Paylaş
Gıybetin cezası nedir?
Question
Şeriatta gıybetin cezası
Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem buyuruyorlar ki;
“Mirac gecesinde, bakır tırnakları olan bir kavme uğradım. Tırnaklarıyla yüzlerini ve göğüslerini tırmalıyorlardı. “Ey Cebrail, bunlar da kim?” diye sordum. “Bunlar, dedi, insanların etlerini yiyenler ve ırzlarını (şereflerini) payimal edenler, ayaklar altına alanlardır.” (Ebû Davud,Edeb 40)
“Kim bir müslümandan, gıybet ve şerefini payimal etmek suretiyle tek lokma dahi yese, Allah ona mutlaka onun aynısını cehennemden tattıracaktır…” (Ebû Davud, Edeb 40)
“Kim bir mü’mini bir münafığa (gıybetciye) karşı himaye ederse, Allah da onun için, Kıyamet günü, etini cehennem ateşinden koruyacak bir melek gönderir. Kim de, bir müslümana, kötülenmesini dileyerek bir iftira atarsa, Allah onu, kıyamet günü, cehennem köprülerinden birinin üstünde, söylediğinin günahından paklanıp çıkıncaya kadar hapseder.” (Ebu Davud, Edeb 41)
“Kattât (söz taşıyan) (veya aynı manaya gelen nemmâm) cennete giremeyecektir.” (Buhari, Edeb 50 – Müslim, İman 169 – Ebu Davud, Edeb 38)
———— —————
Gıybet ile aynı manaya gelen kelimeler:
Lemz: Genel kanaate göre, kaş göz işareti yaparak ayıplama.
Hemz: Genel kanaate göre, gıybet etme, laf taşıma, ispiyonlama. İki kelimenin de, ortak manası şudur: Kusur bulmak, ayıbı açıklamak ve ortaya çıkarmak.
Gamz: Bu da hemz ile aynı manada. Gammazlama buradan gelir.
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
İslam dini, gıybeti yasaklayan ve büyük bir günah olarak nitelendiren bir yaklaşım sergilemektedir. Gıybet, bir kişinin arkasından kötü konuşmak, dedikodu yapmak veya onun hakkında olumsuz şeyler söylemek anlamına gelir. İslam’da gıybet, insanların haysiyetini zedeleyen, toplumda fitne ve fesada sebep olan bir davranış olarak görülür.
Gıybetin cezası, dünyevi bir ceza sistemiyle değil, ahirette Allah’ın huzurunda hesap verme şeklinde gerçekleşir. İslam’da gıybetin cezası, günahkarın affedilmesi ve tövbe etmesine bağlıdır. Gıybet etmek, bir kişinin itibarını zedeler ve ona zarar verir, bu nedenle gıybet yapan kişi tövbe etmeli, hatalarını kabul etmeli ve mağfiret dilemelidir.
Peygamber Muhammed (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Gıybet, kardeşinin etini yemek gibidir.” (Sahih Muslim) Bu hadiste gıybetin ciddiyeti vurgulanmaktadır. İslam dini, Müslümanları başkalarının haysiyetini korumaya, olumsuz konuşmaktan kaçınmaya ve insanları kötülemek yerine yardımcı olmaya teşvik eder.
Gıybetten kaçınmak, İslam’ın ahlaki prensipleri ve insan ilişkileri üzerinde büyük bir öneme sahiptir. Müslümanlar, başkalarının gıybetini yapmamakla birlikte, aynı zamanda gıybet eden kişilere engel olmalı, güzellikleri paylaşmalı ve olumsuz konuşmaların yayılmasını önlemelidirler. İslam, insanların birbirlerine karşı saygılı, dürüst ve adaletli olmalarını öğütler.
Gıybet çok ağır bir günahtır; fakat şeriatta (İslâm hukukunda) gıybet için belirlenmiş sabit bir “had cezası” yoktur. Yani hırsızlık veya zina gibi dünyada uygulanacak kesin bir ceza tayin edilmemiştir. Ancak bu, gıybetin hafif olduğu anlamına asla gelmez.
Şeriatta gıybetin hükmü
Gıybet haramdır.
Kur’ân-ı Kerîm’de çok sert bir benzetmeyle yasaklanmıştır:
“Sizden biriniz, ölü kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı?”
(Hucurât, 49/12)
Dünyevî cezası var mı?
Had cezası yoktur.
Ancak hâkim, toplumu bozan gıybet ve iftiraya karşı ta‘zîr cezası verebilir.
Bu; uyarı, kınama, nasihat, para cezası, kısa süreli hapis gibi duruma göre değişen bir cezadır.
Özellikle iftira, kul hakkını ve kamu düzenini ağır şekilde zedelediği için daha ağır değerlendirilir.
Uhrevî (ahiret) cezası
Gıybetin asıl cezası ahirettedir:
Peygamber Efendimiz ﷺ:
“Miraç gecesi, bakır tırnaklarla yüzlerini ve göğüslerini tırmalayan insanlar gördüm. Bunlar, insanların gıybetini yapanlardır.”
(Ebû Dâvûd)
Gıybet, kul hakkıdır:
Tövbe yetmez; helallik almak gerekir.
Helallik alınmazsa, kıyamet günü sevaplar karşı tarafa verilir.
Gıybetin kefareti / kurtuluş yolu
Samimi tövbe
Gıybet edilen kişiden helallik almak
Eğer bu, daha büyük fitneye sebep olacaksa:
Onun için dua etmek
Onu hayırla anmak
Hakkını iade etmeye niyet etmek
Bir daha yapmamaya kesin azim
Özetle:
Gıybetin şeriatta had cezası yoktur,
Ama haramdır, büyük günahtır,
Ta‘zîr cezası uygulanabilir,
Asıl tehlikesi ahiret azabı ve kul hakkıdır.