Sözlükte “azarlamak, kınamak, terbiye etmek, birine yardım etmek” gibi anlamlara gelen ta’zîr, bir fıkıh kavramı olarak, kısas-diyet ve had cezaları dışında kalan cezaların genel adıdır.İslâm hukukunda bazı suçlar ve bunlara tatbik edilecek cezalar nasslarla belirlenmiştir. Bunlara had cezaları denir. Adam öldürme ve müessir fiillerde ise, fiilin şekline veya mağdurun ya da velisinin tavrına göre kısas veya diyet ceza olarak kabul edilmiştir. Bunların dışında kalan suçların ve bunlara uygulanacak cezaların belirlenmesi, kanun koyucunun takdirine bırakılmıştır. Daha kapsamlı ve çeşitli ta’zîr suçları ve cezaları, zamana ve şartlara göre değişebilen bir karakter arz ederler.
Cezaî müeyyide olan ta’zîrlerin nitelik ve ilkeleri, kanûnî ve şahsî olması; genel ve sürekli olması; yetkili kişiler tarafından uygulanması; caydırıcı olması ve uygulanabilir olması; suç-ceza dengesinin gözetilmesi ve cezalandırmada adalet ve hakkaniyet ölçülerine riâyet edilmesi şeklinde sıralanabilir.
Diyanet dini kavramlar sözlüğü
Answers ( 2 )
Ta’zir kelimesi bir fıkıh terimidir. Ta’zir kelimesinin lügatta bulunan anlamı; azarlamak, kınamak, terbiye etmek, birine yardım etmek gibi anlamlara gelmektedir. Fıkıh kavramı olarak ta’zir ise; kısas-diyet ve had cezaları dışında kalan cezaların genel adıdır.
Ta‘zîr ne demek? Kısaca:
Ta‘zîr, İslam hukukunda, Kuran ve Sünnette cezası açıkça belirtilmemiş günah veya suçlara verilen takdirî cezalar demektir.
Kısa bilgi:
Ta‘zîr, kadının veya hakimlerin takdirine bırakılan cezaları ifade eder.
Hadd cezaları gibi sabit ve kesin değil, durum ve şartlara göre değişebilir.
Örneğin: uyarı, hapis, para cezası, kırbaç gibi cezalar ta‘zîr kapsamında olabilir.
Amaç, toplum düzenini sağlamak ve kişiyi doğru yola yönlendirmektir.