Share
Göktekilerde size merhamet etsin ne demek?
Question
“Yeryüzündekilere merhamet edin ki, göktekiler de size merhamet etsin.” kimin sözü, ne anlama gelir?
Selamun Aleyküm Bir hadiste, “Yeryüzündekilere merhamet edin ki, göktekiler de size merhamet etsin.” denilmektedir. Bu ifade, Allah için bir mekân belirlemek midir ben Allah ın zaman ve mekandan münezzeh olduğunu biliyorum burada ne anlatılmıştır yardımcı olur musunuz?
CEVAP:
Ve aleyküm selam ve rahmetullah.
Sorduğunuz söz, Peygamber Efendimiz Muhammed Mustafa (sallallahu aleyhi ve sellem) tarafından söylenmiş sahih bir hadis-i şeriftir. Hadisin tam şekli şöyledir:
“اِرْحَمُوا مَنْ فِي الْأَرْضِ يَرْحَمْكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ”
“Yeryüzündekilere merhamet edin ki, gökteki de size merhamet etsin.”
— Tirmizî, Birr, 16; Ebû Dâvûd, Edeb, 58; Ahmed b. Hanbel, Müsned, II/160
Hadisin Anlamı ve Yorumu
Bu hadis-i şerifte Efendimiz (s.a.v.) bizlere merhametli olmayı öğütlemektedir. Yeryüzündekilerden maksat insanlar, hayvanlar, hatta tüm canlılardır. Onlara karşı şefkatli ve merhametli olursak, “gökteki” yani Allah Teâlâ da bize merhamet eder.
“Gökteki” ifadesi ne demek?
Buradaki “gökteki” ifadesiyle kast edilen Allah Teâlâ’dır, ancak bu ifade zaman ve mekâna bağlı bir varlık anlamında değildir. Nitekim sizin de doğru şekilde ifade ettiğiniz gibi Allah zaman ve mekândan münezzehtir. O, hiçbir şeye benzemez ve mahlûkat gibi bir mekânda bulunmaz.
Burada “gökteki” ifadesi, insanların anlayışına kolaylık olsun diye kullanılan temsili bir ifadedir. Arap dilinde ve Kur’ân’da da zaman zaman böyle ifadeler yer alır. Mesela:
“Göktekinden emin misiniz ki, sizi yerin dibine geçirmesin?”
(Mülk Suresi, 67/16)
Bu tür ayet ve hadislerdeki “gökteki” ifadesiyle maksat, Allah’ın yüceliği, büyüklüğü ve her şeyi kuşatan kudretidir. Bu, teşbih ve mecaz yoluyla anlatımdır. Yani insanlar arasında “yükseklik” büyüklükle, azametle ilişkilendirildiği için böyle bir tabir kullanılmıştır.
Özetle:
Bu söz sahih bir hadis-i şeriftir. Allah’a mekân isnadı yoktur.
“Gökteki” ifadesi, Allah’ın yüceliğine, merhamet ve kudretine yapılan mecazi bir göndermedir.
Hadisin ana mesajı: merhametli olun, Allah da size merhamet etsin.
BENZER KONULAR:
- Rahmet ve merhamet ne demek
- Kuran merhamet edin ki merhamet edilesiniz
- Hayvanlara Merhamet
- İslamda Canlılara Karşı Merhamet
- Tümünü görüntüle.
- Küçüklerimize merhamet etmeyen büyüklerimize saygı göstermeyen bizden değildir hadisinin açıklaması
- Kuran merhamet edin ki merhamet edilesiniz
- Hayvanlara merhamet Etmek
- Tümünü görüntüle.
- Dini soru sor cevap al
- Dini soru sor cevap al Sitesi Hakkında Bilgi
- Dini soru sor cevap al “Site Kuralları”
- Dini sorulara hocalar neden farklı cevap veriyorlar
- Dini Soru Sor Hocalar Cevaplıyor
- Tümünü görüntüle.

Answers ( 2 )
Hz. Muhammed’in (sav) merhamet hadisi açıklaması
Bu söz, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) bir hadis-i şerifidir. Anlamı ve mesajı oldukça derindir:
Hadisin Açıklaması:
“Yeryüzündekilere merhamet edin ki, göktekiler de size merhamet etsin.” (Sahih hadis, Ebû Dâvûd, Tirmizî gibi kaynaklarda geçer.)
“Yeryüzündekiler”: İnsanlar, hayvanlar ve tüm canlılar.
“Göktekiler”: Melekler ve Allah’ın rahmeti.
Anlamı:
Allah’ın merhametine ulaşmak isteyen, başkalarına merhametli olmalıdır. İnsanlara, hayvanlara, hatta doğaya şefkatle yaklaşanlara, Allah da rahmetiyle muamele eder. Merhamet, karşılıklıdır; birine iyilik yapmak, aslında kendine iyilik yapmaktır.
Hadisin Kaynağı:
Bu hadis, Ebû Dâvûd (Tıbb, 58), Tirmizî (Birr, 16) gibi hadis kitaplarında geçer. Benzer bir rivayet Sahih-i Müslim’de de yer alır:
“Merhamet edenlere Rahman (Allah) da merhamet eder. Yeryüzündekilere merhametli olun ki, göktekiler de size merhamet etsin.”
Özetle:
Merhamet, imanın bir gereğidir.
İnsanlara iyilik yapan, Allah’ın rahmetini kazanır.
Hayvanlara, çevreye, tüm mahlukata şefkat göstermek, Allah’ın sevgisini celbeder.
Bu hadis, İslam ahlakının temel prensiplerinden biridir ve toplumsal barışın, şefkat dolu bir hayatın anahtarıdır.
Göktekiler size merhamet etsin” ifadesi şu hadisten gelir:
“اِرْحَمُوا مَنْ فِي الْأَرْضِ يَرْحَمْكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ”
“Yerdekilere merhamet edin ki, gökte olan (gökteki) size merhamet etsin.”
(Tirmizî, Birr 16 – hasen sahih)
Anlamı Nedir?
Hadiste geçen:
“Yerdekiler” → İnsanlar ve diğer canlılar
“Gökte olan” (men fis-semâ) → Allah Teâlâ
Burada “gökte olan” ifadesi, Allah’ın mekân tuttuğu anlamına gelmez. Çünkü Ehl-i sünnet inancına göre Allah mekândan münezzehtir.
Bu ifade:
Allah’ın yüceliğini,
Kudret ve hâkimiyetinin üstünlüğünü,
Ulviyetini (yücelik sıfatını)
anlatmak için kullanılmıştır.
Kur’an’da da benzer ifade vardır:
“Gökte olanın sizi yere geçirmeyeceğinden emin misiniz?” (Mülk 16)
Buradaki anlam da Allah’ın yüceliğini ifade eder; yoksa gök Allah’ın bulunduğu bir yer anlamında değildir.
Hadisin Mesajı
Bu hadis şu büyük ahlak ilkesini öğretir:
Sen merhametli olursan,
Allah da sana merhamet eder.
İnsanlara, hayvanlara, zayıflara şefkat gösteren kimse,
İlahi rahmete mazhar olur.
Yani kulun başkalarına davranışı, Allah’ın ona muamelesine vesiledir.
İnanç Açısından Önemli Nokta
“Göktekiler” çoğul değil; metinde “men fis-semâ” (gökte olan) ifadesi vardır.
Bu ifade Allah’ı kasteder.
Allah mekândan münezzehtir; “gökte” oluşu mekân anlamında değildir, yücelik anlamındadır.