Paylaş
Hanbeli mezhebinde cuma namazı
Question
CUMA NAMAZI

Bu namazın “Cuma” diye isimlendirilmesinin sebebi birçok insanı bir araya getirmesi ve toplamasıdır. Cuma namazının günü, haftanın günlerinin en faziletlisidir. Cuma namazı müstakil bir namazdır. Cuma namazı, öğle namazından ve vaktin farzından daha faziletlidir. Bir belde halkı eğer Cuma namazından sonra kalan vakit içerisinde öğle namazını kılarsa, kıldıkları bu namaz sahih olmaz. Geçmesinden en dişe duyulması halinde daha önce geçirilen namazlar ertelenir. Şayet Cuma namazı geçirilecek olursa öğle namazı onun yerine geçer.
Cuma namazı iki rekattır ve farzdır. Farz olmasının delili de şu ayet-i kerimedir: “Ey iman edenler! Cuma günü namaza çağırıldığı (ezan okunduğu) zaman, hemen Allah’ı anmaya koşun ve alış veri şi bırakın. Eğer bilirseniz bu, sizin için daha hayırlıdır.” (Cuma, 9)
Tarık b. Şihab’dan merfu olarak rivayet edilen hadis-i şerife göre Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: “Cuma namazı, her Müslümanın kılması gereken bir farzdır. Şu dört kişiye Cuma namazı farz değildir: Köle, kadın, çocuk ve hasta. “
Cuma Namazının Farz Olduğu Kişiler:
Müslüman, erkek, mükellef, hür ve özrü bulunmayan herkese farz-ı ayndır.
Masiyet olan yolculuğa çıkmak gibi namazları kısaltma ruhsatına sahip olmayan tüm yolculara da farz-ı ayndır.
Şehrin dışında ikamet eden ve Cuma namazını kılacağı yerle ika met ettiği yer arasında o an için bir fersah veya daha az mesafe olan herkese farz-1 ayndir. Delili, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’in şu buy ruğudur: “Cuma namazı kılmak, ezanı işiten herkese gereklidir. ” ezanı işitmeye itibar edilmez, ezanın işitileceği yere de itibar edilir. Genellikle müezzinin gür ve yüksek sesli olması halinde rüzgarın da, gürültü ve kargaşanın da olmadığı ortamlarda ezanın işitileceği mesafeye bakılmalıdır. Normalin dışında olan şeylere itibar edilmeme si gerektiğini bildirmek için bizler bu konuda kişilerin durumuna değil de bir fersahlık mekana itibar ettik.
Cuma Namazının Farz Olmadığı Kişiler:
Namazları kısaltacak kadar bir mesafeye yolculuğa çıkmış olan ki şilere Cuma namazı farz değildir. “Şüphesiz Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem ve sahabe-i kiram hac ve umre için değişik yolculuklara çıkmışlar ve bu yolculuklarında beraberlerinde sayısız insanın bulunmasına rağmen Cuma namazı kılmamışlardır.”
Kadınlara da, kölelere de Cuma namazı farz değildir. Delili ise Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’in şöyle buyurmasıdır: “Cuma na mazı, su dört kişi hariç her Müslümanın kılması gereken bir farzdır: Köle, kadın, çocuk ve hasta. ”
Fakat bunlar Cuma namazını kıldıkları zaman icma ile- kıldıkları namaz caizdir (ve öğle namazı yerine geçer).
Cuma namazının farz olmadığı kişiler veya o beldede oturmayan kişiler kırk kişiye dahil edilmezler. Bunların Cuma namazını kıldırma lan da sahih olmaz. Şüphesiz bunlar Cuma namazının farz olduğu kişilerden değildirler. Onlar için sadece tabi olmak/uymak caiz olur.
Kaynak Hanbeli mezhebi fıkhı
Answers ( 2 )
Cuma namazı iki rekattır ve farzdır. Farz olmasının delili de şu ayet-i kerimedir: “Ey iman edenler! Cuma günü namaza çağırıldığı (ezan okunduğu) zaman, hemen Allah’ı anmaya koşun ve alış veri şi bırakın. Eğer bilirseniz bu, sizin için daha hayırlıdır.” (Cuma, 9)
Hanbeli mezhebine göre cuma namazının şartları; Müslüman, erkek, mükellef, hür ve özrü bulunmayan herkese farz-ı ayndır. Masiyet olan yolculuğa çıkmak gibi namazları kısaltma ruhsatına sahip olmayan tüm yolculara da farz-ı ayndır.
Hanbelî mezhebine göre Cuma namazının hükmü, farz-ı ayn’dır. Yani, belirli şartları taşıyan her Müslüman erkeğin bireysel olarak yerine getirmesi gereken bir ibadettir. Hanbelî fıkhında Cuma namazıyla ilgili bazı detaylar şöyledir:
1. Cuma Namazının Farz Olmasının Şartları
Hanbelî mezhebine göre bir kişiye Cuma namazının farz olması için şu şartların bulunması gerekir:
Müslüman olmak
Erkek olmak (Kadınlara farz değildir ama kılabilirler)
Akıllı ve ergen olmak
Hür olmak (kölelere farz değildir)
Mukîm (seferde olmamak) olmak
Sağlık durumu elverişli olmak
Cuma namazının kılındığı yerin sınırları içinde bulunmak
2. Cuma Namazının Geçerli Olma Şartları
Cuma namazının sahih (geçerli) olması için Hanbelî mezhebinde şu şartlar aranır:
Hutbe okunması: İki hutbe Cuma namazından önce mutlaka okunmalıdır.
Cemaatle kılınması: En az 40 erkek cemaatin bulunması şarttır (diğer mezheplerde bu sayı daha az olabilir).
Namazın cuma günü öğle vaktinde kılınması
İzinli bir imam tarafından kıldırılması (başta devlet başkanı ya da onun görevlendirdiği kişi olması tercih edilir)
Cuma namazının şehir veya büyük yerleşim yeri niteliği taşıyan yerde kılınması
3. Cuma Namazının Kılınışı
Cuma günü camide toplanılır.
İki hutbe okunur, arada oturma yapılır.
Ardından iki rekât Cuma namazı cemaatle kılınır.
Daha sonra ise öğle namazı yerine geçen Cuma’nın sünnetleri kılınır (sünnetlerin sayısı konusunda farklı görüşler vardır ama genelde 4 rekât öncesi, 4 veya 2 rekât sonrası tavsiye edilir).
4. Cuma Namazını Kaçıran
Cuma namazını mazeretsiz olarak kasten terk eden kimse büyük günah işlemiş olur. Cuma namazını kaçıran kişi, onun yerine öğle namazını dört rekât olarak kılar.
İstersen, Hanbelî mezhebinde cuma dışındaki namazlarla ilgili farklara da bakabiliriz. Ya da istersen bunu bir özet tabloya dökebilirim. Nasıl ilerleyelim?