Share
Haşviyye Ne Demek? Kısaca
Question
Haşviyye Nedir? Kısa bilgi
Sözlükte “yastık ve benzeri eşyanın içini dolduran şey, lüzumsuz ve gereksiz söz” anlamına gelen “haşv” kelimesine nispet ekinin ilâvesiyle oluşan haşviyye, genellikle birtakım manasız dinî telakkilere sahip bilgisiz kimseler için kullanılır. Bu kavramın ilk kez Hicrî II. yüzyılın başlarında ortaya çıktığı tahmin edilmektedir.
Haşviyye ekolüne mensup olanlar Allah’a sıfat nispet etmek hususunda, O’na cisim diyecek kadar ifrata düşmüşlerdir. Dinî konularda akıl yürütmeyi reddederek sadece nakle itibar etmişlerdir. Ancak bunu yaparken özellikle ülûhiyyet meselesinde nasslar arasında bağlantı kuramayarak teşbih ve tecsîme kadar varan anlayışları benimsemiştir. İtikadî, amelî ve ahlâkî konularda Hz. Peygamber’e atfedilen rivâyetleri kabul ettiklerini iddia etmişlerdir. Ancak Allah’a nispet edilen yüz, göz, el, ayak gibi uzuvları aynen kabul etmiş ve O’nu cismanî bir varlık olarak düşünmekte bir sakınca görmemişlerdir. Öyle anlaşılıyor ki İsrailiyat’a veya diğer din ve kültürlere dayanan pek çok asılsız rivâyet, Haşviyye anlayışının kaynakları arasında yer almıştır.
Diyanet dini kavramlar sözlüğü
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
Haşviyye kelimesinin lügatta bulunan anlamı; yastık ve benzeri eşyanın içini dolduran şey, lüzumsuz ve gereksiz söz” anlamına gelmektedir. Haşviyye kelimesinin dini ıstılahtaki anlamı ise; genellikle birtakım manasız dinî telakkilere sahip bilgisiz kimseler için kullanılır.
Haşviyye ekolüne mensup olanlar Allah’a sıfat nispet etmek hususunda, O’na cisim diyecek kadar ileri gitmişlerdir.
Haşviyye, İslam düşünce tarihinde özellikle kelam ve tefsir alanında ortaya çıkan bir mezhep veya grup olarak bilinir.
Kısaca Haşviyye:
Haşviyye, özellikle Eş’arî ve Mâtürîdî kelamcılar tarafından eleştirilen, Allah’ın sıfatlarını insan benzeri şekilde (mübalağa ederek) anlamaya çalışan ve bu sıfatları lafzın dışına çıkararak, mecazi değil, mutlak gerçek anlamda kabul eden bir anlayıştır.
Yani, Allah’ın sıfatlarını olduğu gibi, herhangi bir mecaz ya da tevili olmadan, zahiren alıp insan gibi değerlendirme eğiliminde olan gruplara Haşviyye denir.
Bu anlayış, özellikle muhaliflerinin görüşüne göre, Allah’ın zatını ve sıfatlarını yüceltme yerine, dar ve literal (harfi harfine) bir yorum yaparak eksik ve yanlış anlaşılmalara yol açmıştır.
Özet:
Haşviyye, Allah’ın sıfatlarını lafzın dışına çıkarak ve mecazi değil harfi harfine alıp, insan gibi anlamaya çalışan mezhep veya grup anlamındadır. Bu yüzden İslam kelamcıları tarafından eleştirilmiştir.
İstersen daha ayrıntılı bilgi veya tarihçesini de verebilirim.