Share
İslam Ahlakının 4 temel unsuru nedir?
Question
AHLAK
Ahlakın 4 temel unsurları
“Nuh dedi ki: “Rabbim! Yeryüzünde hiçbir kafir bırakma. Doğrusu sen onları bırakırsan kullarını saptırırlar, sadece ahlaksız ve çok inkarcıdan başkasını doğurup yetiştirmezler. Ahlak demek, huy veya yaratılıştan gelen özellik, karakter, yapı, mizaç demektir. Eğer bu özellikten güzel filler oluşursa güzel ahlak, aksi takdirde ise kötü ahlak denilir.
Allah (celle ve celaluhu) Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) hakkın da şöyle der: “Muhakkak ki sen büyük bir ahlak üzeresin.”
“Sad b. Ebi Huşam; “Hz.Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem)’in ahlakı nasıldı?” diye Hz. Aişe’ye sorduğunda; “Onun ahlakı Kur’an idi.” cevabını almıştır.”
Yani Hz. Aişe Hz. Peygamber’in ahlakının Kur’an’ın kanunlarını hayatına tatbik etmesi olduğunu ifade etmiştir. Dolayısıyla güzel ahlakin vazgeçilmez ölçüsü Kur’an’ın içeriğidir. Kim Kur’an’ın emirlerine itaat edip, nehyettiklerinden kaçınırsa, onun ahlakı güzeldir. Aksi takdirde ahlakı kötüdür. Her ne kadar insanlık hukukundan bahsedip, insanlarla iyi geçinirse de fark etmez. Zira Allah (celle ve celaluhu)’nun belirlediği ölçüden başka ölçü belirlemek tahribatın ta kendisidir.
Allah (celle ve celaluhu) hayat ölçümüz olan Kur’an’da şöyle buyurur:
“De ki: “Eğer siz Allah’ı seviyorsanız bana uyun ki Allah da sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın. Allah bağışlayandır, esirgeyendir.”
Allah Rasulü (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurur:
“Sizden en çok sevdiğim ve kıyamet gününde bana en yakın olan güzel ahlak sahibi olandır. Ve sizden en çok nefret ettiğim kıyamet gününde benden en uzak olacak olan faydasız konuşan, kibirlenip konuşma esnasında edebiyat parçalayandır.”
İslam alimleri güzel ahlakın dört rükun üzere bina edildiğini ifade etmektedirler:
Birincisi: Sabırdır. Zira sabırlı olan kişi sinirlendiğinde kendini tutabildiği gibi kimseye eziyet etmez, acele etmez, her konuda yumuşak davranır.
İkincisi: İffettir. Zira iffetli olan kişi kötü söz ve fiillerden sakındığı gibi aynı zamanda utanç sahibidir de. Malum, utanmak; kişiyi yalandan, cimrilikten, giy bet ve fuhşiyattan arındırır.
Üçüncüsü: Cesaret ve şecaattir. Zira şecaatli olan kişi izzetli olduğu gibi cömert de olur.
Dördüncüsü: Adalettir. Adaletli olan kişi zulüm yapmadığı gibi her konuda dengeyi sağlayıp ifrat ve tefrite de kaymaz. Sonuç olarak, akidesi sağlam olması şartıyla bu dört rükun kimde toplanırsa o kişi güzel ahlaka sahiptir. Kıyamet gününde Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem)’e en çok yakın olacak kamil insanlardandır.
Fakat eğer bu dört rükundan biri olmaz veya akidesi Kur’an ve sünnete uymazsa, büyüklere saygı küçüklere sevgi gösterse de topluma iyi davranıp zulmetmese de bunun ahlakının iyi olmadığında tüm alimler ittifak etmişlerdir.
Güzel ahlak dört rükun üzere bina edildiği gibi, kötü ahlakta dört rükun üzere bina edilmiştir:
Birincisi: Cehalettir. Cehalet -özellikle de cehli mürekkep olduğu zaman güzelleri kötü, kötüleri de güzel gösterir. Aynı şekilde kamil olanı eksik, eksik olanı da kamil gösterir.
İkincisi: Zulümdür. Zulüm kişiyi Allah (celle ve celaluhu)’nun rızasından uzaklaştırıp toplumda adeta bir canavar haline dönüştürür.
Üçüncüsü: Şehvettir. Zira şehvetperest olan bir insan cimri, haris ve bencil olduğu gibi, aynı zamanda namus düşmanı bir kurt mesabesindedir. İnsanlığın zirvesini bırakıp, hayvanlığın çukuruna yuvarlanmıştır. Şahsiyetini kaybettiği gibi her an her şeyi yapabilecek bir konuma gelmiştir.
Dördüncüsü: Öfkelenmektir. Zira öfke insanı kin, haset ve kibre sevk eder. Aynı zamanda düşmanlık ve ahmaklığa da götürdüğü malumdur. Onun için öfkeli insandan rahmet ve adalet beklenmediği gibi saldırısından da emin olunmaz. Çünkü öfkeli insan dengeyi kaybetmiş hak ile batılı birbirine karıştıran bir çocuk karakterini taşımaktadır.
Hasılı kelam, güzel ahlak, kişinin Allah (celle ve celaluhu)’nun, ilahlığını bilip yasama hakkını ona vererek tek O’na kulluk yapmasıdır. Aynı zamanda kendi Peygamberini iyi tanıyıp onun gibi yaşamasıdır.
Mesela Hz. Peygamebr (sallallahu aleyhi vesellem) putlara karşı nasıl bir ta vir takınmışsa, hayatında nasıl bir tevazuyla yaşamışsa, insanları nasıl mudare etmişse, kötülüğe karşı nasıl iyilikle muamele etmişse, topluma karşı nasıl güler yüzlü olmuşsa, her şeyde ciddi olup nasıl riyakarlık yapmamışsa, Allah (celle ve celaluhu) yolunda nasıl infak edip, fakir fukaraya nasıl sahip çıkmışsa, azınlıkla yetinip nasıl kimseye dalkavukluk yapmamışsa, nasıl iyiliğe karşı iyilikle karşı lık vermişse Müslüman da aynısını yapmalıdır. Çünkü Allah (celle ve celaluhu) Peygamber’ini insanlığa ve güzel ahlaka ölçü olsun diye göndermiştir. Onun için Hz. Peygamber; “Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim.” buyurmuştur.
Fakat ne yazık ki, nice İslami kavramın tahrif edildiği gibi İslam’ın esası olan güzel ahlak kavramı da tahrife uğramış ve kötü emellerle istismar edilmiştir. Toplumumuzda genel olarak en çok dalkavukluk yapan ve en çok yağ çekenlere “güzel ahlak sahibi” denilmektedir. Böyle bir kişinin akidesi doğru mudur, namazı doğru dürüst kılar mı, orucunu tam tutar mı, Allah (celle ve celaluhu)’nun emirlerine uyup nehyettiklerinden sakınır mı? Bunlara hiç bakılmaz. İnsanlar genelde yönetimin safına girip onun kanununa göre hayatını tazim ederek “her sa kala göre tarak vuran” kimselere güzel ahlaklı derler. Fakat Yöneticilerin kanunlarını reddedip tevhide çağıranları “sert mizaçlı, kötü huylu” diye nitelendirirler.
Bundan daha enteresan olanı ise, insanların resmi düzenin sahiplerine vergi vermeden fuhuş yapan kadın ve erkeklere kötü huylu diyerek ahlak polislerine onları şikayet etmeleridir. Onlar eğer vergilerini vermeden bu işi yaparlarsa o zaman cezaya çarptırılırlar; ama eğer fuhuş yapan vergisini verip de bu işi yaparsa o zaman resmi düzen sahipleri ona sahip çıkıp; “Alan memnun satan memnun” diyerek ahlak polisiyle beraber bu işe destek verirler. Hatta bu işi rahat ve huzurlu bir şekilde yapabilmeleri için onlara sıcak ve konforlu ortamlar hazırlarlar!
Sonuç olarak, yöneticilere göre; kanunlarına uyan ne yaparsa yapsın güzel ahlaklı kabul edilir. Fakat kanunlarına uymayan -kim olursa olsun- kötü ahlaklı, terörist, gerici, yobaz, çağdışı kabul edilir. Bu durum karşısında diyecek tek bir sözümüz vardır, o da: La Havle Ve La Kuvvete İlla Billah…
Kaynak: İstismar Edilen Kavramlar
BENZER KONULAR:
- Ahlak nedir
- Güzel Ahlak nedir ?
- Ahlak ne Demek Diyanet Sözlük
- Sosyal Ahlak nedir?
- Ahlak ne demek kısaca
- Tümünü görüntüle.
- Kur’an’da israiloğulları’nın Ahlakı
- Güzel ahlâkın temelleri: Sabır, İffet, Şecaat ve Adalet
- İffetli kişiler nefsinin isteklerinde ölçülü davranır ve Ahlakını korur buna göre iffetli olmayan kişiler nasıl olur
- İslam’da Ahlakın önemi ve temel ilkeler
- Peygamberimizin güzel Ahlak Duası
- Tümünü görüntüle.
- Din ve Ahlak kavramlarının anlamlarını araştırınız.
- Ahlak ile ilgili kavramlar
- Kur’an, Furkan, Sünnet, inanç, ibadet, ahlak, muamelat, kıssa kavramlarını bulunuz
- Şehvet Nedir? Dini Kavram Olarak “Şehvet”
- Dini kavram olarak “Asabiyet” nedir?
- Tümünü görüntüle.
- Dini soru sor Cevap Al
- Dini soru sorabileceğim site arıyorum ?
- Dini soru sor Cevap Al Sitesi Hakkında Bilgi
- Dini soru sor kimin?
- Dini soru sor imamlar cevaplıyor
- Tümünü görüntüle.
Answer ( 1 )
İslam ahlakının dört temel unsuru, gerçekten insanın içsel değerlerinin ve toplumla olan ilişkilerinin düzgün bir şekilde şekillenmesini sağlayan temel erdemlerdir. Bu unsurlar, hem bireysel hayatı hem de toplumsal hayatı olumlu yönde etkiler. İslam alimlerinin tanımladığı dört temel unsur şunlardır:
1. Sabır (Sabr)
Sabır, insanın zorluklar ve sıkıntılar karşısında teslimiyetle durması, acele etmemesi ve kötü davranışlardan kaçınması anlamına gelir. Sabırlı bir insan, sinirlenmiş olsa bile kendini kontrol edebilir, başkalarına zarar vermez ve sakin bir şekilde olaya yaklaşır. Sabır, kişiyi hem ruhsal hem de sosyal açıdan dengede tutar, felakete karşı bir sığınak gibidir.
2. İffet
İffet, kişinin nefsini haram ve kötü davranışlardan koruması, ahlaksızlığa düşmemesi anlamına gelir. İffetli bir insan, hem bedensel hem de ruhsal açıdan temizlik ve vakar içinde olur. Kötü sözler ve davranışlardan sakınır, aynı zamanda utanma duygusuna sahip olup, mahremiyetini ve onurunu korur. İffet, bireyi bir yandan dünyevi zevklerden uzak tutarken, diğer yandan manevi arınma sağlar.
3. Cesaret ve Şeca’at
Cesaret, insanın doğruluğu savunma ve gerektiğinde hak için mücadele etme gücüne sahip olmasıdır. Şeca’at, insanın gerektiğinde hak yolunda tehlikelere atılma cesaretidir. Cesur bir insan, doğru bildiğinden taviz vermez ve zorluklar karşısında dik durur. Aynı zamanda cömertlik de cesaretin bir yansımasıdır; zengin ve güçlü olduğunda, bu gücü başkalarına fayda sağlamak için kullanır.
4. Adalet
Adalet, her şeyin yerli yerine konulması, hakka riayet edilmesi ve başkalarına zulmetmemek anlamına gelir. Adaletli bir insan, insanlara eşit ve dürüst bir şekilde yaklaşır, haksızlık yapmaz. İfrat (aşırılık) ve tefrit (ihmal) gibi aşırılıklardan kaçınır ve her konuda dengeyi gözetir. Adalet, toplumda barışın ve huzurun sağlanmasına yardımcı olan en önemli erdemdir.
Bu dört temel unsur, İslam ahlakının inşa ettiği ahlaki yapının temelini oluşturur ve bireyin hem ruhsal hem de toplumsal olarak en yüksek erdemlere ulaşmasını sağlar.
Bunların karşıtı ise:
Cehalet (insanın doğruyu yanlıştan ayırt edememesi),
Zulüm (başkalarına haksızlık ve zarar vermek),
Şehvet (aşırı istekler ve nefsin arzularına yenik düşmek),
Öfke (akıl ve sabırdan yoksun, kontrolsüz bir tepki) gibi kötü ahlaki unsurlar ortaya çıkar.
Sonuçta, İslam ahlakı, kişiyi hem Allah’a karşı sorumlu hem de toplum içinde huzurlu, adil bir birey olarak yetiştirir.