Share
islamda gıybet ne demek
Question
islamda gıybet ve dedikodu
Zan yolunu tutan ve kendini bu çirkin hastalıktan arındırmayan kimse, bu yolun sonunda çok karanlık dehlizlere sapar ki bunlar gıybet ve koğuculuk dehlizleridir. Şeytan sürekli peşinde dolanarak onun kalbini vesveseler le doldurmaya çalışır. Çirkinlikleri önleme ve günah işle yenleri doğruya sevk etme amacıyla oldukça gıybetin hiç bir sakıncasının olmayacağını telkin eder. İşin aslı böyle olsa belki sakıncası olmayacaktır. Ama gıybete alışan kişi, ilke olarak bu şarta bağlı kalmayıp gıybeti devam ettirir. Öyle bir noktaya varır ki kendi görüşüne uymayan herke si çekiştirir. Bu davranışıyla da ölü kardeşinin eti yer gibi olur. Tıpkı Yüce Allah’ın buyurduğu gibi: “Ey iman eden ler! Zannın çoğundan kaçının. Çünkü zannın bir kısmı günahtır. Birbirinizin kusurunu araştırmayın. Biriniz diğerinizi arkasından çekiştirmesin. Biriniz, ölmüş kardeşinin etini yemekten hoşlanır mi? İste bundan tiksindiniz. O halde Allah’tan korkun. Şüphesiz Allah, tevbeyi çok kabul edendir, çok esirgeyicidir.”
Aişe annemiz (ra) Peygamber efendimize -Boyunun kısalığını kastederek- Safiye’nin şuyu şuyu yeter’ demişti. Bunun üzerine Allah Resulü (sav) şöyle buyurdu: Öyle bir söz söyledin ki deniz suyuna karıştırılsa bulandırmaya yeter!
Bu ne sözdür ki bir denize katik olabiliyor! Peki ya fikir ve görüş bakımından farklı düşünen muhaliflerini çe kiştiren Müslüman davetçilere ne demeli?! Onlar tek bir sözle de yetinmiyorlar ki! Keşke onların söyledikleri ‘Boyu kısa’ kadar basit olabilse!
Allah Resulü (sav) gıybeti, bizim için kaide olacak bi çimde tarif etmiştir. Bir keresinde sahabeye şöyle buyur du:
-Gıybet nedir biliyor musunuz?
-‘Allah ve Resulü daha iyi bilir’ dediler.
-Din kardeşinizi, hoşuna gitmeyecek bir şeyle anmanızdır’ buyurdu. – ‘Peki o söylediğimiz onda bulunsa da mı?’ diye sorulunca şöyle buyurdu:
-Söylediğiniz şey onda varsa gıybet etmiş olursunuz. Eğer yoksa iftira etmiş olursunuz.
Gıybet denildiğinde sadece ölü eti yiyenler akla gel memelidir. Bir de onu dinleyerek aynı eti yiyenler vardır ki bunları unutmamak gerekir.
Her hangi bir Müslüman hakkında yapılan gıybeti işiten biri, gıybet eden kişiyi cesaretlendirip sohbete giriş memeli, bilakis bu çirkin alışkanlığı bırakmasını öğütleme li, bunun yerine iman sohbetlerine katılmasını tavsiye etmelidir.
Allah Resulü (sav) din kardeşliğini en ulvî manaları ile tesis etme yönündeki güçlü arzusunun etkisiyle bu boyutu gözden kaçırmamış ve şöyle buyurmuştur: Her kim bir kardeşinin ırzını müdafaa ederse, Allah da Kıyamet günü onun yüzünü ateşten korur. Kim bir kardeşinin ırzını müdafaa ederse onun için ateşe karşı bir perde konur. Kıyamet günü yüzünüzün ateşten korunmasını ve cehennem ateşiyle aranıza bir perde gerilmesini istemez misiniz?
Şeytanın cirit attığı bu karanlıklardan buna denk bir karanlık daha doğar. Bu karanlığı öncekinden ayrıştırmak çok güçtür. Çünkü yapı olarak ona çok benzemektedir. Sözünü ettiğimiz karanlık, başkalarının kusurlarını bulma karanlığıdır.
BENZER KONULAR:
- Gıybetin topluma zararları
- Gıybeti dinleyen Gıybeti yapan gibidir ne demek
- Televizyondaki suç programları Gıybet oluyor mu?
- Gıybetin cezası nedir?
- Gıybet ve Zina
- Gıybet nemime ve iftira
- Gıybet nedir? Hangi hangi sözler gıybet sayılır
- Kitlesel Gıybet nedir
- Gıybet nedir? Kısaca
- Gıybet neden günah
- Tümünü görüntüle.
Answers ( 3 )
Gıybet etmek demek; bir insanın arkasından onun hoşlanmayacağı şekilde konuşmak demektir. Dinen gıybet etmek haramdır. Rabbimiz (cc) gıybet etmeyi ölmüş kardeşinin etini yemeğe benzetmiştir Kur’an-ı Kerim’de.
Rasulullah (sav) gıybeti, bizim için kaide olacak biçimde tarif etmiştir. Bir keresinde sahabeye şöyle buyurdu:
-Gıybet nedir biliyor musunuz?
-‘Allah ve Resulü daha iyi bilir’ dediler.
-Din kardeşinizi, hoşuna gitmeyecek bir şeyle anmanızdır’ buyurdu. – ‘Peki o söylediğimiz onda bulunsa da mı?’ diye sorulunca şöyle buyurdu:
-Söylediğiniz şey onda varsa gıybet etmiş olursunuz. Eğer yoksa iftira etmiş olursunuz.
İslam’da Arapça’da “Gheebah” olarak bilinen gıybet, birisinin gıyabında onun hakkında olumsuz veya aşağılayıcı söz söylemek anlamına gelir. Kusurlarını, hatalarını veya eksikliklerini itibarlarına veya onurlarına zarar verecek şekilde tartışmayı içerir. Gıybet, günah ve zararlı bir davranış olarak kabul edilir ve İslami öğretilerde açıkça yasaklanmıştır. İşte İslam’da gıybet ile ilgili bazı önemli noktalar:
Gıybet Yasağı: İslam, gıybeti şiddetle kınar ve büyük bir günah olarak kabul eder. Kuran, bunu ölü bir kişinin etini yemeye benzeterek, eylemin ciddiyetini vurgular. Hz. Muhammed (sav) de gıybetin aleyhinde konuşmuş ve bunun yıkıcı sonuçları konusunda müminleri uyarmıştır.
Hakların İhlal Edilmesi: Gıybet, kişilerin onur, mahremiyet ve itibar dahil olmak üzere haklarını ihlal eder. İslam, başkalarının haysiyetini ve haklarını korumaya büyük önem verir ve gıybet bu ilkeleri baltalar.
Olumsuz Sonuçlar: Gıybet, sadece konuşulan kişiye zarar vermekle kalmaz, gıybeti yapan kişiyi de olumsuz etkiler. Güveni aşındırır, ilişkilere zarar verir ve zehirli bir ortam yaratır. Bireyler ve topluluklar arasında kin, düşmanlık ve çatışmalara yol açabilir.
İstisnalar: Gıybet genellikle yasak olsa da, yanlış bir davranışı ele almak veya zararı önlemek için tavsiye veya yardım almak gibi meşru bir ihtiyacın olduğu durumlarda sınırlı istisnalar vardır. Bu gibi durumlarda, iyi niyetle ve uygun sınırlar içinde yapılması koşuluyla, güvenilir bir kişiden tavsiye almak veya bir otoriteden rehberlik istemek caiz olabilir.
Dili Korumanın Faziletleri: İslam, müminleri sözlerine dikkat etmeye, dillerini zararlı ve olumsuz sözlerden korumaya teşvik eder. Hz.Muhammed (s.a.v.), sadece faydalı olanı söylemenin, boş ve kırıcı sözlerden kaçınmanın önemini vurgulamıştır.
Olumlu İletişimin Teşviki: İslam, olumlu ve yapıcı iletişimi teşvik eder. Müslümanlar fayda, nezaket ve şefkat getiren sözlerle meşgul olmaya teşvik edilir. Başkaları hakkında iyi konuşmaya ve onların olumlu niteliklerine odaklanmaya teşvik edilirler.
Gıybetten kaçınmak için, Müslümanlara konuşmalarında itidal ve öz disiplin uygulamaları tavsiye edilir. Saygılı ve yapıcı diyalog yoluyla uzlaşmayı, affetmeyi ve çatışmaların çözümünü desteklemeye teşvik edilirler. Başkaları hakkında kötü konuşmak yerine, Müslümanlar kendi toplulukları içinde birliği, nezaketi ve anlayışı geliştirmeye teşvik edilir.
Gıybet, İslam’da büyük bir günah olarak kabul edilen ve bir insanın, hayatta iken arkasından kötü sözler söylemek veya olumsuz yorumlarda bulunmak anlamına gelir. Gıybet, kişinin şahsına yönelik, yalan veya gerçek olabilir, ancak her durumda o kişi hakkında kötü bir şekilde konuşmak, İslam ahlakına aykırıdır.
Gıybetin Tanımı ve İslam’daki Yeri
Gıybet, Arapça kökenli bir kelime olup, bir kişinin yokluğunda onun aleyhinde kötü konuşmak anlamına gelir. Ancak gıybetin doğru olabilmesi için söz konusu kişinin o davranışı, gerçekten yapmış olması gerekir. Yani kişi hakkında yanlış bilgi verip iftira atmak, gıybetten de daha büyük bir günah olan iftira anlamına gelir.
İslam, gıybeti kesin olarak yasaklamıştır, çünkü bu, toplumda güvensizlik, düşmanlık ve bölünme yaratır. İnsanlar arasında şeffaflık ve güven yok olur. Ayrıca, gıybetin, bireyler arası ilişkileri bozan ve toplumsal huzursuzluklara yol açan bir etkisi vardır.
Kur’an ve Hadislerde Gıybet
1. Kur’an’da Gıybet
Kur’an-ı Kerim, gıybeti açıkça yasaklamıştır. Hucurat Suresi’nde, gıybetin ne kadar büyük bir günah olduğu belirtilmiştir:
Hucurat Suresi, 12. Ayet:
“Birbirinizi gıybet etmeyin. Sizden biriniz, ölü kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı? İşte bu, iğrenç bir şeydir. Allah’tan korkun. Şüphesiz ki Allah, tevbe edenleri bağışlar, merhamet eder.”
Bu ayet, gıybetin çok kötü bir şey olduğunu ve bir insanın ölü kardeşinin etini yemek kadar çirkin olduğunu anlatır. Bu tabir, gıybetin insanı manevi olarak kirleten bir eylem olduğunu vurgular.
2. Hadislerde Gıybet
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) de gıybeti kesin bir şekilde yasaklamış ve bu konuda Müslümanları uyarmıştır. Bir hadiste şöyle buyurmuştur:
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle demiştir:
“Gıybet, kardeşinin hoşlanmadığı bir şeyin onun arkasından konuşulmasıdır.” (Sahih Muslim)
Bu hadis, gıybetin gerçekten hoşlanılmayan bir şey hakkında yapılması gerektiğini belirtir. Başka bir hadisinde ise, gıybetin büyük bir günah olduğunu belirtmiş ve şöyle demiştir:
“Gıybet, Müslüman’ın etini yemektir.” (Buhari)
Buradaki anlatım, gıybetin insana ne kadar zarar verdiğini ve manevi kirlenmeye yol açtığını ifade eder.
Gıybetin Zararları
Toplumsal Güvensizlik: Gıybet, insanlar arasında güven kaybına yol açar. Toplumda dostluklar zedelenir ve insanlar birbirine güvenmemeye başlar.
Kalpte Kötülük: Gıybet yapan kişi, bir yandan da kendi kalbinde kötülük ve nefret barındırır. Bu da kişinin manevi sağlığını olumsuz etkiler.
Ahirette Hesap: Gıybet, ahirette büyük bir sorumluluk getirir. Peygamber Efendimiz, gıybet yapan kişilerin ahirette birbirlerinin hakkını alacaklarını belirtmiştir.
Gıybetten Korunmak İçin Ne Yapılmalıdır?
Dilin Kontrolü: Gıybetten korunmanın en önemli yolu, dilin kontrol edilmesidir. İnsanlar hakkında olumsuz şeyler söylememek ve sadece iyi şeyler konuşmak gerekir.
Başka İnsanları Korumak: Birinin arkasından gıybet yapıldığında, o kişi adına söz söylemek ve gıybetin durdurulması gerektiğini belirtmek de önemli bir davranıştır.
Özür Dilemek: Eğer bir kişi gıybet yapmışsa, o kişiden özür dilemek ve gıybeti telafi etmek gereklidir. Ayrıca, kişinin aleyhine söylenen sözlerden pişmanlık duyulmalı ve bu sözler geri alınmalıdır.
Gıybetin Çeşitleri
Gıybet, her zaman doğrudan söylenen kötü sözlerden ibaret değildir. Gıybetin farklı türleri de vardır:
Sözlü Gıybet: Birinin aleyhinde sözlü olarak kötü konuşmak. Bu, en yaygın gıybet türüdür.
Yazılı Gıybet: Sosyal medya veya mesajlaşma platformlarında birinin aleyhine yazılı olarak konuşmak.
Dolaylı Gıybet: Bir kişinin kötü yönlerini başka bir şekilde anlatmak, dolaylı yoldan da olsa gıybet sayılır.
Sonuç
İslam’da gıybet, ciddi bir günah olup, hem bireysel olarak kişinin kalbini kirletir hem de toplumsal huzuru bozar. Gıybet yapmanın getirdiği zararları düşündüğümüzde, bu günahı işlememek, hem dünyada hem de ahirette insanın huzurunu sağlamaya yardımcı olur. Gıybet, kalp temizliği ve dil denetimi gerektiren bir durumdur ve Allah’ın rızası için insanın her zaman iyi niyetle konuşması gerekir.