Biz 4 kişi kurban kesmeye karar verdik ve bir ineğe anlaştık, sonra içimize 1 kişi daha ekleyip 5 kişi kesmek istedik. İneği kesecek kurban adamı da bunun kabul olmayacağını 4 kişi niyet ettiğimizi söyledi. Bunun doğrusu nedir?

CEVAP:

Öncelikle kurban ibadetini yerine getirme niyetiniz için Allah sizlerden razı olsun. Konunuza net ve delilli bir şekilde cevap vermeye çalışalım.

Özetle: 4 kişi olarak bir ineğe ortak olup kurban niyet ettiyseniz, sonradan bu ortaklığa 5. bir kişiyi dahil etmeniz caizdir. Ancak bunun için iki temel şart vardır:

İlk 4 ortağın tamamının izni ve rızası (gönüllü olarak kabul etmeleri).

Toplam ortak sayısının 7’yi geçmemesi (bir sığır veya manda en fazla 7 kişiye kadar ortaklaşa kurban edilebilir).

Kurbanı kesecek kişinin “4 kişi niyet etti, artık değişmez” şeklindeki sözü doğru değildir. Niyet, kesim anından önce değiştirilebilir. Önemli olan, kesim anında herkesin kurban niyetiyle (veya ilk dört kişi kurban, beşinci kişi de eğer kurban niyetiyle giriyorsa aynı şekilde) ortak olmasıdır.

Deliller:

İslam fıkhında (Hanefi, Şafii, Hanbeli vb.) bir sığır veya manda en fazla 7 kişiye kadar kurban ortaklığına bölünebilir. Nitekim Hz. Peygamber (s.a.s.) şöyle buyurmuştur:

“Biz Hudeybiye’de (bir başka rivayette Vedâ Haccı’nda) sığır ve deveye yedi kişi olarak ortak olduk.” (Müslim, Hac, 363; Ebû Dâvûd, Edâhî, 10)

Ortaklığın başlangıçta 4 kişiyle kurulup sonra 5, 6 veya 7’ye çıkarılmasında fıkhen bir engel yoktur. Çünkü ortaklık akdi, kesimden önce her zaman yeni ortaklara açılabilir, yeter ki:

Mevcut ortakların izni olsun.

Her bir ortağın hissesi eşit olmak zorunda değildir, fakat herkesin kurban niyeti taşıması gerekir.

Kurban kesilecek hayvanın birden fazla kişi tarafından satın alınması veya sonradan hisse satın alınması caizdir. Önemli olan, ortakların hepsinin ibadet niyetiyle bu işe girmesidir. 4 kişi önce “biz bu ineği kurban olarak alıyoruz” dese, sonra 5. kişi “ben de hisse alıp kurban niyetiyle ortak olmak istiyorum” dese ve diğer 4 kişi de kabul etse, bu geçerlidir.

Peki beşinci kişi ne yapmalıdır?

Beşinci kişi, ilk dört kişiye hisse bedelini öder (veya kendi hissesini satın alır) ve açıkça kurban niyeti eder.

Kesim esnasında “Ben de bu hayvana kurban niyetiyle ortak oldum” diyerek içinden niyet eder veya dil ile söyler (gerekmez ama iyidir).

Kesim yapıldıktan sonra et herkese hissesi oranında paylaştırılır. (Genelde eşit hisse tavsiye edilir, ancak farklı da olabilir.)

Uyarı:

Beşinci kişi kurban niyeti taşımıyorsa, sırf et almak için giriyorsa bu caiz olmaz. Çünkü kurban hayvanına ibadet dışı amaçla ortaklık, kurbanın sıhhatini bozar. Dolayısıyla herkesin niyeti tevhit ve ibadet olmalıdır. (Bazı âlimler, etine ortak olanın kurban sevabı alamayacağını, ama asıl ortakların kurbanının geçerli olduğunu söyler; ihtilaf vardır. İhtilaftan kurtulmak için herkesin kurban niyeti taşıması en doğrusudur.)

Dinen bir inek veya manda en fazla 7 kişi olabilir. 8 kişi olursa hiçbirinin kurbanı geçerli olmaz.

Koyun ve keçi sadece 1 kişi içindir; ortak olmaz.

Peki kurbanı kesecek kişi “4 kişi niyet etti, değişmez” diyorsa ne yapacaksınız?

Bu kişiye delil göstererek şöyle anlatabilirsiniz: “Niyet, kesim anından önce her zaman tadil edilebilir. Bizim dördümüz de beşinci arkadaşımızı kabul ediyoruz. Onun da kurban niyeti var. Toplam 5 kişiyiz, 7’yi geçmiyor. Bu nedenle dini açıdan bir sakınca yoktur.” Eğer ısrar ederse, başka bir kasapla kesim yapmanızda veya kendinizin (eğer ehliyetiniz varsa) kesmenizde bir engel yoktur.

Sonuç: İlk 4 kişinin tamamı izin verdiği sürece 5. kişiyi kurban ortaklığına sonradan alabilirsiniz. Bu caizdir, geçerlidir. Kurbanınızı rahatça kesin, Allah kabul etsin.

Not: Bu fetva, Hanefî mezhebinin genel görüşüne dayanmaktadır. İhtiyatlı olmak açısından, eğer çok titiz bir çevreniz varsa 4 kişi olarak devam edip 5. kişinin ayrı bir kurban kesmesi daha sevaptır, fakat zorunluluk veya gönül birliği varsa 5 kişi olmakta hiçbir beis yoktur.

Allah hepimizi doğruya iletsin.

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

• Kurban ortaklığında para ve et miktarı eşit olması şart mıdır?
• Kurban ortaklığı şartları
• Kurban ortaklığı hükümleri
• Vacip Kurban ortaklığı
• Karı koca bir kurbana ortak olabilir mi?
• Tümünü görüntüle.
• Dini soru sor Cevap Al
• Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
• Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
• Dini soru sor kimin?
• Dini soru sor imamlar cevaplıyor
• Tümünü görüntüle.