Share
İslamda Mükellefiyet Ne Zaman Başlar?
Question
Mükellefiyet Ne Zaman Başlar?
Mükellef ne demek kime denir?
Allah’ın -c.c.- emir ve yasaklarıyla sorumlu olan müslümana “Mükellef” denir.
Lugat mânâsında, mükellef kendisine bir iş yüklenmiş kişi de Bir kişinin İslâm’a göre sorumlu olabilmesi için aranan şartlar vardır.
— Müslüman olmak: İnsanlar önce Yüce Allah’a -C.C.- iman ile mükelleftirler. Müslüman olmayanlar ibâdetle mükellef değildir. – Akıllı olmak: Akıl ruhun bir kuvvetidir ki, insan onun vasıtasıyla bilgi sahibi olur. İyi ile kötüyü ayırır, eşyanın hakikatini sezebilir.
Diğer bir tarife göre akl, bir rûhânî nurdur ki, insana yürüyeceği yolu aydınlatır, insanı haktan, hakikattan haberdar eder. Bu ruhi kuvvete sahip olan kimseye “âkil” denir. Bundan mahrum bulunana da “mecnun” denir.
– Bulûğ -ergenlik çağına gelmek: Bulûğ çağına gelmek muayyen vasıflara hâız olmak demektir. Ergin olma yaşının başlangıcı, bir er kek çocuk için tam “12” bir kız çocuk için tam “9” yaştır. Bu yaşların sonu, her ikisinde de “15” yaştır.
Answers ( 2 )
İslâm’da kişinin mükellef yani sorumlu olabilmesi için; Müslüman olması gerekir. Sonra da akıllı olması lazım. Ve en son olarak da ergenlik yani büluğ çağına gelmiş olması gerekmektedir. İnsan, dinen mükellef olabilmesi için ilk önce müslüman olmalıdır. Yani Müslüman olmayana bir sorumluluk yoktur. Ondan sonra akıllı olması gerek. Aklı olmayan hiçbir şeyden mesul değildir. En sonuncusu ise; büluğ çağına gelmiş olması gerekmektedir. Çocuk dinen hiçbir şeyden sorumlu değildir.
İslâm’da kişinin mükellef olmasının şartı Müslüman olmaktır. Müslüman olmayan kimseler, Allah’a ve Resulüne îman edip İslâm dînine girmedikçe, Allah’ın ibâdetle ilgili emir ve yasaklarına muhatap değildirler.
İslâm’da kişinin mükellef olmasının bir diğer şartı akıl ve idraktir. İslâm âlimleri mükellefin akıl ve kavrayış sahibi olması gerektiğinde görüş birliği içindedirler. Akıl ve idrak sahibi olmayan varlıkların yükümlü olması düşünülemez.
İslâm’da kişinin mükellef olmasının son şartı ise büluğ yani ergenlik yaşına girmiş olmasıdır. Kız olsun erkek olsun bir müslümanın sorumluluğu büluğ çağına yani ergenlik yaşına girmesi ile başlar. Erkek çocuğu büluğa erdiğini, ihtilam denilen rüyada iken cinsî boşalma ile anlar; kız çocuğu ise aybaşı veya âdet denilen halin ortaya çıkmasıyla yani, rahimden kan gelmesiyle erginlik devresine girmiş olur.
İslam’da mükellefiyet, bir kişinin dinî sorumluluklarının başladığı yani ibadet, farz ve diğer dini yükümlülükleri yerine getirmekle yükümlü olduğu dönemi ifade eder. Bu, akıl ve erginlik çağına ulaşmakla başlar. Daha ayrıntılı olarak:
Akıl (bulûğ) çağı:
Mükellefiyetin temel şartlarından biri, kişinin akıl sahibi olmasıdır. Yani yaptığı fiillerin farkında olması gerekir.
Küçük çocuklar akıl açısından sorumlu tutulmaz.
Erginlik (bulûğ) çağı:
Genellikle erkeklerde 15 yaş civarı, kızlarda adet görme ile belirlenir.
Erkeklerde bulûğ belirtileri: sperm boşalması (meni) görülmesi, sakal veya kıllanma gibi ergenlik belirtileri.
Kızlarda bulûğ genellikle adet görme (hayız) ile başlar.
İslam hukukuna göre:
Bulûğ çağına ulaşan kişi artık farz namaz, oruç, zekat ve diğer farz ibadetlerden sorumlu olur.
Bulûğa ermeden önce yapılan ibadetler sevap açısından değerlendirilir, ama zorunlu değildir.
Özetle:
Mükellefiyet, akıl ve bulûğ çağına ulaşılmasıyla başlar, yani kişi dini sorumluluklarını yerine getirmekle yükümlü olur.
İstersen sana Hanefi, Şafi ve diğer mezheplerde mükellefiyetin başlangıcına dair farklı görüşleri de detaylı olarak açıklayabilirim. Bunu yapmamı ister misin?