Paylaş
Başkasının yerine hacca giden kişinin ekstra para alması caiz olur mu?
Question
Başkası yerine vekaleten hacca giden kişinin bunun için o kişiden ekstra para alması caiz olur mu?
Başkasının yerine hacca vekåleten giden kişi, vekâleten gönderen kişiden hac için, hac yolculuğu ve süresince aldığı paraların dışında başka bir para almış ve aldığı para artmışsa artan parayı vekâleten kendini hacca gönderen kişiye teslim eder.
Hacca niyet etmekle beraber kişinin kalbinde ücretli bir iş için, ticaret için, hayri hizmetler için de ayrı bir niyet bulunsa bu kişi hacı olur mu?
Gidişteki asıl amaç haccı eda etmekse başka gayelerin bulunması hacca engel değildir. Nitekim ayette şöyle buyurulmuştur:
لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ
“(Hac mevsiminde ticaret yaparak) Rabbinizden gelecek bir lütfu (kazancı) aramanızda size herhangi bir günah yoktur.
Dini Siteler
1. Başkasının yerine hacca vekâleten giden kişi ekstra para alabilir mi?
Cevap: Vekâletle hacca giden kişi, kendisini gönderenin yaptığı masraflar dışında ekstra bir ücret alamaz. Eğer aldığı para hacla ilgili masraflarından fazla olursa, artan parayı iade etmesi gerekir.
Delil ve açıklama:
Diyanet İşleri Başkanlığı’nın fetvasına göre:
“Vekâleten hac yapan kişi, sadece hac masraflarını alabilir. Eğer fazla bir ödeme yapılmışsa, bu fazla kısmı vekil olduğu kişiye geri vermesi gerekir.”
Bu görüş Hanefî mezhebi başta olmak üzere çoğu fıkıh ekolünün ortak görüşüdür. Çünkü vekil, temsil ettiği kişinin malını onun adına harcamaktadır; kendi çıkarı için kullanamaz. Bu konuda İbn Âbidîn’de de şöyle geçer:
“Vekil, masraf kadar alır; ücretli bir işçi gibi fazlasını alması caiz değildir.”
2. Hacca niyet eden kişi aynı anda ücret, ticaret, başka niyetlerle de gitmişse hacı olur mu?
Cevap: Evet, eğer esas niyeti haccı yerine getirmekse, yolculuk esnasında ticaret, hizmet veya ücret alma gibi başka niyetlerinin de bulunması hac ibadetine zarar vermez.
Delil:
Bu durum doğrudan Kur’an-ı Kerim’de şu ayetle açıklanmıştır:
“Size, Rabbinizden bir lütuf (ticaret/kazanç) istemenizde bir günah yoktur.”
(Bakara, 2/198)
Ayetin Arapça metni:
لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ
Bu ayet, hac mevsiminde ticaret yapmanın, kazanç sağlamanın veya başka dünyevi amaçlar taşımanın hacca zarar vermeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Yeter ki esas gaye Allah rızası için hac ibadetini yerine getirmek olsun.
Özetle:
Asıl niyet hac ise, yanında ticaret veya hizmet niyeti de bulunabilir.
Hac ibadeti geçerlidir ve kişi hacı sayılır.
Sonuç olarak:
Vekil, sadece hacla ilgili masrafları alabilir; fazlasını iade etmesi gerekir.
Hac ibadetiyle birlikte ticaret vb. dünyevi amaçlar da niyet edilmişse bu durum hac ibadetine zarar vermez.
BENZER KONULAR:
- Hac ibadetinin önemi ile ilgili bir makale
- Şafii Mezhebine göre Hac nedir, Hac İbadeti nasıl yerine getirilir?
- Hac ibadetini yerine getirmiş olan bir kişiyle röportaj yaparak Hac ibadeti hakkındaki duygu ve düşüncelerini alınız.
- Hac ibadetinin dinimizdeki önemini açıklayınız.
- Hac ibadetinin kimlere farz olduğunu araştırıp defterinize not ediniz.
- Tümünü görüntüle.
- Dini soru sor Cevap Al
- Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
- Dini soru sor kimin?
- Dini soru sor imamlar cevaplıyor
- Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
- Tümünü görüntüle.
Answer ( 1 )
1. Başkasının yerine vekâleten hacca giden kişi ekstra para alabilir mi?
Cevap: Hayır, alamaz.
Açıklama:
Vekâleten hacca giden kişi (vekil), kendisini gönderenin hacla ilgili yol, konaklama, yemek, ulaşım gibi masraflarını karşılayacak miktarda bir ödeme alabilir. Bunun dışında, kar amaçlı, kâr elde etmek amacıyla ekstra bir ücret almak caiz değildir.
Gerekçe:
Vekil, temsil ettiği kişi adına hareket eder ve onun malını, onun adına harcar. Bu nedenle bir işçi gibi ücretli değil, bir emanetçi gibi sorumludur.
Eğer vekil, hac masraflarının dışında fazla bir meblağ alırsa, bu fazlalığı vekâlet veren kişiye geri vermesi gerekir.
Diyanet İşleri Başkanlığı ve klasik fıkıh kaynakları (özellikle Hanefî mezhebi) bu konuda görüş birliği içindedir.
Kaynak:
“Vekil, masraf kadar alır; ücretli bir işçi gibi fazlasını alması caiz değildir.” — İbn Âbidîn, Reddü’l-Muhtâr
2. Hacca niyet eden kişi aynı anda ticaret, ücret veya başka dünyevi amaçlar da taşıyorsa hacı olur mu?
Cevap: Evet, olur.
Açıklama:
Bir kişi hacca Allah rızası için niyet ederek yola çıkmışsa, bu yolculuk esnasında ticaret yapmak, bir başkasının vekili olarak ücretli hizmette bulunmak ya da başka dünyevi işlerle uğraşmak, hac ibadetine zarar vermez.
Kur’an-ı Kerim’de bu durum şöyle açıklanır:
لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ
(“Rabbinizden bir lütuf (ticaret/kazanç) aramanızda size bir günah yoktur.”)
— Bakara Suresi, 198. Ayet
Bu ayet, hacca giden kişilerin aynı zamanda ticaret yapabileceğini, yani dünyevî kazanç peşinde koşmalarının hac ibadetine zarar vermeyeceğini açıkça ifade eder.
Sonuç:
Vekil kişi: Hac masraflarından fazla para alırsa iade etmelidir. Ekstra ücret almak caiz değildir.
Hacı adayı: Asıl niyet hac ise, yolculukta ticaret veya başka işler yapması hacca zarar vermez.