Tecsim Ne Demek?

Tecsim kavramının kökeni cesame kavramından zuhur etmiştir. “Cisim, beden, ceset, gövdesi büyük vb.” gibi anlamlara gelen cesametten türemiştir. Tecsim sözlükte; “cismin üç boyutlu tasavvuru” olarak dile getirilmiştir.

Allah’ın varlığının gerçekliğini ispat etmek isteyenler Allah’a istiva, nüzul gibi fillerle, ayn, vech, yed gibi organlar nispet ederek tecsimi düşüncenin ortaya çıkmasında etkili olmuştur. Allah’ın sıfatlarını inkâr eden ta’tîl anlayışına karşılık ortaya çıkan tecsim; Allah’a insani özellikler atfetmiştir.

İslam Mezhepler Tarihi kaynakları incelendiğinde tecsim düşüncesini İslam içerisinde ilk ortaya atan grubun Şia olduğu görülmektedir. Şia içerisinde Allah’a cisim atfeden ilk kişi Hişâm el-Hakem’dir. Hişâm var olan her şey için cisim kavramını kullanır. Bu nedenle Hişâm’a göre Allah’ta; insana ait uzuvlara sahip bir cisimdir.

Haşviyye de Allah’ı anlatmak için bir takım insan biçimci tasvirlere başvurmuştur. Ehl-i Hadisten Kehmes b. Hasan el-Basrî, Mudar b. Muhammed el-Kûfî, Ahmed b. Atâ el-Hûceymî gibi kimseler Allah ile tokalaşmanın mümkün olduğunu, derecesi yüksek Müslümanların dünyada ve ahirette Allah’a sarılabileceğini söyleyerek Allah’a cisim atfetmişlerdir.

Kaynaklarda tecsim düşüncesini savunanlar arasında Mukatil b. Süleyman da zikredilmektedir. Tecsim, anlaşıldığı üzere Allah’ı insan biçimci şekilde tasavvur ederek cisimleştirmektir. Bu düşünceyi savunanlar özellikle yed, vech, istiva gibi kavramların yer aldığı haberi sıfatları açıklamak için bu yönteme başvurmuşlardır. Tecsim yöntemine çok yakın olan bir diğer yöntemde teşbihtir.

BENZER KONULAR:

• Ehl-i bidat, ehl-i furkat, firka-i dâlle (sapmış fırka) kavramları
• fırka
• Ehl-i sünnet isimlendirmesi
• Havas ilmi
• Üç harfliler
• Tümünü görüntüle.