ve Şer’i Hikmeti

    Kurban, İslam dininde belirli bir zaman diliminde, Allah’a yakınlaşmak amacıyla kurbanlık bir hayvanın kesilmesi eylemidir. Bu ibadet, sadece fiziksel bir ritüel değil, aynı zamanda manevi bir anlam taşıyan önemli bir ibadettir. Kurban, sadece bir yoksulluk yardımı değil, aynı zamanda Allah’a teslimiyet, kulluk ve takva göstergesidir.

    1. Kurbanın Mahiyeti (Anlamı)
    Kurban, İslam dininde Allah’a yaklaşma amacıyla belirli bir hayvanın, belirli bir zamanda kesilmesi anlamına gelir. Kurban ibadeti, Hz. İbrahim’in Allah’a olan teslimiyetini simgeler. Kurbanın temel amacı, Allah’a yakınlaşmak ve O’nun rızasını kazanmaktır. Kurban, fiziksel bir temizlik ve manevi bir arınma sağlar.

    Kurban, İslam’ın beş temel şartından biri olan Hac ibadetinin bir parçası olarak da yapılabilir. Ancak en yaygın olarak, Zilhicce ayının 10. günü başlayıp, Zilhicce’nin 12. gününe kadar süren Kurban Bayramı sırasında yapılır.

    Kurbanın Mahiyeti Şu Şekilde Açıklanabilir:

    Kurban, Allah’a teslimiyetin ve kulluğun bir simgesidir.

    Kurban ibadeti, toplumda yardımlaşma ve dayanışma duygusunu güçlendirir.

    Kurban, İslam’ın şükür ve takva anlamında bir ibadet olarak kabul edilir.

    2. Kurbanın Vücubu (Zorunluluğu)
    Kurban, vacip (zorunlu) bir ibadet olarak kabul edilir. Ancak bu zorunluluk, her Müslüman için geçerli değildir. Şer’i açıdan kurbanın vacip olduğu kimseler, belirli kriterlere sahip olan kişilerdir. Kurban, dini açıdan vacip olduğu kabul edilen kişiler için farz sayılmaz, ancak vacip yani yerine getirilmesi gereken bir ibadettir.

    Kurbanın Vücubu İçin Gerekli Kriterler:

    Maddi Durum: Kurban kesmek için gerekli olan maddi durumu taşıyan her Müslüman, kurban kesme yükümlülüğüne sahiptir. Yani kurbanı kesmeye gücü yetenler için bu ibadet vaciptir. Bu kişiler, kendisi ve bakmakla yükümlü olduğu kimseler için kurban kesmelidir.

    Erginlik ve Akıl: Kurban ibadeti, akıl sağlığı yerinde ve ergin olan kimseler için geçerlidir.

    Fıkhi Kararlar: Hanefi mezhebine göre, zengin sayılabilecek her Müslüman, kurban kesmelidir. İbn Abbas’ın (ra) sahih rivayetinde de zenginlerin kurban kesme yükümlülüğü vurgulanmıştır.

    Kurban Kesmeyenlerin Durumu:

    Kurban kesmeyen kimse, günahkar sayılmaz ancak ibadetini eksik yapmış olur. Müslümanların, kurbanı kesmeleri gerektiği gibi bunu şükür ve teslimiyet niyetiyle yapmaları gerekir.

    3. Kurbanın Şer’i Hikmeti (Manevi ve Toplumsal Faydaları)
    Kurbanın şer’i hikmeti, sadece bir hayvanın kesilmesi değil, bunun manevi anlamı ve toplumsal faydaları açısından da önemlidir. Kurbanın birkaç temel hikmeti bulunmaktadır:

    a. Allah’a Yaklaşma ve Teslimiyet
    Kurban, müslümanın Allah’a olan tam teslimiyetini ve kulluğunu gösterdiği bir ibadettir. Hz. İbrahim’in, oğlu Hz. İsmaili, Allah’ın emri üzerine kurban etmeye razı olması, büyük bir teslimiyet örneğidir. Bu olay, kurbanın temel anlamını oluşturur: Allah’a yakınlaşma ve teslimiyet.

    b. Şükür ve Takva
    Kurban kesmek, şükür anlamına gelir. Allah, insanlara sayısız nimetler vermiştir ve kurban, bu nimetlere karşı şükür etme niyetiyle yapılan bir ibadettir. Kurbanın kesilmesi, insanın Allah’ın verdiği nimetleri takdir etmesinin bir yolu olarak görülür. Aynı zamanda bu ibadet, insanın takvasını artıran bir davranış şeklidir.

    c. Fakir ve Yoksullara Yardım
    Kurban, yardımlaşma ve toplumsal dayanışmayı pekiştirir. Kurbanın etinden fakir ve yoksul insanlara pay verilmesi, toplumdaki eşitsizliklerin azaltılması ve insanların birbirine yardım etmesi adına büyük bir öneme sahiptir. Kurban bayramı, aynı zamanda insanların yardımlaşma bilincini artıran bir fırsat sunar.

    d. Toplumsal Beraberlik ve Dayanışma
    Kurban, toplumda birlik ve beraberlik duygusunu artıran önemli bir ritüeldir. İnsanlar, kurbanı kestikten sonra, aile ve komşularla birlikte et paylaşımı yaparak, birbirlerine olan bağlılıklarını pekiştirirler. Bu da toplumda dayanışmayı güçlendirir.

    e. Hayvanın Değeri ve İnsanın Sorumluluğu
    Kurban, hayvanlara karşı merhamet gösterilmesi gerektiğini hatırlatan bir ibadettir. Hayvanın kesilmeden önce güzel bir şekilde bakılması ve bakımı önemlidir. Bu, insanların hayvanlara karşı sorumluluklarını yerine getirmeleri gerektiğini gösterir.

    Sonuç
    Kurban, hem bireysel hem de toplumsal anlamda büyük bir öneme sahip olan, Allah’a yakınlaşma amacı taşıyan bir ibadettir. Kurbanın mahiyeti, Allah’a teslimiyet ve şükür etme gibi manevi hedefleri içerirken, toplumsal olarak da yardımlaşma ve dayanışma duygularını pekiştirir. Kurban, sadece dini bir sorumluluk değil, aynı zamanda insana manevi arınma ve toplumsal sorumluluk bilinci kazandıran bir ibadettir.

    En iyi cevap

Cevapla