Hanefi Mezhebine Göre Helal ve Haram

Question

HELAL VE HARAM

S.1. Ne helal, ne değildir?

C.1. ipek elbise giymek erkeklere haram, kadınlara helåldir. Ebu Hanife’ye göre, yastık yapmasında beis yoktur, Ebu Yusuf ve Muhammed’e göre, mekruhtur. Erkeğin savaşta ipek giymesi, iki imama göre, caizdir, Ebu Hanife’ye göre, mekruhtur. Dokusu pamuk veya şalte olup çizgileri ipekse bir beis olmaz.

Erkeklere, gümüş yüzük kemer ve gümüşle süslenmiş kılıç dışında, altın ve gümüş süsler caiz değildir. Kadınların, altın ve gümüşün her türlüsüyle süslenmeleri caizdir. Erkek çocuğa altın ve ipek giydirmek mekruhtur.

Hem erkeğe hem kadına, altın ve gümüş kaplarda yemek, içmek, yağ ve koku sürmek caiz değildir.

Cam billur ve akikten yapılan tabakların kullanılmasında hiçbir beis
yoktur.

Ebu Hanife’ye göre, gümüş suyu ile süslenmiş kaplarda yemek, eğerlere binmek ve tahtlarda oturmak caizdir. Kuran’ı tasvir ve noktalamak mekruhtur.

Altın suyu ile Kuran’ı Kerimi süslemek, caminin nakış ve ziynetini yapmakta beis yoktur.

Burulmuş erkekleri çalıştırmak mekruhtur.

Hayvanları burmakta, katırın doğurması için, eşekle çiftleştirmekte bir beis yoktur.

Hediye ve izinde çocuk ve kölenin sözünü kabul etmek caizdir.

Muamelätta fâsıkın sözü kabuldur. Dini konularda sadece adil kimsenin sözü kabul edilir.

Erkek, yabancı kadının ancak yüzüne ve ellerine bakabilir, şehvetten emin değilse, ihtiyaç dışı yüzüne de bakamaz.

Hakim, yabancı kadının aleyhine karar vermek, şahit aleyhine şahitlik yapmak için, şehvetten korkarlarsa dahi, yüzüne bakmaları caizdir.

Doktor, hasta bölgelere bakabilir.

Diz kapağı ile göbek arası hariç, erkek erkeğin bütün bedenine bakabilir. Erkek, kadının neresine bakabilirse, kadın da erkeğin aynı yerlerine bakabilir.

Erkeğin erkeğe bakabildiği bölgelere, kadın da kadına bakabilir.

Erkek, kendisine helâl olan cariyesinin ve eşinin tenasül uzvuna bakabilir.

Erkek, mahremi olan kadınların yüz, baş, gögüs, bacak ve pazılarına bakabilir. Ancak sırt ve karnına bakamaz ve bakabildiği yerlere dokunmasında beis yoktur.

Mahremlerinin nerelerine bakabiliyorsa, başkasına ait cariyenin de oralarına bakabilir.

Bir cariyeyi satın almak istediğinde bakabildiği yerleri şehvetten korksa bile elleyebilir.

Burulmuş erkek, yabancı kadına bakmakta, sağlamı gibidir. Köle mevlası olan kadinin, ancak yabancı bir erkeğin bakabildiği bölgelerine bakabilir.

Erkek cariyesinin izni olmadan, azl (ilişki esnasında spermayı dışarı dökme) yapabilir, ancak eşiyle ilişkisinde izinsiz yapamaz.

Fiyat yükseltmek için, insan yiyeceğini depolamak mekruhtur, aynı şekilde, zarar vereceği bir beldede, hayvan yemlerini de depolamak mekruhtur.

Kendi mahsulünü veya başka bir memleketten getirdiğini depolarsa, karaborsacı olmaz.

Sultanın fiyatları tayin etmesi doğru degildir.

Fitne günlerinde silah satmak mekruhtur. İçki yapacağını bilen birisine şırayı satmakta beis yoktur.

Kolay Hanefi Fıkhı Soru Cevaplı
İtisam Yayınları

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

solved 1
2020-09-14T17:57:26+03:00 2 Answers 181 views
1
Ebu Zer

About Ebu Zer

Answers ( 2 )

  1. imam
    1
    2021-01-09T12:15:57+03:00
    Reply

    Helal ve haram Müslüman için olmazsa olmaz, dünyada kaldığı süre içerisinde dikkat etmesi, özen göstermesi gereken kurallardır. Biz helal ve harama duyarlı olduğumuz müddetçe Allah katında üstün veya aşağıda oluruz. Ahiretteki durumumuz helal ve haramlara göstermiş olduğumuz tavırlarla ölçülmektedir. Bizlere düşen görev ve sorumluluk haramlardan uzak durmak ve helal ile yetinmektir.

    Best answer
  2. Muhammed Samir
    1
    2025-08-13T11:57:41+03:00
    Reply

    Hanefi mezhebine göre helal ve haram kavramları, İslam’ın temel kaynakları olan Kur’an, sünnet, icma ve kıyas çerçevesinde belirlenir. Mezhebin yaklaşımı biraz esnek ve akılcıdır; yani bazı durumlarda maslahat (yarar) ve zaruret dikkate alınır. İşte ayrıntılı açıklama:

    1. Helal (Mekruh Olmayan, İzin Verilen)
    Helal, Allah’ın açıkça izin verdiği, dinen tüketilmesi veya yapılması serbest olan şeylerdir.

    Örnekler:
    Yiyecek ve içecek: Helal kesilmiş et, doğal meyve ve sebzeler, su, süt.

    İş ve kazanç: Helal yollardan kazanılan para, ticaret, emek karşılığı ücret.

    Giyim ve barınma: Dini hükümlere uygun, başkasına zarar vermeyen kullanım.

    Evlilik ve aile hayatı: Meşru evlilik, aile bağlarını koruyan davranışlar.

    2. Haram (Kesin Yasak)
    Haram, Allah’ın açıkça yasakladığı ve yapılması veya tüketilmesi günah sayılan şeylerdir.

    Örnekler:
    Yiyecek: Domuz eti, kan, ölü hayvan, helal olmayan şekilde kesilmiş et.

    İçki ve uyuşturucu: Sarhoş edici maddeler, bağımlılık yapan maddeler.

    Faiz ve haksız kazanç: Riba, dolandırıcılık, yalanla elde edilen mal.

    Günah davranışlar: Zina, hırsızlık, adam öldürme, iftira.

    3. Mubah, Mekruh, ve Müstehab
    Hanefi mezhebinde bazı fiiller doğrudan helal veya haram olmayabilir:

    Kavram Anlamı
    Mubah Din açısından serbest, yapılması veya yapılmaması fark etmez. Örn: sade giyim.
    Mekruh Yapılması hoş karşılanmayan ama günah olmayan davranış. Örn: fazla süslenmek, gereksiz konuşmak.
    Müstehab (Sünnet) Yapılması tavsiye edilen, sevap kazandıran davranış. Örn: namaz kılmak, zekat vermek.

    4. Helal ve Haramın Temel Kriterleri
    Kur’an ve Sünnete uygunluk

    Müslüman toplumun maslahat ve zaruretine uygunluk

    Miras, mal ve haklara zarar vermemesi

    Faiz, hile ve aldatmadan uzak olması

    İstersen sana Hanefi mezhebine göre helal ve haram yiyecekler, içecekler ve iş alanları gibi daha pratik bir tablo da hazırlayabilirim, böylece günlük hayatta hızlıca bakabilirsin. Bunu yapmamı ister misin?

Leave an answer