Paylaş
İstişarenin Önemi
Question
İstişare Önemi
Dinimizde şura ve istişarenin önemi büyüktür. Müşavere; herhangi bir iş hakkında konunun uzmanlarının veya o konuda görüş bildirebilecek kimselerin görüşlerine başvurmak, onlarla görüş alışverişinde bulunmak demektir.
Şura yöneticilerin özellikle de devlet başkanının kamu görevini yürütürken istişarede bulunmasını ve istişare sonucu oluşan eğilimi göz önünde bulundurmasını ifade eder.
Allah Resulü (sav), vahiyle bildirilmeyen konularda sahabe ile görüşür, onların da fikirlerini alırdı.
Yüce Allah Kur’anı Kerimde şöyle buyurmaktadır: “O vakit Allah’tan bir rahmet ile onlara yumuşak davrandın. Şayet sen kaba, katı yürekli olsaydın, hiç şüphesiz etrafından dağılıp giderlerdi. Şu halde onları affet, bağışlanmaları için dua et. İş hakkında onlara danış. Kararını verdiğin zaman da artık Allah’a dayanıp güven. Çünkü Allah kendine dayanıp güveneni sever”(1).
Şuranın önemini belirten bir başka ayeti kerimede de Allah’u Teala şöyle buyurmaktadır: “Yine onlar Rablerinin davetine icabet ederler ve namazı kılarlar. Onların işleri aralarında danışma iledir. Kendilerine verdiğimiz rızıktan da harcarlar”(2).
Hz. Peygamber (sav) ve Hulefâ-i Râşidin şahsi işlerinde olduğu gibi, toplum ve devlet işlerinde de şuraya büyük önem vermişler, etraflarındaki kişilerin görüşlerini almışlardır.
Bedir harbinde karargâhın kurulacağı yerin sahabenin görüşü üzerine değiştirilmesi ve Bedir esirlerine yapılacak muamelenin tesbiti istişare ile olmuştur. Yine Uhut harbinde Hz. Peygamber (sav) Medine’de kalıp savunma yapmayı düşündüğü halde, çoğunluğun şehrin dışına çıkıp meydan savaşını istemelerinden dolayı Hz. Peygamber (sav) de onların bu görüşünü kabul etmiş ve uygulamıştır.
Benzer Konular:
Answers ( 2 )
İslam’da istişarenin (şura) önemi, karar verme süreçlerinde değerli bir ilke olarak vurgulanmıştır. İslam, Müslümanları, bireyleri, aileleri, toplulukları ve genel olarak toplumu etkileyen konularda istişare etmeye ve başkalarının görüşlerini almaya teşvik eder. İslam’da istişarenin önemini vurgulayan bazı önemli noktalar şunlardır:
Özetle istişare, bilinçli ve hikmetli kararlar almanın, birliği güçlendirmenin, hesap verebilirliği teşvik etmenin, ilahi rehberliği aramanın ve çatışmaları çözmenin bir aracı olarak İslam’da büyük önem taşır. İstişareye değer vererek ve başkalarını karar alma süreçlerine dahil ederek, Müslümanlar kolektif refah, uyum ve adil ve eşitlikçi bir toplumun kurulması için çalışabilirler.
İstişare, İslam’da önemli bir yer tutan ve toplumsal hayatın düzeni için vazgeçilmez olan bir kavramdır. İstişare, kelime olarak, “bir konuda görüş alışverişi yapma” anlamına gelir ve bir konuda karar vermeden önce başkalarının fikirlerini almak, kolektif akıl kullanarak en iyi sonucu elde etmeye çalışmaktır. İslam, toplumsal hayatı ve bireysel ilişkileri güçlendirmek için istişareyi teşvik eder. İstişare, aynı zamanda bir erdem ve ahlaki sorumluluk olarak da kabul edilir.
1. Kuran’da İstişare
İslam’da, bir konuda karar alırken istişare yapmanın önemi Kuran’da açıkça vurgulanmıştır. İstişare, Müslümanların birlik ve beraberlik içinde hareket etmeleri gerektiğini, bir arada düşünmenin ve farklı fikirlerin değerlendirilmesinin faydalı olduğunu gösterir.
“Ve işlerinde onlara danış.” (Alu İmran, 159)
Bu ayette, Müslümanlara işlerinde birbirleriyle danışmaları tavsiye edilmiştir. Bu, bireylerin ve toplumların, sadece kendi düşüncelerini değil, başkalarının görüşlerini de dikkate alarak hareket etmelerinin önemini anlatır.
“Onlar, Rablerinin emirlerine uyarlar, namazı dosdoğru kılarlar ve aralarındaki işler hakkında istişare ederler. Kendilerine verdiğimiz rızıktan da (başkalarına) infak ederler.” (Şura, 38)
Bu ayet, istişareyi bir toplumsal erdem olarak tanımlar. İstişare, sadece bireysel bir sorumluluk değil, toplumsal ilişkilerin düzenli ve sağlıklı bir şekilde işleyebilmesi için bir gerekliliktir. İstişareye dayalı bir yönetim, toplumu huzurlu ve sağlıklı bir şekilde yönlendirebilir.
2. Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in İstişare Anlayışı
Peygamber Efendimiz (s.a.v.), hayatında pek çok kez istişareye başvurmuş ve ashabıyla ortak akıl kullanarak önemli kararlar almıştır. O, sadece kendi görüşüne dayalı kararlar almak yerine, çevresindeki kişilerin fikirlerini önemsemiş ve bu uygulama, onun liderlik anlayışının temel taşlarından biri olmuştur.
Uhud Savaşı ve İstişare:
Uhud Savaşı’nda Peygamber Efendimiz (s.a.v.), ashabına savaş stratejisi hakkında istişarede bulunmuştu. İlk başta şehir dışında savaşı kabul eden ashabı, sonradan şehir içinde savaşmaya karar verdiler. Ancak, Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ashabının kararına saygı göstererek, bu öneriyi kabul etti. Bu, istişarenin önemini ve toplumsal katılımı gösteren önemli bir örnektir.
Hudeybiye Antlaşması:
Hudeybiye’deki antlaşma sırasında Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ashabıyla yoğun bir istişare yapmış ve birlikte alınan karar doğrultusunda hareket etmiştir. Bu, sadece bir askeri ya da diplomatik mesele değil, aynı zamanda toplumsal bir uzlaşı ve anlaşma örneğidir.
“Ömer’e sorulduğunda, ‘Benim görüşüm sadece kendi fikrimdir, ama ashabımın görüşü çok daha önemli. Onların görüşüne danışmalıyım,’ demiştir.”
Bu hadis, İslam’daki liderlik anlayışında istişarenin ne kadar merkezi bir yer tuttuğunu ortaya koyar. İslam’da lider, sadece kendi görüşünü değil, toplumun fikirlerini de önemser.
3. İstişarenin Faydaları
İstişare, sadece karar alma sürecini iyileştirmekle kalmaz, aynı zamanda toplumsal ve bireysel ilişkileri de güçlendirir. İstişarenin sağladığı bazı faydalar şunlardır:
Kolektif Akıl Kullanımı: İstişare, bireylerin yalnızca kendi düşüncelerini değil, aynı zamanda diğer kişilerin görüşlerini de değerlendirmeyi sağlar. Bu, daha kapsamlı ve doğru kararların alınmasına yardımcı olur.
Toplumsal Birlik ve Dayanışma: İstişareye dayalı kararlar almak, toplumsal birliği pekiştirir. İnsanlar, kendi fikirlerinin dinlendiğini ve dikkate alındığını gördüklerinde daha fazla katılım sağlarlar.
Kararların Daha Güçlü Olması: Birçok kişiden alınan görüş, kararların daha sağlam ve güçlü olmasını sağlar. Farklı bakış açıları, daha kapsamlı ve doğru çözümler üretmeye yardımcı olur.
Sorumluluğun Paylaşılması: İstişare, karar sürecinde sorumluluğun sadece bir kişiye ait olmasını engeller. Bu, bireylerin kendilerini daha sorumlu hissetmelerini sağlar ve kararların daha adil bir şekilde alınmasına olanak tanır.
Farklı Görüşlere Saygı: İstişare, başkalarının fikirlerine saygı göstermeyi ve onları dikkate almayı sağlar. Bu da hoşgörü ve anlayış kültürünün gelişmesine yardımcı olur.
4. İstişarenin İslam’da Ahlaki ve Manevi Yönü
İstişare sadece pratikte değil, aynı zamanda ahlaki ve manevi açıdan da önemli bir yer tutar. İslam, insanları adalet, dürüstlük ve samimiyetle hareket etmeye teşvik eder. İstişare, bu erdemlerin pekişmesini sağlar.
Adalet: İstişare, adaletin sağlanmasında önemli bir rol oynar. Bir kişi tek başına karar aldığında, bu bazen adil olmayabilir. Ancak birden fazla kişiyle yapılan istişare, kararın daha adil olmasını sağlar.
Dürüstlük ve Samimiyet: İstişare, insanların birbirlerine karşı dürüst ve samimi olmalarını gerektirir. Bu, toplumsal güveni artırır ve insanlar arasındaki ilişkileri güçlendirir.
Sabır ve İleri Görüşlülük: İstişarede, bir konuda farklı düşüncelerin bir araya gelmesi ve sabırlı bir şekilde dinlenmesi gerekir. Bu, insanların sabırlı ve ileri görüşlü olmalarını sağlar.
5. İstişare ve Liderlik
İslam, liderlik anlayışında istişareyi çok önemli bir araç olarak görür. İslam’daki lider, sadece kendi görüşlerini değil, toplumun görüşlerini de dikkate alır ve toplumsal kararları birlikte alır.
İyi bir Liderin Özellikleri: İyi bir lider, istişare yaparak kararlar alır. İslam’da bir lider, sadece kendi görüşünü zorla kabul ettirmez; aksine, etrafındaki insanlarla görüş alışverişinde bulunur. Bu, liderin adaletli ve merhametli olmasını sağlar.
Toplumun Katılımı: İstişare, toplumu yalnızca bir izleyici olmaktan çıkarır; onları sürecin bir parçası yapar. Bu, toplumsal katılımı artırır ve insanlar arasında güçlü bir dayanışma duygusu oluşturur.
6. İstişarenin Günlük Hayattaki Uygulamaları
İstişare, sadece büyük kararlar almak için değil, günlük yaşamda karşılaşılan küçük meselelerde de faydalıdır. Aile içi meselelerden iş hayatına kadar her alanda istişare yaparak daha sağlıklı ve doğru kararlar alınabilir.
Aile İçi İstişare: Ebeveynler, çocuklarının eğitiminden aile bütçesine kadar birçok konuda istişare yaparak daha sağlıklı kararlar alabilirler. Bu, aile içindeki birlik ve dayanışmayı artırır.
İş Hayatında İstişare: İşyerlerinde yöneticiler ve çalışanlar arasında yapılan istişareler, daha verimli çalışma ortamları yaratır. Çalışanlar, fikirlerinin değerlendirildiğini hissettiklerinde işlerine daha fazla bağlılık gösterirler.
Toplumsal İstişare: Mahallelerde, köylerde ya da şehirlerde, yöneticiler ve halk arasında istişare yapılması, toplumun ihtiyacını daha iyi anlamayı ve çözüme kavuşturmayı sağlar.
Sonuç
İstişare, İslam’ın sosyal ve manevi yapısının temel unsurlarından biridir. Hem toplumsal hayatı düzenleyen hem de bireysel ilişkileri güçlendiren bir araçtır. İstişare, kolektif aklın önemini vurgular ve insanları birlikte düşünmeye, birlikte karar almaya teşvik eder. İslam’da hoşgörü, sabır, adalet ve samimiyetle birleşerek istişareyi güçlü bir toplumsal bağlayıcı hâline getirir. Bu, toplumların daha ad