Paylaş
Hanbelî Mezhebine göre abdest
Question
Hanbelî Mezhebinde abdest
Hanbelî mezhebine göre abdest alırken (organları) birer defa (yıkamak) yeterlidir. Üç defa yıkamak daha faziletlidir.
Organlardan bazısını bir defa, bazılarını bir defadan fazla yıkamak caizdir. Çünkü tamamında caiz olan, bir kısmında da caiz olur.
Abdest suyunda israf etmek; fazlaca kullanmak mekruhtur. Çünkü bu konuda rivayet edilmiş hadisler vardır. Bu konudaki delillerden biri şudur: Hz. Peygamber Sa’d’a uğradığında Sa’d abdest alıyordu. Hz. Peygamber ona: “Ne bu israf?” buyurdu. Sa’d: “Abdest almakta israf mı olur?” deyince, Hz. Peygamber: “Evet, akan nehirden abdest alsan gene israf etme?1′ buyurdular.
Bir diğer delil de şu hadistir: Hz. Peygamber şöyle buyurdu:
Abdest için adına Velhan denen bir şeytan vardır. Suyu vesveseli kullanmaktan sakının.
Keşşaful-Kınâ isimli kitapta şöyle denmiştir:
İbn Ömer’in Sa’d’ın abdesti ile ilgili olarak rivayet ettiği hadise göre, akmakta olan nehirden abdest alırken dahi suyu israfil kullanmak mekruhtur.
İbn Kudâme Ahmed b. Hanbel’in şu sözüne yer veriyor:
Abdest alırken (vesveseye) düşen kimseden başka kimse üçten fazla yıkamaz.
Ayrıca şunu da zikretmiştir. Deniliyor ki: İnsanın (abdestte) aşırı su kullanması fıkıh bilgisinin azlığındandır.
İbn İdris de Keşşâful-Kınâ isimli kitabında şöyle diyor:
Abdestte organları üçer defa yıkamak sünnet, birer defa yıkamak caizdir. İkişer defa yıkamak, birer yıkamaktan daha faziletli, üçer defa yıkamak ise ikişer defa yıkamaktan daha faziletlidir.
İbn Kudâme Muğni’sindc şöyle diyor:
Mezhepte sahih olan kavle göre başa meshi tekrarlamak sünnet değildir.
Benzeri konular:
Answer ( 1 )
Hanbelî mezhebine göre abdest, İslam’daki temizlik ve ibadetler için önemli bir yer tutar. Hanbelîler, abdest alırken belirli usul ve şartlara dikkat ederler. Hanbelî mezhebinin abdestin farzları, sünnetleri ve mekruhları konusundaki yaklaşımı, diğer mezheplerle bazı benzerlikler gösterse de bazı farklar da içerir. İşte Hanbelî mezhebine göre abdestin ana esasları:
Abdestin Farzları:
Hanbelî mezhebine göre abdestin farzları şunlardır:
Yüzü yıkamak: Yüz, alnın üst kısmından çene altına kadar olan bölgeyi kapsar.
İki eli bileklere kadar yıkamak: Avuç içleriyle birlikte bileklere kadar olan bölgeyi temizlemek gereklidir.
İki ayağı topuklarla birlikte yıkamak: Ayaklar, parmak uçlarından topuklara kadar yıkanmalıdır.
Başı meshetmek: Başın tamamını değil, ancak başın dörtte biri kadar bir kısmını meshetmek yeterlidir. Hanbelîler, başın tamamını meshetmenin sünnet olduğunu kabul ederler, ancak farz değil.
Ortalama bir süreyle sırasıyla abdest almak: Abdestin her bir bölümünü sırasıyla almak gereklidir; yıkama işlemleri arasında fazladan bir duraksama olmamalıdır.
Abdestin Sünnetleri:
Hanbelî mezhebine göre abdest alırken yapılması gereken sünnetler de vardır. Bunlar, abdestin sevabını artıran, kişinin temizliğine katkıda bulunan tavsiyelerdir. Örneğin:
Ellerin önce yıkanması: Abdeste başlamadan önce ellerin yıkanması sünnettir.
Misvak kullanmak: Dişleri temizlemek için misvak kullanmak sünnettir.
Kolları dirseklerle birlikte yıkamak: Kolları iyice yıkamak ve dirsekleri de kapsayacak şekilde temizlik yapmak sünnettir.
Abdestin Mekruhları:
Abdest alırken dikkat edilmesi gereken bazı mekruh davranışlar da vardır. Hanbelîler, abdestin bazı durumlarda mekruh hale gelmesini belirtirler. Örneğin:
Açık alanda abdest almak: Halka açık yerlerde, özellikle de temiz olmayan yerlerde abdest almak mekruhtur.
Aşırı su harcamak: Gereğinden fazla su kullanarak abdest almak, israf olduğu için mekruhtur.
Hanbelî mezhebi, abdestin esasları konusunda daha çok hadis ve rivayetlere dayalı olarak, temizlik ve ibadet anlayışını geliştirir. Diğer mezheplerle benzerlikler olmakla birlikte, bazı ibadetlerde daha sıkı bir tutum sergileyebilir.