MURABAHA VE TEVLİYE

S.1. Murabaha nedir?

C.1. Murabaha. ilk akitle elde ettiği malı, anaparaya kâr ekleyerek başkasına devretmektir.

S.2. Tevliye nedir?

C.2. Tevliye. elde ettiğini, kârsız olarak birinci akit ve sermaye ile başkasına devretmektir.

S.3. Murabaha ve Tevliyenin hükmü nedir?

C3. Murabaha ve tevliye, ancak misli (benzeri) olan sermaye ile alınmışsa sahih olabilir. Ana sermayeye, bez ağırdıcının, boyacının, na kış yapıcının, elbisenin etrafını pek veya pamukla örenin, hamalın ücretini eklemek caizdir. Ancak devrettiği zaman bana şu kadara mal olmuştur diyecek, ben şu kadarla satın aldım demeyecektir.

Müşteri murabahada bir hıyanet görürse, Ebu Hanife’ye göre, muhayyerdir, dilerse bütün semeni ödeyerek alır dilerse bırakır. Eğer tevli yede hıyaneti görürse sermayeden fazlasını düşürür. Ancak Ebu Yusuf, her iki şekilde de düşürür; Muhammed, ikisinde de düşüremeze diyor. Menkul bir şeyi satın alan, nakletmeden başkasına satamaz. Ebu Hanife ve Ebu Yusuf’a göre, gayrimenkul teslim alınmadan evvel satılabilir, ancak Muhammed satılması caiz değildir diyor. Bir kimse ölçekle satılanı, olçekle, tartiyla satılanı, tartıyla satın alıp teslim ederse, sonra ölçekle veya tartıyla başkasına satarsa, ikinci müşteriye bu malı tekrar ölçmeden ve tartmadan, ne yemesi ne de başkasına satması caiz olmaz.

Sermayede, vermeden evvel tasavvuf etmesi caizdir.

Saticinin aliciya satılan maldan daha fazlasını vermesi caiz olduğu gibi, alıcının da söylenen fiyattan daha fazlasını satıcıya vermesi caizdir. Sermayeden eksiltmek caizdir, ancak İstihkak (başkasının malı olmak) hepsine (asli ile eksilenin tamamına) taalluk eder.

Bir kimse hazır para ile satış yapıp sonra malını bir müddete kadar borca verirse, alışveriş borca tahvil edilir. Zamanı gelmiş alacağın sahibi, bir müddet daha mühlet verirse, borç o müddete tehir edilir. Ancak elden verilen nakit paranın tehiri caiz değildir.

Kolay Hanefi Fıkhı Soru Cevaplı
İtisam Yayınları