Hanefi Mezhebine Göre Riba (Faiz)

Question

RİBA (FAİZ)

S.1. Riba’nın tanımı ve hükmü nedir?

C.1. Riba. ölçülen ve tartılan her şey kendi cinsiyle, fazla olarak sa tilmasına denir ve haramdır.

S.2. Riba’da illet nedir?

C.2. Riba’da illet, ölçü ve tartıyla satılan malların cinsleriyle eşitlik sağlanmadan satışıdır. Eğer cinsleriyle eşit olarak satılırsa caizdir, fazlasıyla satılırsa caiz değildir.

S.3. Riba’nın çeşitleri nelerdir?

C.3. Ribevi malların iyisi ile kötüsü cinsi cinsine, eşit olmadığı takdirde, değiştirmek caiz değildir. Eğer iki vasıf yok olursa yani; ayni cinsten olmak, ölçek veya tartıyla satmak vasifları kalkarsa, birbiriyle fazla ve gecikmeli satılması helal olur. Iki vasıf bulunduğu zaman fazlasıyla ve tehirli satış haramdır.

Ölçekli olduğuna dair nass bulunan tuz, hurma, arpa ve buğday gibi mallar halk ölçekle satılmasını terk etse dahi ebediyen ölçekliktirler. Tartilık olduğuna dair nass bulunan altın, gümüş gibi maddeler de ebediyen tartilıktırlar. Hakkında nass bulunmayan şeyler, halkın ådetine haml edilir.

S.4. Sarf akdinin hükmü nedir?

C.4. Sarf (paraların mübadelesi) akdinde alınan ve verilen paraların aynı akit meclisinde alınıp verilmesi şarttır. Sarf akdinden başka diğer ribevi maddelerin mübadelesinde ise, tayin etmekle akit gerçekleşir, kabız şart değildir. Bugdayın, unla veya kavutla (kavuzla) satılması caiz değildir.

S.5. Etle canlı hayvan satılabilir mi?

C.5. Ebu Hanife ve Ebu Yusuf’a göre, kesilmiş et karşılığında canlı hayvan satın almak caizdir, Muhammed’e göre, ancak kesilmiş et, canlı hayvanın etinden daha fazla ise caizdir.

S.6. Kuru hurma ile yaş hurma veya kuru üzümle yaş üzüm satın alınabilir mi?

C6. Evet, eşitlik sağlandığında alınabilir.

S.7. Bir sey yağı karşılığında satılabilir mi?

C.7. Zeytinleri, zeytinyağıyla, susamları susam yağıyla değiştirmek, ancak net yağın, zeytin ve susamda bulunan yağdan daha fazla olduğu bilinirse caiz olur, böylece yağ misliyle değiştirilmiş ve fazlası da net yağın çıkartılmasının karşılığı olur.

S.8. Degisik hayvanların etleri birbiriyle değiştirilebilir mi?

C.8. Aynı hayvanların etlerini fazla olarak birbiriyle değiştirilmesi caizdir. Böylece sigir ve koyunun sütlerini, hurmadan yapılmış sirkeyi, üzümden yapılmış sirke ile ekmeğin bugday ve katı yağla fazla olarak değiştirmek caiz olur.

S.9. Kişi ile kölesi arasında riba oluşur mu?

C.9. Köle ile mevlası veya daru’l-harpta Müslüman ile kâfir arasında riba oluşmaz.

Kolay Hanefi Fıkhı Soru Cevaplı
İtisam Yayınları

BENZER KONULAR:

About Soru

Answers ( 2 )

    1
    2021-01-09T15:07:35+03:00

    Riba yani faiz müslümanın dikkat etmesi gereken konulardandır. Rabbimiz (cc) Kur’an’ı Kerim’de “Allah faizi tüketir ve sadakaları arttırır”  (Bakara Suresi/276) buyurmaktadır. Faiz görünüşte fazla mal elde etmek olarak bilinir. Ama Allah onu tüketeceğini bildirmektedir. Müslüman faize yanaşmamalı ve bu çirkin ve haram olan faiz konusunda ciddi bir ehemmiyet göstermelidir. Şu soruyu çok duymaktayız: Faiz olmadan ev ve araba alamıyoruz. Mecburuz faiz kullanmaya. Hayır Rabbimiz (cc) bizden bir evimizin veya aracımızın olmasını istemiyor. Faizden uzak durmamızı istiyor. Bu demek değildir ki ev ve araç sahibi olamayacağız. Tabiki bunlar olacak ama helal olandan olması gerekmektedir.

    Best answer
  1. Hanefi mezhebine göre riba (faiz) konusu İslam fıkhında çok önemlidir ve kesin şekilde haram kabul edilir. Hanefi mezhebi, riba ile ilgili hükümleri detaylı olarak belirlemiş ve iki ana türünü tanımlamıştır. İşte detaylı açıklama:

    1. Riba Nedir?
    Riba, borç veya satış işlemlerinde haksız kazanç sağlamak anlamına gelir. Riba, faizle ilgili işlemlerde ortaya çıkar ve Kur’an’da yasaklanmıştır.

    Kur’an’daki temel ayetler:

    “Allah, faizi (riba) yok eder, sadakaları ise artırır.” (Bakara 2:276)

    “Faiz yiyenler, kıyamet günü kalkacakları zaman, şeytanın kölesi olarak kalkarlar.” (Bakara 2:275)

    2. Hanefi Mezhebine Göre Riba Çeşitleri
    Hanefiler riba’yı iki ana grupta inceler:

    a) Riba Fadıl (Fazla Riba)
    Aynı türden mal veya para değişiminde fazla almak veya vermek anlamına gelir.

    Özellikle tahıl ve nakit para alışverişinde önemlidir.

    Örnekler:

    1 kilo buğday verip 1,1 kilo buğday almak.

    100 lira borç verip 110 lira almak.

    b) Riba Nasî’ah (Vade Riba’sı)
    Borcun vadesini uzatırken fazladan para almak.

    Borç verilen para için gecikme zammı almak haramdır.

    Örnek:

    Ali, Mehmet’e 1000 lira borç verir; vade geçtiğinde 1100 lira talep ederse, bu riba nasî’ah olur.

    3. Özellikleri ve Şartları
    Riba, sadece borç veya satış işleminde fazlalık almayı kapsar.

    Haksız kazanç olarak kabul edilir; çalışmadan elde edilen para haramdır.

    Faizli bankacılık ve kredi sistemleri Hanefi mezhebine göre caiz değildir.

    4. Hanefi Mezhebine Göre Hukuki Sonuçları
    Riba içeren sözleşmeler geçersiz sayılır.

    Riba yiyen veya veren, borç ilişkisi kurulmuş olsa bile günah işlemiş olur.

    Riba alınan mal veya para sadaka olarak verilmelidir, ancak kazanç olarak alınamaz.

    🔹 Özetle:
    Hanefi mezhebine göre riba, her türlü faiz ve haksız kazanç demektir ve kesinlikle haramdır. Ticari işlemler, murabaha gibi faizsiz yöntemlerle yapılmalıdır.

    İstersen sana Hanefi mezhebine göre riba ile murabaha arasındaki farkları örneklerle de gösterebilirim; böylece uygulamada nasıl ayrıldığını daha net anlarsın. Bunu hazırlayayım mı?

Leave an answer