iman artar eksilir diyen dinden çıkar mı?

SORU:

HOCAM BEN KÂFİRUN SURESİNİN FAZİLETLERİNİ ARAŞTIRIYORDUM KARŞIMA ŞU BİLGİ ÇIKTI ANLAMI İLE BERABER OKUYANIN İMANI ARTAR DİYE BENDE SÖYLEDİM BUNU AMA İMAN ARTAR EKSİLİR DİYEN DİNDEN ÇIKAR DİYE BİLİYORUM BEN ŞİMDİ KÜFREMİ DÜŞTÜM?

CEVAP:

Mezheplere göre iman konusu İslam teolojisinde önemli bir tartışma alanıdır. İmanın artıp azalması meselesi de bu bağlamda farklı mezhepler arasında çeşitli görüş ayrılıklarına neden olmuştur.

1. Ehl-i Sünnet Görüşü:

Ehl-i Sünnet‘in iki ana mezhebi olan Eş’arîlik ve Mâtürîdîlik, imanın artıp azalması konusunda farklı görüşler sunar.

• Eş’arîler: Eş’arî mezhebine göre iman, amelden bağımsız olarak artıp azalabilir. Onlara göre iman, kişideki bağlılık ve yakin seviyesine göre güçlenip zayıflayabilir. Bir kişinin imanı, Allah’a yakınlık ve ibadetlerle artarken, günahlarla zayıflayabilir. Bu bağlamda, iman kalpte sabit bir kavram değil, manevi olarak değişime uğrayabilen bir yapıdır.
• Mâtürîdîler: Mâtürîdî mezhebine göre iman artmaz ve azalmaz. Onlara göre iman, bir kez kabul edildiğinde sabittir ve iman eden herkesin imanı aynıdır. İmanın niteliği, özü ve derecesi aynıdır, ancak ameller iman dışında değerlendirilir. Dolayısıyla, iman ile ameller arasında bir ilişki kurulmaz. İman, kişinin Allah’a olan inancını ifade eder ve bu inanç değişmez.

2. Selefî Görüşü:

Selefîler (özellikle Hanbelîler) iman konusunda oldukça net bir görüşe sahiptirler. Selefîler, imanın hem kalple (tasdik) hem dille (ikrar) hem de amelle (amel) oluştuğunu ve bu nedenle artıp azalabileceğini savunurlar. İbadetlerin yapılmasıyla iman artar, günahların işlenmesiyle de iman azalır. Bu görüşte, iman dinin tüm yönlerini kapsayan bir yapı olarak kabul edilir ve kişinin dini yaşantısına göre sürekli bir değişim içinde olabilir.

3. Mu’tezile Görüşü:

Mu’tezile ise imanın sabit olduğu, artıp azalmadığı görüşündedir. Onlara göre, iman bir bütündür ve ya vardır ya da yoktur. Bir kimse iman ettiğinde bu imanı, eylemlerinden bağımsız olarak tamdır ve artmaz. Ancak, imanın gerçekleşebilmesi için amelin önemli bir unsuru olduğunu belirtirler. Yani bir kişi iman edip de amelde bulunmazsa, bu kişi Mu’tezile’ye göre tam anlamıyla mümin sayılamaz.

4. Haricîler Görüşü:

Haricîler ise daha katı bir görüşe sahiptirler. Onlara göre iman ile amel ayrılmaz bir bütündür ve günah işleyen kimse imanını yitirir. Haricîlere göre büyük günah işleyen bir kimse imanını tamamen kaybeder ve dinden çıkar. Bu yüzden, onların anlayışında iman büyük ölçüde amelle ilintilidir ve kişinin davranışları imanı doğrudan etkiler.

Genel Değerlendirme:

İman konusu mezhepler arasında çeşitli teolojik tartışmalara konu olmuş ve her bir mezhep iman ve amelin ilişkisi, imanın artıp azalması gibi konularda farklı yaklaşımlar geliştirmiştir. Ancak Ehl-i Sünnet’in ana görüşü olan Eş’arîlik ve Mâtürîdîlik, daha geniş Müslüman kitleler tarafından benimsenmiş olup, imanın artıp azalabileceği veya sabit olduğu hususunda farklı bakış açılarına sahiptirler.

BENZER KONULAR:

• Namaz kılmayan biri ölürse ne olur?
• Modern Zamanlarda Manevi Problemler
• İslam’da Çevre Temizliğinin Önemi
• Dinimizde Temizlik
• Kâfir eden sözler
• Tümünü görüntüle.