Şeriat Ne Demek?

Şeriat Hakkında kısa bilgi

Şeriat kelimesi, “ş-r-`a” kökünden gelmekte olup türevleriyle birlikte Kur’ân’ın dört ayrı yerinde geçmektedir. Sözlükte “su yolu, bir ırmak veya herhangi bir su kaynağından su içmek ve almak için gidilen yol, doğru yol, Hak din yolu, büyük ve geniş cadde, aydınlık ve ışık” gibi manalara gelmektedir. Toplumlar için amelî hükümler, emir ve yasaklar anlamına gelen şeriat, bütün ilâhî dinlerde peygamberlerin aracılığıyle gönderilen ortak bir unsurdur: “Sonra da seni din konusunda bir şeriat sahibi kıldık. Sen ona uy; bilmeyenlerin isteklerine uyma.” (Câsiye, 45/18), “(Ey ümmetler) Her birinize bir şeriat ve bir yol verdik. Allah dileseydi, sizi tek bir ümmet yapardı...” (Mâide, 5/48).

İslâm bilginlerinin bu âyetlere getirdikleri yorumlara göre din; esasa ilişkin inanç, usul ve prensip, şeriat ise her peygamberin kendi devrinde bu usule dayalı olarak ortaya koyduğu amelî kurallar ve tatbikatın adı olmuştur. Geniş yol anlamına gelen minhac da ilk insandan bu yana, Allah’ın dininde değişmeden gelen îmân esasları olarak açıklanmıştır. Bu durumda minhac ile şeriat dinin içeriğini ve sınırlarını oluşturmaktadır.

Toplumların ihtiyaçlarına göre gönderilen dinlerde tedricî değişiklikler olmuştur. Önceki dinde yasak olan bazı fiiller, sonraki dinde helâl kılınmış veya bunun tersi olmuştur. Ancak inanç esasları hepsinde birdir. İsimleri ve hükümleri farklı da olsa bütün ilâhî dinlerin özü birdir. Peygamberimiz, bu hususu şöyle açıklamıştır: “Biz peygamberler baba bir kardeşleriz. Dînimiz birdir.” (Buhârî, Enbiyâ, 48)

“Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü”nde bu terim şöyle açıklanmıştır: “Şeriat, dîn manasında da müstameldir. Bu takdirde hem ahkâm-ı asliyye denilen itikadıyyatı, hem de ahkâm-ı fer’iyye denilen ibadetleri, ahlâkı ve muamelatı ihtiva etmektedir.”
Diyanet dini kavramlar sözlüğü

Şeriat Nedir?

Şeriat kelimesi, Arapça kökenli olup “ş-r-`a” kökünden türetilmiştir. Kur’ân-ı Kerîm’de dört yerde geçen bu terim, sözlük anlamıyla “su içmek için gidilen yol”, “doğru yol”, “hak din yolu”, “aydınlık ve geniş cadde” anlamlarına gelir. Dini bağlamda ise şeriat, Allah’ın insanlara gönderdiği hükümler bütünü ve emir-yasaklar sistemini ifade eder.

Kur’an’da Şeriat

Şeriat, İslam’da amelî (pratik) kuralları kapsayan bir terimdir. Kur’an’da şeriat terimi doğrudan şu şekilde geçmektedir:

“Sonra da seni din konusunda bir şeriat sahibi kıldık. Sen ona uy; bilmeyenlerin isteklerine uyma.”
(Câsiye, 45/18)

“Her birinize bir şeriat ve bir yol verdik. Allah dileseydi, sizi tek bir ümmet yapardı; fakat size verdikleriyle sizi denemek için böyle yaptı. Hayırlarda yarışın. Hepinizin dönüşü Allah’adır…”
(Mâide, 5/48)

Bu ayetlerde şeriat, her peygambere gönderilen ilahi emir ve yasaklar sistemi olarak vurgulanmıştır. Ancak, bu sistemin her topluma ve zamana uygun olarak farklı şekillerde gönderildiği ifade edilir.

Şeriatın Unsurları

İslam bilginleri şeriatı iki temel unsura ayırmıştır:

Değişmeyen Temel İnanç Esasları (Usul):
Bu, bütün peygamberler aracılığıyla gelen tevhit inancı ve Allah’a kulluk esaslarıdır. İnançta değişiklik olmamış, bütün peygamberler aynı tevhid inancını öğretmiştir. Peygamber Efendimiz (s.a.v) de bu gerçeği şu şekilde açıklamıştır:
“Biz peygamberler baba bir kardeşleriz. Dinimiz birdir.”
(Buhârî, Enbiyâ, 48)

Değişen Amelî Hükümler (Şeriat):
Şeriat, her peygamberin kendi toplumu için belirlenen ibadetler, muamelat (insanlar arası ilişkiler) ve cezalar gibi pratik kurallardır. Zaman ve toplumsal koşullara göre bu hükümler farklılık göstermiştir. Örneğin, önceki şeriatlarda helâl olan bir fiil, İslam’da yasaklanmış olabilir ya da bunun tersi bir durum söz konusu olabilir.

Şeriat ve Minhac

Kur’ân’da geçen “şeriat” ve “minhac” (yol) kelimeleri, İslam’ın temel öğretilerini ifade eder. Minhac, imanın değişmeyen esaslarını ifade ederken, şeriat pratik hükümleri temsil eder. Bu ikisi bir arada, dinin hem teorik hem de pratik boyutunu oluşturur.

BENZER KONULAR:

• Laiklik Şeriat
• Şeriat kelimesinin anlamı kısaca
• Şeriat istemeyen dinden çıkar mı
• Şeriatta zina cezası
• Şeriat ülkesinde kadın
• Tümünü görüntüle.