Share
İslam’da Ta’zîr cezası nedir?
Question
İslam hukukunda tazir suçları
TAʼZİR GEREKTİREN SUÇLAR
Taʼzir’in Tarif ve Mahiyeti
Taʼzir kelimesi lügatte, çevirmek, reddetmek, menetmek ve te dip etmek manalarına gelir. Ta’zir’inistılahî manası ise, hadd ve ke faret bulunmayan suçlarda, Allah veya kul hakkı olarak icrası gerekli olan fakat miktar ve keyfiyeti nasslarlatesbit edilmemiş bulu nan cezadır. Mesela, gasp, riba, kumar suçu bunlardan bazılarıdır.
Ta’zir Cezasının Gerekli Olmasının Şartları
Bir kimsenin ta’zir ile cezalandırılabilmesinin tek şartı, akıldır. Yaş, buluğ, din, cinsiyet, hürriyet şart değildir. Her ne kadar çocuklar umumiyetle ceza ehliyeti taşımazlarsa da, -ta’zir cezası aynı zamanda tedip ve terbiye mahiyetinde olduğundan- tazir cezası çocuklara da tatbik edilir.
Ta’zirin Miktarı
Ta’zir cezasının takdiri devlete ve hakimlere bırakılmış olmakla beraber, ta’zirin çeşitleriyle azami sınırları tesbit edilmiştir.
Taʼzirin çeşitleri kırbaç, hapis, sözlü ihtar ve tevbihtir. Taʼzirde, haddin en az miktarına varılmaması prensiptir. Had din en az miktarı hususu ise ihtilaflıdır.
Ebu Hanife’ye göre, haddin en az miktarı, kırk kırbaçtır. Bu nedenle verilen ta zir cezasının kırk kırbacı aşmaması gerekir. Ebu Yusuf a göreyse, haddin en az miktarı, seksen kırbaçtır. Bu nedenle de taʼzir cezasının en fazlası yetmiş beş kırbacı geçmemelidir.
Imam Malik’e göre ise, hukuka riayet, cemiyet nizamının temini, suçların önlenmesi ne kadar cezayı gerektiriyorsa, o kadar ta’zir cezası verilir, hatta bu ceza yerine göre ölüm bile olabilir.
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
İslam hukukunda tazir suçları, hukuk sistemi tarafından belirlenen cezaları kapsayan bir kategori olarak kabul edilir. Tazir suçları, şeriata göre suç olarak kabul edilen ama belirli bir ceza tayin edilmeyen veya belirli bir ceza öngörülen suçlardır. Bu nedenle, cezanın ne kadar olacağı hâkimin takdirine bağlıdır.
Tazir suçları, ahlaki, toplumsal veya dini normlara aykırı davranışları kapsar. Örnek olarak, İslam hukukunda alkol tüketimi, fuhuş, kumar, zina, içki satışı, kısmen örtünme, yalan tanıklık ve benzeri davranışlar tazir suçları olarak kabul edilir.
İslam hukukunda tazir suçlarına verilecek ceza, hukuk sistemi tarafından belirlenmiş bir ceza değildir. Hâkimin takdirine bağlıdır ve genellikle ceza, suçun ciddiyeti ve kişinin suçu işlerkenki niyeti gibi faktörlere göre belirlenir. Ceza, para cezası, hapis cezası, kamuya hizmet cezası veya kırbaç cezası gibi farklı şekillerde uygulanabilir.
Tazir suçları, İslam hukukunda önemli bir yer tutar ve toplumun ahlaki ve dini değerlerini korumak için uygulanır. Ancak cezaların adaletli ve hukuka uygun bir şekilde uygulanması gerektiği vurgulanır. Hâkimlerin, cezaları verirken şeriata ve insan haklarına saygılı olmaları, suçluların haklarını korumaları ve adaletin sağlanmasına özen göstermeleri gerekmektedir.
Ta‘zîr, İslâm hukukunda bir suçun Kur’an ve Sünnet’te belli bir cezası (hadd) belirtilmemişse, devlet veya hakim tarafından toplumsal düzeni korumak amacıyla takdir edilen ceza anlamına gelir.
1. Tanımı
Arapça kökenli: “Azarlamak, ıslah etmek, cezalandırmak” anlamına gelir.
Hadd cezası dışında kalan suçlar için uygulanır.
Amaç: toplumu düzene sokmak, suçluyu ıslah etmek ve caydırmak.
2. Özellikleri
Kur’an’da veya sahih hadiste açıkça belirtilmemiş suçlar için uygulanır.
Cezanın türü ve miktarı hakim veya yöneticiye bırakılmıştır.
Hedef sadece cezalandırmak değil, toplumu korumak ve suçluyu ıslah etmektir.
Suçun niteliğine ve kişinin durumuna göre hafif veya ağır olabilir.
3. Örnekler
Suç işleyen kişinin toplumda huzursuzluk yaratması
Haksızlık, iftira, küçük dolandırıcılık
Yetim malına zarar vermek
Küçük kabahatler veya ahlaka aykırı davranışlar
Cezalar: hapis, para cezası, kamu hizmeti, kınama, kırbaç veya uyarı gibi değişken şekillerde olabilir.
Özetle, Ta‘zîr, İslâm’da hadd cezaları dışında kalan suçlara uygulanan, hakimin takdirine bağlı, toplumu koruma ve kişiyi ıslah etme amaçlı cezadır.
İstersen sana hadd ve ta‘zîr cezalarının farkını tablo halinde de gösterebilirim; bu genellikle kafaları netleştiriyor.