Gıpta Nedir? Kısa bilgi

Gıpta Sözlükte “incelemek, araştırmak, yoklamak” gibi anlamlara gelen “gabt” kökünden türetilen gıbta kelimesi, nimete kavuşma arzusu, sevinç demektir.

Bir ahlâk terimi olarak ise, kişinin başkalarının sahip olduğu maddî veya manevî imkân ve meziyetlere imrenmesi, onun elindeki nimetlerin yok olmasını istemeksizin kendisinin de aynı şeylere kavuşmayı arzulaması anlamında kullanılmaktadır.

Kur’ân’da gıpta kelimesi geçmemektedir. Ancak “… Allah’tan O’nun lütfunu isteyin” (Nisâ, 4/32) meâlindeki âyet ve benzeri âyetlerde gıpta kastedilmiştir. Ayrıca hayırda yarışmayı öğütleyen âyetlerde de gıpta ve münâfese teşvik edilmiştir (bk. Bakara, 2/148; Mü’minûn, 23/61; Mutaffifîn, 83/18-26).

Hz. Peygamber de, “Ancak iki kişiye imrenilir, bunlardan biri Allah’ın kendisine mal verdiği ve bu malı Hak yolunda tüketme iradesine sahip kıldığı kişi, diğeri de Allah’ın kendisine ilim verdiği, hem bu ilimle amel eden hem de onu başkasına öğreten kişidir” (Buhârî, İlim, 15. zekat, 5. Müsned, II/9, 36) buyurmak suretiyle müslümanların başkalarının elinde bulunan nimetleri kıskanmadan kendilerinin de aynı şeyleri elde etmek için gayret göstermelerini öğütlemiştir.
Diyanet dini kavramlar sözlüğü

CEVAP-II:

“Gıpta”, İslam ahlakında önemli ve genellikle olumlu bir yere sahip olan bir kavramdır. Verdiğiniz Diyanet kaynaklı açıklama oldukça kapsamlı ve doğrudur. Bu bilgileri biraz daha detaylandırarak ve özetleyerek açıklayalım:

Gıpta Nedir? (Özet Tanım)

Gıpta, bir kimsenin sahip olduğu maddi (zenginlik, makam, güzellik vb.) veya manevi (ilim, takva, iyi ahlak vb.) nimetleri görüp, o nimetin yok olmasını istemeden, aynısının veya benzerinin kendisine de verilmesini arzu etmesidir. Kısacası, kıskançlık katılmayan bir imrenme ve özenme halidir.

Temel Özellikleri ve “Haset”ten Farkı

Gıptayı anlamanın en iyi yolu, onun zıttı olan “haset” (kıskançlık) ile karşılaştırmaktır:

Dini Dayanakları

Kur’an-ı Kerim: Doğrudan “gıpta” kelimesi geçmez ancak mana olarak birçok ayette teşvik edilir.

“Allah’ın lütfundan isteyin.” (Nisa Suresi, 32. Ayet) – Bu ayet, başkalarında gördüğümüz nimetler için onları kıskanmak yerine, aynı lütfu Allah’tan istememizi öğütler.

“Hayır işlerinde yarışın.” (Bakara Suresi, 148. Ayet) – Hayırda yarışmanın temel motivasyonlarından biri gıpta duygusudur.

Hadis-i Şerif: Konuyu en net açıklayan, sizin de paylaştığınız meşhur hadistir:

Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Ancak iki kişiye gıpta edilir (imrenilir):

Allah’ın kendisine mal verip de onu hak yolda harcamaya muvaffak kıldığı kimse.

Allah’ın kendisine ilim verip de onunla amel eden ve onu başkalarına öğreten kimse.” (Buhârî, İlim, 15)

Bu hadis, müminin neye özenmesi gerektiğini net bir şekilde belirler: İlim ve infak (Allah yolunda harcama).

Sonuç

Gıpta, İslam’ın “iyilikte ve hayırda yarışma” prensibinin psikolojik temelidir. Bir Müslüman, bir başkasında gördüğü güzel bir özellik veya nimet karşısında içine düşeceği kıskançlık ve eziklik duygusunu, “Ben de onun gibi olmak/ona da sahip olmak için çalışmalıyım” şeklinde olumlu bir enerjiye dönüştürür. Bu, kişisel gelişimi ve toplumsal ilerlemeyi teşvik eden sağlıklı bir duygudur.

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

• İmrenmek mi, Gıpta mı?
• Gıpta nedir kısaca
• Gıpta ne demek? Kısaca
• İslamda başkasına özenmek günah mıdır
• İslam’da Kapı Çalma ve İzin İsteme Adabı
• Tümünü görüntüle.
• Dini soru sor Cevap Al
• Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
• Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
• Dini soru sor kimin?
• Dini soru sor imamlar cevaplıyor
• Tümünü görüntüle.