Uyku adabı nelerdir

Question

Uyku Adabı

Yatma Adabı Maddeler Halinde

Uyku adabı, Uykuya yatan kimsenin tutum ve davranışlarını belirleyen kurallar için kullanılan bir deyimdir.

Hadis mecmualarıyla bazı ahlak ve âdâb kitaplarında genellikle “âdâbü’n-nevm” (uyku âdabı) başlığını taşıyan bir bolüm bulunur ve bu bölümde uykuya yatan kim­senin nasıl davranacağına ilişkin hadisler ve açıklamalar yer alır. Bu tür hadislerde Hz. Peygamber’in, ümmeti içinde örnek teşkil eden ve yerine getirilmesi sünnet olan uykuyla ilgili davranışları, yatarken okuduğu dualar ve bu konulardaki öğütleri yer alır.

İlgili hadislerdeki bilgilere göre Hz. Pey­gamber yatsı namazından önce yatmaz, namazdan sonra ise, çoğu zaman gecik­meden yatardı. Rasûlullah, Berâ b. Âzib adlı sahabiye, bizzat kendisinin de uygula­dığı şu tavsiyeleri yapmıştır:

Yatmadan önce namaz abdesti gibi ” abdest al, sonra sağ yanın üzerine yat ve uykudan önce konuşacağın son söz olarak Allah’ım, kendimi sana teslim ettim. Yü­zümü sana çevirdim. İşlerimi sana havale ettim. Sevabını umarak, azabından korkarak sana sığındım. Senden başka sığınıla­cak ve himayesi istenecek güç yoktur. Gönderdiğin kitaplara, yolladığın peygamberlere İman ettim” (Buhârî, Daavât, 5, 6, 8; Müslim, Zikir, 56).

Ahlak ve tasavvuf kitaplarında, hadislerden de yararlanılarak başlıca uyku adabı şöyle sıralanır:

1- Uykuya yatmadan önce abdest alıp dişleri misvakla temizlemek;

2- Başucunda, gece ibadete kalkması halinde gerekli olacak (misvak, su, seccade gibi) şeyleri bulundurmak;

3- Yatmadan önce ihlasla tevbe edip kalbi her türlü kin ve nefretten temizlemek. Takva ehli insanlar, sağ olarak kalkacaklarından emin olmadık­ları için, vasiyetlerini yatmadan Önce hazır­layıp başucuna koymayı uykunun âdabın­dan sayarlardı.

4- Çok yumuşak yatakta yatmamak;

5- Zorunlu olmadıkça uyumak için kendini zorlamamak, uyku gelinceye kadar faydalı işlerle meşgul olmak;

6- Sağ yanı üzerine kıbleye yönelerek yatmak;

7- Uyku sırasında uygun bir dua okumak, özellikle Hz. Peygamber’in okuduğu duala­rı tercih etmek;

8- Uykunun bir tür Ölüm, uykudan uyanmanın da bir tür ba’s (yeni­den dirilme) olduğunu düşünerek ahireti hatırlamak;

9- Uykudan uyanınca da uy­gun birdua okumak.

Bu Konumuzdan da faydalanabilirsiniz 

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

İslam’da uyku adabı

About Dini Soru Cevap

Her soru cevap verilmeye değerdir, yeter ki aynı konu bize sorulmuş olmasın ve kurallara uygun sorulsun. Lütfen soru yollamadan önce aynı konu var mı diye \\\\"ARAMA\" yapınız. Konu altına yazılan sorulara öncelik tanıyoruz.. Bilginize

Follow Me

Answers ( 3 )

    1
    2021-02-05T08:18:17+03:00

    Günün başlangıcında uyumak cehalet, ortasında uyumak güzel bir alışkanlık, sonunda (ikindiden sonra) uyumak ise ahmaklıktır.

    ??

    (Hâkim, el-Müstedrek,IV, 293).

    2
    2025-09-12T15:39:18+03:00

    İslam’da uyku adabı, sadece dinî bir zorunluluk değil, aynı zamanda sağlık, temizlik ve ruhsal düzen açısından da önemlidir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) hem yatarken hem uyanırken belli bir düzeni tavsiye etmiştir. İşte detayları:

    1. Yatarken Uyulması Gereken Adaplar

    Abdestli olarak yatmak: Mümkünse yatmadan önce abdest almak, hem temizlik hem de ibadet bilinci sağlar.

    Sağ tarafa yatmak: Peygamberimiz sağ tarafa yatmayı sünnet olarak tavsiye etmiştir.

    Besmele ve dua: Yatarken “Bismillah” demek veya kısa sureler okumak (Örneğin: Âyetel Kürsî, İhlas, Felak, Nas) uyurken korunma sağlar.

    Yatak ve ortam temizliği: Yatak düzenli, uyunacak yer temiz ve rahat olmalıdır.

    Günahların tövbesi: Yatmadan önce günahlar için tövbe etmek ve Allah’tan af dilemek ruhsal huzur verir.

    2. Uyanırken Uyulması Gereken Adaplar

    Sağ tarafa dönerek kalkmak: Peygamberimiz sağ tarafa dönerek kalkmayı tavsiye etmiştir.

    El ve yüz yıkamak: Temizlik ve ibadete hazırlık açısından önemlidir.

    Şükür ve dua: Kalkınca Allah’a şükretmek ve kısa dualar okumak, günü başlatırken bilinçli olmayı sağlar.

    Sakince ve dikkatli kalkmak: Ani kalkışlar hem sağlık hem de ruh hâli açısından zararlıdır.

    3. Uyku Ölçüsü ve Düzeni

    Denge: Ne aşırı geç yatmak ne de aşırı erken kalkmak; günlük sorumluluklar ve ibadetlerle uyumlu olmalıdır.

    Sağlık: Uyku süresi beden sağlığını bozmayacak şekilde olmalıdır (yetişkinler için 7-8 saat önerilir).

    İbadete hazırlık: Uyku ve uyanma, ibadet bilinci ile birleştirilmelidir.

    Kısaca özetlersek:

    Yatarken: sağ tarafa dönmek, abdestli olmak, dua okumak, yatak temizliği ve tövbe.

    Kalkarken: sağ tarafa dönmek, temizlik, şükür ve dua.

    Ölçü: uyku süresi ve düzeni dengeli olmalı, sağlık ve ibadete uyumlu olmalı.

    Best answer
    0
    2025-09-12T20:11:20+03:00

    Uyku Âdâbı (Maddeler Hâlinde)

    Uyku, hem bedenin hem de ruhun dinlenmesi için Allah Teâlâ’nın insana verdiği büyük bir nimettir. Kur’an’da uyku bir “âyet” olarak zikredilmiştir:
    “Geceyi sizin için elbise, uykuyu dinlenme kıldık; gündüzü de yeniden dirilme vakti yaptık.” (en-Nebe, 78/9-11)

    Hz. Peygamber (s.a.s.) ise uykuya dair hem fiilen uygulamış hem de ümmetine tavsiyelerde bulunmuştur. Hadis kitaplarında “Âdâbü’n-nevm (Uyku Âdâbı)” başlığı altında yer alan rivayetler, bu konuyu ayrıntılı şekilde açıklamaktadır.

    Uykuya Dair Sünnet Olan Âdâb

    Abdestli yatmak: Hz. Peygamber, sahâbîlere yatmadan önce namaz abdesti gibi abdest almalarını tavsiye etmiştir. (Buhârî, Daavât, 7; Müslim, Zikir, 56)

    Dişleri temizlemek (misvak kullanmak): Uyurken meleklerin de insanla beraber bulunacağı düşüncesiyle ağız temizliğine dikkat etmek.

    Yatsı namazından önce yatmamak: Rasûlullah (s.a.s.), yatsıdan önce uyumaz, yatsıdan sonra da gereksiz yere oturmazdı. (Buhârî, Mevâkît, 23)

    Kalbi temizlemek: Uykuya girmeden önce tevbe etmek, kalbi kin, nefret ve hasetten arındırmak.

    Vasiyet hazırlamak: Takva ehli kimseler, ölümün ne zaman geleceğini bilemeyeceklerinden dolayı vasiyetlerini hazır bulundurmayı uyku âdabından saymışlardır.

    Çok yumuşak yataktan sakınmak: Rahata alışarak tembelliğe düşmemek için.

    Gereksiz yere uykuya zorlamamak: Uyku gelmeden faydalı işlerle meşgul olmak.

    Sağ yan üzerine kıbleye yönelerek yatmak: Rasûlullah (s.a.s.), sağ yanı üzerine kıbleye yönelerek uyurdu. (Buhârî, Vudû’, 75; Müslim, Mesâcid, 271)

    Dualarla uyumak: Hz. Peygamber’in öğrettiği dualardan bazıları:

    “Allah’ım, ismimle ölür ve ismimle dirilirim.” (Buhârî, Daavât, 7)

    “Allah’ım, kendimi sana teslim ettim, işimi sana havale ettim, yüzümü sana çevirdim, sırtımı sana dayadım…” (Buhârî, Daavât, 6; Müslim, Zikir, 56)

    Uykuyu ölümün küçük kardeşi bilmek: Uykudan kalkmayı da bir tür diriliş (ba‘s) olarak düşünmek.

    Uyanınca Allah’ı zikretmek: “Elhamdülillâhillezî ahyânâ ba‘de mâ emâtenâ ve ileyhin-nüşûr – Bizi öldürdükten sonra dirilten Allah’a hamd olsun, dönüş O’nadır.” (Buhârî, Daavât, 8)

    Özetle:

    Abdestli, temiz ağızla, sağ yan üzerine kıbleye yönelerek, dua ile uyumak sünnettir.

    Kin ve nefretle değil, temiz bir kalple uyumak gerekir.

    Uykudan uyanınca Allah’a hamd etmek de uyku âdabındandır.

    Bu şekilde uyuyan kimse, hem bedenini hem ruhunu dinlendirir hem de uyku hâlinde bile sünnete uymuş olur.

Leave an answer