Paylaş
Hayvanlara Merhamet Etmek
Question
Hayvanlara Merhamet
Yüce Allah canlı ve cansız tüm varlıklarla birlikte kainatı bir düzen ve ahenk içinde yaratmıştır. Kainatın bir parçası olan hayvanlar da bu dengede anlamlı bir bütündür. Bunun için, Dinimiz İslam hayvanlara merhamet etmeyi emretmiştir.
Kur’an’da “Göklerde ve yerde bulunanlarla dizi dizi kuşların Allah’ı tesbih ettiklerini görmez misin? Her biri kendi duasını ve tesbihini (öğrenmiş) bilmiştir. Allah, onların yaptıklarını hakkıyla bilir.”[1] buyrulurken; Hayvanlara iyi davranma ve onlara iyi davranmanın sevap olup olmadığı konusundaki bir soruya Sevgili Peygamberimiz, “hayat sahibi her canlıya yapılan iyilikten dolayı sevap vardır”[2] buyurmuştur. Ayrıca Hz. Peygamber (a.s.), hayvanların dövülmesini, aç ve susuz bırakılması, yavrularının telef edilmesi, dövüştürülmesi, hedef haline getirilmesi ve güçlerini aşacak ölçüde yük vurulması vb. gibi kötü muameleleri hiçbir zaman uygun bulmamış ve hayvanlara kötü davrananları şu şekilde uyarmıştır. “Bu dilsiz hayvanlar hakkında Allah’tan korkun”[3] Öte yandan hayvan türlerinin ve neslinin devamı açısından av olgusuyla ilgili olarak, doğal dengeyi bozan ve eğlence amaçlı avcılığa izin verilmemiştir.[4]
Merhamet duygusu, Allah’ın bize bahşettiği insanı insan yapan erdemlerden biridir. Bu duygu hem dini inancımızın hem de insanlığımızın bir gereğidir. Merhamet, sadece insanlara yönelik değildir. Merhametimiz bütün canlıları kuşatmalıdır. Dini ve milli kültürümüz, bütün canlılara karşı merhametli davranılması öğretisi ile doludur. “Karıncayı incitmekten dahi sakınan” bir kültüre sahibiz. Sevgili Peygamberimiz (a.s.), “kedisini hapsederek açlıktan öldüren kadının Allah’ın rahmetinden uzaklaştığını; buna karşılık susuzluktan ölmek üzere olan bir köpeğe su vererek onu ölmekten kurtaran kişinin günahlarının bağışlandığını haber vermektedir.”[5]
Bütün canlılara karşı merhamet edilmesi konusunda Sevgili Peygamberimiz (a.s.): “Allah, merhametli olanlara rahmetle muamele eder. Öyleyse, sizler yeryüzündekilere karşı merhametli olun ki, semâda bulunanlar da size rahmet etsinler…”[6] buyurmuştur.
Bunun için hayvanlara iyi muamelede bulunalım ve onlara eziyet etmeyelim. Bu dünyadaki her canlı, insan veya hayvan ne olursa olsun, bu düzenin bir parçası ve dengesidir. Allah’ın koyduğu bu dengeyi bozmayalım. Yunus’un deyimiyle “yaratılanı severiz yaratandan ötürü” Allah’ın yarattığı her canlıya yapılan merhametin sevap, onlara yapılan kötülüğün günah olduğunu asla unutmayalım.
[1] Nur, 41.
[2] Müslim Selam, 41.
[3] Ebu Davud Cihad, 44.
[4] Ahmet Bin Hanbel Müsned 1. 357.
[5] Buhari Edeb, 27
[6] Tirmizi Birr, 16
BENZER KONULAR:
Answers ( 2 )
İslam, hayvanlara karşı şefkat ve nezaketi teşvik eder ve tüm canlılara karşı etik muameleyi vurgular. Müslümanlara, Allah’ın yaratışının bir parçası olarak hayvanlara değer vermeleri ve saygı duymaları öğretilir. İşte İslam’da hayvanlara merhametin önemini vurgulayan bazı önemli noktalar:
Vekilharçlık ve sorumluluk: İslam, insanların Dünya’nın kâhyaları olduğunu ve hayvanlar da dahil olmak üzere tüm canlı varlıklara bakma sorumluluğunun olduğunu öğretir. Müslümanlar, hayvanlara iyi davranarak, ihtiyaçlarını karşılayarak ve onları zararlardan koruyarak bu sorumluluğu yerine getirmeye teşvik edilir.
Gereksiz yere zarar vermenin yasaklanması: İslam, hayvanlara gereksiz yere zarar vermeyi veya zulmü yasaklar. Hayvanlara acı, işkence veya gereksiz acı çektirmek yasaktır. Peygamber Efendimiz (sav), hayvanlara şefkat ve şefkatle davranmanın önemine vurgu yaparak, hayvanlara merhamet edenin Allah’tan rahmet göreceğini ifade etmiştir.
Helal ve etik kesim: İslami beslenme yasalarında, hayvanların gıda tüketimi için kesilmesine ilişkin özel yönergeler vardır. Helal olarak bilinen bu yönergeler, hızlı ve acısız bir ölüm sağlamak için insancıl muameleyi ve keskin aletlerin kullanımını vurgulamaktadır. Amaç, kesim sürecinde acı çekmeyi en aza indirmektir.
Hayvan refahı ve bakımı: İslam, hayvanların uygun bakımını ve refahını teşvik eder. Hayvanlara uygun yiyecek, su, barınak ve veteriner bakımı sağlamak bir sorumluluk olarak kabul edilir. Hayvanları ihmal etmek veya onlara kötü davranmak İslami öğretilerin ihlali olarak görülüyor.
Çevresel denge: İslam, çevresel dengeyi korumanın önemini ve tüm canlıların karşılıklı bağımlılığını kabul eder. Hayvanlar, ekosistemlerde hayati bir rol oynar ve onların refahı, yaratılışın genel uyumuna katkıda bulunur. Müslümanlar, eylemlerinin çevresel etkilerinin farkında olmaya ve koruma ve sürdürülebilirliği teşvik etmeye teşvik edilir.
Peygamberimizin Hayatından Örnekler: Hz. Muhammed (sav)’in hayatı, hayvanlara olan şefkatinin sayısız örneğini vermektedir. Hayvanlara şefkat gösterdi, onlara kötü muameleyi yasakladı ve onlara uygun bakım ve beslenme sağlamanın önemini vurguladı.
Kültürel uygulamaların veya bireysel eylemlerin her zaman İslam’ın öğretileriyle uyumlu olmayabileceğini not etmek önemlidir. Bununla birlikte, hayvanlara karşı şefkat, merhamet ve sorumluluk gibi temel ilkeler İslami öğretilerde vurgulanır ve Müslümanlara hayvanlara nezaket ve saygıyla davranmaları için bir rehber görevi görür.
İslam, hayvanlara merhametli ve saygılı olmayı öğütleyen bir dindir. Hayvanlar, Allah’ın yaratmış olduğu canlılardır ve onları korumak, saygı göstermek, onlara iyi bakmak, İslam’ın temel ahlaki değerlerinden biridir. İslam, insanların yalnızca diğer insanlara değil, bütün yaratıklara karşı merhametli olmasını ve onları kötülükten, eziyetten uzak tutmasını öğütler. Hayvanlara yönelik bu tavır, Allah’a olan saygının ve insanın vicdanının bir yansıması olarak kabul edilir.
1. Hayvanların Yaratılışındaki Amaç
İslam’a göre, hayvanlar sadece insanlar için değil, Allah’ın yaratışındaki düzenin bir parçasıdır. Hayvanlar, Allah’ın kudretini gösteren, dünyayı denge içinde tutan varlıklardır. Kur’an-ı Kerim’de hayvanlara dair pek çok ayet bulunmaktadır ve bu ayetlerde hayvanların da Allah’ın yarattığı birer canlı olduğu belirtilir.
Kur’an’da şöyle buyurulur:
Nahl Suresi, 5-6: “Hayvanlarda da sizin için ibretler vardır. Onları binerken de, etlerini yediğinizde de size fayda verirler. Onların etini yediğinizde, onlardan giydiğinizde ve onların yükünü taşıdığınızda size nimet verirler.”
Bu ayet, hayvanların insanlar için faydalı ve değerli varlıklar olduğunu belirtir. Aynı zamanda, hayvanların Allah’ın kudretine dair birer işaret olduğu da vurgulanır.
2. Hayvanlara İyi Muamele
Peygamber Efendimiz (s.a.v.), hayvanlara iyi muamele edilmesini sıkça tavsiye etmiştir. Hayvanları eziyet etmek, onları öldürmek veya onlara zarar vermek, İslam’a göre büyük bir günah olarak kabul edilir. Bununla birlikte, hayvanlara karşı merhametli olmak ve onları beslemek, sadaka olarak kabul edilir.
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“Bir kadına, bir kediyi hapsedip ölümüne sebep olduğu için ceza verilmiştir. Kadın, kediyi serbest bırakıp ona yiyecek vermediği gibi, onun yemek bulmasına da engel olmuştu.” (Buhari)
Bu hadis, hayvanlara eziyet etmenin ciddi bir sorumluluk olduğunu ve bunun büyük bir günah sayıldığını açıkça belirtir. Hayvanların da hakları vardır, ve onları aç bırakmak, onlara eziyet etmek ya da onları haksız yere öldürmek, insanın ahlaki sorumluluğuna aykırıdır.
3. Merhamet ve Sadaka: Hayvanlara Yardım Etmek
İslam’da hayvanlara yardım etmek, sadaka vermek kadar önemli bir erdemdir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), hayvanlara merhamet göstermenin ve onlara yardım etmenin Allah katında büyük sevap kazandırdığını belirtmiştir.
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“Bir kadının bir köpeği susuzluktan ölmek üzere olduğunu gördü ve su verdi, bunun için cennete girdi.” (Buhari)
Bu hadis, hayvanlara yardım etmenin ve onları su veya yiyecek ile beslemenin, Allah katında büyük bir sevap kazandıracağını gösterir. Bir hayvana yardım etmek, insanların kötülüklerden arınmasına ve Allah’a yaklaşmasına yardımcı olur.
4. Hayvanlara Karşı Adaletli Olmak
İslam, hayvanlara karşı adaletli ve eşit bir tutum benimsemeyi de öğütler. Hayvanlar arasında ayrım yapılmamalı, her birine eşit ölçüde saygı gösterilmelidir. Örneğin, bir hayvan türünü diğerinden üstün tutmak, ona gereksiz yere eziyet etmek veya farklı muamelede bulunmak İslam’a uygun değildir.
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“Hayvanları, onları yıpratacak şekilde çalıştırmayın. Onlara da hakkını verin.” (Buhari)
Bu, hayvanların da çalışma, dinlenme ve beslenme haklarına saygı gösterilmesi gerektiğini vurgular. Bir hayvanı, ihtiyaçlarından fazla yük yüklemek veya ona aşırı bir iş vermek zulümdür. Her canlıya hakkını vermek, adaletin bir gereğidir.
5. Hayvanların Yetiştirilmesi ve Bakımı
İslam, hayvanların bakımının da büyük bir sorumluluk olduğunu öğretir. Bir hayvanın bakımı, beslenmesi ve sağlığı, sahiplerinin sorumluluğundadır. İslam, hayvanları kendi çıkarları için kullanmak yerine, onlara özen göstermek ve onların yaşam haklarına saygı duymayı öğütler.
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bir hadisinde şöyle buyurmuştur:
“Bir kimse, hayvanına bakıp onu iyi beslerse, Allah ona karşılık olarak cenneti vadeder.” (Sahih Buhari)
Bu hadis, hayvanların bakımına verilen önemin Allah katında karşılık bulacağını belirtir. Bir hayvana bakmak, ona merhamet etmek, sadaka niyetine sayılabilir.
6. Hayvanların Kurban Edilmesi
İslam’da, kurban bayramında hayvanların kurban edilmesi, bir ibadet olarak kabul edilir. Ancak bu işlem de büyük bir özen ve saygı ile yapılmalıdır. Hayvanların kurban edilmesi, onları öldürmek için değil, Allah’a olan teslimiyetin bir simgesidir ve bu yüzden uygun şekilde yapılması gerekir.
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“Hayvanı keserken dikkatli olun, acı vermemek için onu güzelce kesmeye çalışın.” (Sahih Müslim)
Bu hadis, kurban keserken hayvanlara acı vermemek ve onları hızlıca, uygun şekilde öldürmek gerektiğine dikkat çeker. Ayrıca, kurbanlık hayvanların da beslenmesi, bakımı ve saygılı bir şekilde muhafaza edilmesi önemlidir.
7. Hayvanların Zararından Korunma
İslam, sadece hayvanlara merhamet etmeyi değil, onların da insanlara zarar vermemesi için tedbirler almayı öğütler. Hayvanlar, insanlara zarar verebileceği durumlarda gerekli önlemler alınarak korunmalı ve bu önlemler, hayvanların da sağlığına zarar vermemelidir.
Örneğin, bir evcil hayvanın kontrolsüz bir şekilde dolaşması insanlara zarar verebilir, ancak bunun öncesinde hayvanın bakımı ve eğitimi de önemlidir.
Sonuç: Hayvanlara Merhamet Etmek İslam’ın Temel Değerlerinden Biridir
İslam, hayvanlara merhametli olmayı, onlara iyi bakmayı, eziyet etmemeyi ve her türlü zarardan kaçınmayı öğütler. Bir hayvana yardım etmek, ona iyi bakmak ve ona eziyet etmemek, insanın hem Allah’a olan bağlılığını hem de vicdanını temiz tutmasına yardımcı olur. Hayvanlar, Allah’ın yaratıklarıdır ve onlara karşı sorumluluklarımızı yerine getirmek, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde daha merhametli bir toplum oluşturur. İslam, insanların hayvanlara olan tutumlarının, aynı zamanda onların insanlara olan tutumlarını da şekillendirdiğini öğretir.