Share
Zıhar ne demek? İslamda Zıhar ve hükümleri
Question
Zıhâr ne demektir? Zıhar ile ilgili bilgiler
Dinimizde zıhar terimi ve zıhar hakkında kısaca bilgi
Kuran, Sünnet ışığında Zıhar
Zıhar konusunda Mezheplerin görüşleri
Kocanın karısını annesine veya kendisine ebediyyen nikah düşmeyecek yakınlarına benzetmesine ve “sen bana anamın sırtı gibisin” demesine İslâm hukuk literatüründe zıhâr denir. Cahiliyye devri arapları arasında yaygın bir boşama şekli olan zıhar, İslâm döneminde ıslah edilerek sadece keffâreti gerektiren kusurlu bir davranış olarak nitelendirilmiştir.
Zıhârla İlgili olarak Kur’ân-ı Kerîm’de şu açıklama yer alır-. “İçinizden karıları ile zıhâr yapanlar (onları annelerine benzeterek haram sayanlar) bilsinler ki, karıları anneleri değildir; anneleri ancak onları doğuranlardır. Söyledikleri gerçekten kötü ve asılsız bir sözdür. Şüphesiz Allah çok affedendir, bağışlayandır. Karılarını zıhar yoluyla boşamak isteyip sonra sözlerinden dönenlerin, aileleriyle temas etmeden önce bir köle azad etmeleri gerekir. Size bu hususta böylece öğüt verilmektedir. Allah, yaptıklarınızdan haberdardır. Azadedilecek köle bulamayanın, ailesiyle temastan Önce iki ay ardı ardına oruç tutması gerekir. Buna gücü yetmeyen 60 fakiri doyurur. Bu kolaylık, Allah’a ve peygamberine inanmış olmanızdan dolayıdır. Bunlar Allah’ın koyduğu sınırlardır” (el-Mücâdele 58/3-4.).
Hz. Peygamber tarafından da, zıhâr yapıldığı zaman bunun keffâretinin bir köle azadetme, bu bulunamazsa iki ay oruç tutma, buna da güç yetirilemezse 60 fakiri doyurma olduğu açıklanmıştır (Ebû Dâvud, Talâk, 17).
Zıhâr yapan kocanın âkil (temyiz gücüne sahip) baliğ ve müslüman olması şarttır. Şafiî’ye göre zimmî (İslâm ülkesindeki gayr-i rnüslim) de zıhâr yapabilir. Fakat Hanefîler bu görüşe katılmamışlardır. Ayrıca evliliğin de sahih ve geçerli bir evlilik olması gerekir.
Bir koca, karısına “sen bana anamın sırtı gibisin” deyince bu, alimlerin görüş birliğiyle zıhâr olur. Sırttan başka bir organı söylerse ve ananın dışındaki mahreme benzetirşe bu da İmâm Mâlik’ e göre zıhâr olur. Bir gurup alime göre ise ancak vana ve sırt’ kelimeleriyle zıhâr yapılabilir. Ebû Hanîfe’ye göre bakılması haram olan herhangi bir organa benzetmekle zıhâr olur. Şafiî’ye göre el ile başa yapılan benzetme de zıhâr sayılır.
Fakİhlerin büyük çoğunluğuna göre, koca karısına tekrar dönmeyecekse yapılan zıhârdan dolayı keffâret gerekmez. Zıhar yapan koca ancak keffâreti yerine getirdikten sonra karısı ile temasta bulunabilir.
Karısının kocasına yapacağı zıhâr Hanefîler’e, İmâm Mâlik’e, Sevrî’ye ve Şafiî’ye göre sahih olmaz.
Keffârette bulunmadan önce karısına yaklaşan koca, Ebû Hanîfe, İmâm Mâlik, Şafiî, Sevrî, Evzaî, Ahmed b. Hanbel, Taberî ve diğer alimlere göre bir tek keffârette bulunur ve tevbe eder. Diğer bir gurup alime göre bu durumda azmetmek ve uygulamaktan dolayı iki keffâret gerekli olur.
Hanefîler’e göre zıhâr, yemin ve oruç bozma keffâretlerinde kafir kölenin azadedilrnesi de caizdir. İmâm Mâlik ve Şafiî’ye göre İse kölenin mü’min olması şarttır.
Azadedecek köle bulamayan, iki ay aralıksız oruçtutar.
Zıhâr keffâreti için azadedecek köle bulamayan, iki ay oruç tutmaya da güç yetiremeyen kimse 60 fakiri doyurur veya bu fakirlerden her birine sadaka-ı fıtırda olduğu gibi belirli mallardan belirli miktarlarda verir. Hanefîler’e göre bu yiyeceklerin bedellerinin verilmesi de caizdir; Şâfiîler ise bunu caiz görmezler. Yiyeceğin tamamı bir günde defaten bir fakire verilse
bu caiz olmaz. Şâfiîler fakir sayısının 60 olması gerektiği noktasından hareketle yiyeceğin muayyen bir fakire 60 gün boyunca verilmesini de caiz görmezken, Hanefîler bu son şekli caiz görürler.
İslamda günlük yaşam gerçek hayat
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
Zıhar; erkeğin eşine hayatı boyunca nikah düşmeyeceği kişilere benzetmesi gibidir.
Örnek verecek isek; erkek eşine sen bana anamın sırtı gibisin demesi gibi.
Zıhârla İlgili olarak Kur’ân-ı Kerîm’de şu açıklama yer alır-. “İçinizden karıları ile zıhâr yapanlar (onları annelerine benzeterek haram sayanlar) bilsinler ki, karıları anneleri değildir; anneleri ancak onları doğuranlardır. Söyledikleri gerçekten kötü ve asılsız bir sözdür. Şüphesiz Allah çok affedendir, bağışlayandır. Karılarını zıhar yoluyla boşamak isteyip sonra sözlerinden dönenlerin, aileleriyle temas etmeden önce bir köle azad etmeleri gerekir. Size bu hususta böylece öğüt verilmektedir. Allah, yaptıklarınızdan haberdardır. Azadedilecek köle bulamayanın, ailesiyle temastan Önce iki ay ardı ardına oruç tutması gerekir. Buna gücü yetmeyen 60 fakiri doyurur. Bu kolaylık, Allah’a ve peygamberine inanmış olmanızdan dolayıdır. Bunlar Allah’ın koyduğu sınırlardır” (el-Mücâdele 58/3-4.).
Zıhâr, İslam hukukunda bir terim olarak, erkeğin eşine, “Senin sırtın, annemin sırtı gibi” veya benzeri bir ifade kullanarak onu kendi için haram hale getirmesi anlamına gelir. Bu ifade, eski Arap toplumu ve erken İslam döneminde, bir erkeğin eşine yönelik sözel bir yasaklama şekli olarak kullanılıyordu. Zıhâr, eşe fiziksel olarak yaklaşmayı yasaklayan bir yöntemdi, ancak bu, kesinlikle bir boşanma değil, ancak “yasaklama” anlamına geliyordu.
Zıhâr’ın Hükümleri ve İslam’daki Yeri
İslam’da zıhâr uygulaması, Kur’an-ı Kerim’de kesin bir şekilde ele alınmıştır. Ahzâb Suresi (33:4) ve Mücâdele Suresi (58:2-4)’de zıhârın hükümleri ve bu konuda yapılması gerekenler açıklanmıştır. İslam’a göre, zıhâr uygulamak haramdır ve buna karşılık ciddi cezai sorumluluklar bulunmaktadır.
Zıhâr’ın Hükmü:
Zıhâr Yasağı: Zıhâr yapmak, İslam’da kesinlikle yasaktır. Zıhâr, bir kadını haksız yere ve yanlış bir biçimde bir şekilde “haram” kılmak anlamına gelir. Bu, kadının haklarına zarar verir ve erkeğin eşini ne şekilde olsa da reddetmesine yol açar. Ancak, İslam’daki hukuk düzeni, kadının hakkını savunur.
Ceza ve Kefaret: Zıhâr yapan kişi, bu hatalı uygulamayı telafi etmek amacıyla bir keffaret ödemek zorundadır. Zıhâr yapan erkeğin yapması gereken kefaret şu şekildedir:
Oruç Tutmak: Zıhâr yapan kişi, ardışık iki ay boyunca oruç tutmalıdır. Ancak, oruç tutmaya fiziksel olarak gücü yetmiyorsa veya oruç tutacak durumu yoksa, başka bir kefaret gereği ortaya çıkar.
Köle veya Çocuk Esir Azat Etmek: İslam’da, zıhâr yapan kişi, bir köle veya esiri azat etmek durumundadır. Bu da o dönemin sosyal yapısına özgü bir çözüm önerisiydi.
Eğer zıhâr yapan kişi ne oruç tutabilir ne de köle azat edebilirse, o zaman 60 yoksula yemek yedirmek zorundadır.
Kadın Hakları: Zıhâr, kadının özgürlüğünü, iradesini ve haklarını kısıtlayan bir uygulama olarak görülür. Bu nedenle, kadına bir tür zulüm olarak kabul edilir ve bu tür bir uygulamanın yerine başka yollarla eşler arasında adaletli bir ilişki kurulması tavsiye edilir. Kadın, zıhâr sonrasında boşanmayı talep edebilir.
Zıhâr’ın İslam’daki Temel Anlamı:
Sosyal Adalet ve Eşitlik: İslam, zıhârın ortadan kaldırılmasına yönelik bir düzenleme getirmiştir. Bu, toplumsal adalet ve eşitliği savunma amacını taşır. Kadınların, eşlerinin bu tür hareketlerine karşı korunması gerektiği belirtilir.
Zıhâr’ın Yasaklanması: İslam’da, bir kadına zıhâr uygulayarak onu haram kılma düşüncesi reddedilmiştir. Bu, daha önceki toplumlarda görülen ve kadının itibarını zedeleyen bir davranış olarak kabul edilmiştir.
Sonuç olarak, zıhâr, hem İslam toplumları hem de günümüz için zararlı ve adaletsiz bir uygulama olarak değerlendirilmiştir ve bunun karşısında İslam hukukunda belirli düzenlemeler getirilmiştir.