Gıybet Ve Zararları

Question

Gıybet Kötüdür

İslam dini; sosyal ilişkilere, ahlaki davranışlara, kişilik haklarının korumasına, güven, huzur ve barış ortamını yok edecek, kavga, tartışma ve dargınlıklara sebep olacak davranışlardan kaçınılmasına büyük önem vermiş-tir. Bu sebeple sosyal ilişkileri zedeleyen, temel hakları ihlal eden ve ahlaki zafiyete sebebiyet veren gıybet, iftira, yalan, haset ve benzeri söz, fiil ve davranışları yasaklamıştır.(1)

Gıybet, bir insanın arkasından hoşlanmayacağı şeyleri konuşmak demektir. Gıybet insanlar arasındaki güven ortamını sarsar, insanın ve toplumun huzurunu bozar. İnsanlar arasındaki yardımlaşma ve kardeşlik duygularını zedeler.

Gıybet, nefsin ve şeytanın baş başa verip insanı kötülüklere sürüklemesidir. Kendi ayıbını görmeyip onun bunun kusuru ile uğraşmak hastalığıdır.

Gıybet, sözle olabileceği gibi yazı, ima, işaretle ve taklit gibi davranışlarla da olabilir. Bu tür söz ve davranışlar gerçeği ifade ediyorsa gıybet, etmiyorsa iftira sayılır. Gıybetin yapılması gibi dinlenmesi de haramdır. Bir zarar doğurma ihtimali yoksa sözle veya fiili olarak gıybete engel olunması, bu mümkün olmazsa gıybet edilen yeri terk edilmesi, buda mümkün değilse gıybete karşı bir hoşnutsuzluk duygusu içinde bulunması gerekir. Gıybetin sebepleri kin ve öfke, başkasını kötüleyerek kendi itibarını yükseltme düşüncesi, kıskançlık ve benzeri hususlardır.

Yüce Allah Kuran’ı Kerim’de gıybeti kesin olarak yasaklamıştır. Okuduğum ayeti kerimede şöyle buyuruyor:                             ” Ey iman edenler! Zannın birçoğundan sakının. Çünkü zannın bir kısmı günahtır. Birbiri-nizin kusurlarını ve mahremiyetlerini araştırmayın. Birbirinizin gıybetini yapmayın. Herhangi biriniz ölü kardeşi-nin etini yemekten hoşlanır mı? İşte bundan tiksindiniz! Allah’a karşı gelmek-ten sakının. Şüphesiz Allah tövbeyi çok kabul edendir”.(2)

Görüldüğü gibi ayette, gıybet etmenin insan etini yemek gibi onurunu yaralayan tiksin-dirici bir iş olduğu ifade ediliyor. Bu kötü eylemin yapılmaması ve engellenmesi fert ve toplumun vazifelerindendir.

Gıybet etmenin vebalinden çekinmeyen kimsenin uğrayacağı azabı gözler önüne seren bir hadis-i şerifi bilgilerinize arz etmek istiyorum. Hz. Enes(r.a.) den Resulullah (s.a.v.) in şöyle buyurduğu rivayet olunmuştur. Miraca çıkarıldığımda bir topluluğun yanına uğradım. Bakırdan tırnakları vardı. Yüzlerini ve göğüslerini tırnakla’yıp yaralıyorlardı. Bunlar kimlerdir ya Cebrail? Dedim. O: “Bunlar insanların etlerini yiyen (gıybetçi) ler ve onların ırzlarına tecavüz edenlerdir”. Cevabını verdi.(3)

Dinimizin yasakladığı konuşmalardan dilini koruyan kimse uhrevi sorumluluktan kurtulmuş olur. İnsan onurunu zedeleyen, dargınlık ve düşmanlıklara sebep olan gıybetten uzak duralım. Gıybet kardeşliğe saplanan hançer;

sevgiyi solduran bir alevdir. İnsanlar arasındaki birliği ve beraberliği bozan, fitne ve fesadın kaynağıdır. Tek kelimeyle günah batağıdır.

Benzer Konular:

About Soru

Answers ( 4 )

    0
    2022-08-02T11:48:56+03:00

    Gıybet olmuş olur mu?

    Selamunaleykum, Falanca kişi namazda eliyle çok kaşıyordu diyene kalpten buğzedetek gıybetten kurtulmak için namazına odaklanacaksın demekle günaha girer miyim hocam? Niyetim gıybet olma korkusu idi

      0
      2022-08-02T20:10:28+03:00

      Bu kişinin adını vermeniz gıybettir. Sonuçta bu söylediğiniz söz, bu kişinin hoşuna giden bir söz değildir. Bu sebeple bu söz gıybet olmuş olur.

    0
    2022-08-18T17:48:14+03:00

    Gıybet

    Gazetede Gıybet veya iftira yazısı varsa okumak günah mı? Günahsada neden günah ? Sadece ne yazmis diye okuyoruz? Dusuncesine katılmiyoruz.

      0
      2022-08-19T11:01:33+03:00

      Soru sormuşsunuz, cevabını da kendiniz vermişsiniz.

      Ne olursa olsun gıybet haramdır. Bunu gazeten de okusanız bu kural değişmez.

    0
    2023-05-22T17:34:57+03:00

    İslam’da “gıybet” olarak bilinen gıybet, birinin gıyabında onun kusurlarını açıklamak, dedikodu yaymak veya olumsuz dedikodu yapmak için onun hakkında kötü söz söylemek anlamına gelir. İslam, gıybeti şiddetle kınar ve bunun bireyler ve toplumlar üzerindeki zararlarını vurgular. İşte gıybet ve bunun İslam’daki olumsuz sonuçları hakkında bazı temel öğretiler:

    Hakların İhlal Edilmesi: Gıybet, kişilerin onurlarına, itibarlarına ve mahremiyetlerine saygı gösterilmesi haklarını ihlal eder. İslam, başkalarının haysiyetini ve iyi adını korumanın önemini vurgular ve gıybet bu hakları baltalar.

    Etik ve Manevi Sonuçlar: Gıybet, İslam’da günah olarak kabul edilir. Kişinin kendi karakterini ve ruhsal esenliğini lekeliyor. Peygamber (sav), “Gıybetin ne olduğunu biliyor musunuz?” Sahabeler, “Allah ve Resulü daha iyi bilir” diye cevap verdiler. “Kardeşini onun hoşlanmayacağı şekilde anmandır” buyurdu. (Müslim) Gıybet etmek, insanın ahlakını zayıflatır, insanı manevî gelişmeden ve takvadan uzaklaştırır.

    İlişkileri ve Güveni Yıkıcı: Gıybet, güveni aşındırır, ilişkilere zarar verir ve topluluklar içinde bölünmeler yaratır. Şüphe ve olumsuzluk ortamını besleyerek çatışmalara, husumetlere, kardeşlik bağlarının kopmasına yol açar.

    Yalan ve Anlaşmazlık Yaymak: Gıybet genellikle başkaları hakkında söylentilerin, yanlış bilgilerin veya abartıların yayılmasını içerir. Bu da yalanların ve yanlış anlamaların yayılmasına yol açarak bireylere zarar verebilir ve toplumsal uyumu bozabilir.

    Toplum Üzerinde Olumsuz Etki: Gıybet, toksik bir sosyal çevreye katkıda bulunur. Dedikodu, yargılama ve olumsuzluk kültürünü teşvik ederek kişisel gelişimi, işbirliğini ve erdemli bir topluluk kurulmasını engeller.

    İslam, gıybeti ve zararlarını önlemek için şunları vurgular:

    Dili Korumak: Müslümanlara konuşmalarına dikkat etmeleri ve başkaları hakkında kötü konuşmaktan kaçınmaları tavsiye edilir. Kuran’da “Birbirinizin gıybetini yapmayın. Biriniz ölüyken kardeşinin etini yemek ister mi? Ondan nefret edersiniz.” (Kuran 49:12) Müslümanlar faydalı, doğru ve uyumu teşvik eden sözler söylemeye teşvik edilir.

    Sohbetleri Yönlendirmek: Başkaları gıybet veya olumsuz dedikodu yaparsa, İslam, sohbetin daha yapıcı ve olumlu konulara yönlendirilmesini teşvik eder. Konuyu değiştirmek veya hakkında konuşulan kişi hakkında övgüye değer bir şeyin altını çizmek, gıybeti önlemeye yardımcı olabilir.

    Bağışlanmak: Bir kişi gıybet ettiğini fark ederse, İslam, hakkında konuşulan kişiden ve Allah’tan af dilemeyi teşvik eder. Tövbe, samimi pişmanlık ve gelecekte gıybet yapmamaya karar vermek, kişinin davranışlarını düzeltmesi için önemli adımlardır.

    Olumlu konuşmayı teşvik ederek, bir güven ve saygı ortamını teşvik ederek ve gıybetten kaçınmaya yönelik İslami öğretilere bağlı kalarak Müslümanlar, etik davranış, empati ve başkaları için samimi ilgi üzerine gelişen güçlü, destekleyici topluluklar oluşturmayı amaçlar.

    Best answer
    0
    2025-10-01T15:51:03+03:00

    Gıybet; bir insanın, onun huzurunda bulunmadığı bir ortamda, kötü, olumsuz ya da zarar verici bir şekilde konuşulmasıdır. Gıybet, bireyler arasında güveni zedeler, ilişkileri bozar ve toplumsal huzursuzluğa yol açar. Dinî, ahlâkî ve toplumsal açıdan son derece zararlı bir davranış olarak kabul edilir. İslam başta olmak üzere birçok kültür ve inanç, gıybeti yasaklar ve bu tür konuşmalardan kaçınılmasını öğütler.

    Gıybetin Tanımı ve Türleri

    Gıybet, sadece kötüleme veya iftira anlamına gelmez; bir kişinin fiziksel, ruhsal, davranışsal ya da kişisel zayıflıklarını, o kişinin mevcut olmadığı bir ortamda konuşmak da gıybet kapsamına girer. Gıybetin türleri şu şekilde sınıflandırılabilir:

    Kötüleme Gıybeti: Bir insanın kusurları hakkında yapılan kötülemeler ve onun şerefini zedeleyen konuşmalar. Bu tür gıybet, kişinin değerini düşürmeye yönelik olur.

    Alay Etme Gıybeti: Birisinin fiziksel, duygusal veya zihinsel durumuyla alay edilerek yapılır. Bu, kişiyi küçük düşürmeye yönelik bir davranış sergiler.

    Özellik Gıybeti: Birinin olumsuz özelliklerinden ya da eylemlerinden bahsederek yapılan gıybet türüdür. Bu tür gıybette kişi hakkında olumsuz konuşmak, onun gizli ya da kişisel yönlerini ifşa etmek yer alır.

    Ailevi Durum Gıybeti: Bir kişinin ailesiyle ilgili yapılan kötü yorumlar veya özel hayatıyla ilgili olumsuz konuşmalar. Aile içi sorunları dışarıda konuşmak da gıybet olarak kabul edilir.

    Gıybetin Zararlı Etkileri

    Gıybet, her ne kadar “sadece laf” gibi görülse de, hem bireyler üzerinde hem de toplumda ciddi olumsuz etkiler yaratır. İşte gıybetin bazı zararlı etkileri:

    İlişkilerin Bozulması: Gıybet, insanlar arasında güveni zedeler. Bir kişi, diğerinin arkasından kötü konuştuğunu fark ettiğinde, aralarındaki ilişkiyi zedeler ve güven kaybına yol açar. Bu durum, arkadaşlıkları, aile bağlarını ve iş ilişkilerini olumsuz etkileyebilir.

    Toplumsal Huzursuzluk ve Bölünme: Gıybet, toplumun birlik ve beraberliğini bozar. İnsanlar arasındaki ihtilafları körükler, sosyal bağları zayıflatır. Bu durum, toplumsal dayanışmayı zedeler ve insanların birbirlerine karşı güven duymalarını engeller.

    İnsanları Küçültme ve Aşağılama: Gıybet, kişinin itibarını zedeler ve ona zarar verir. Herkesin hataları ve zayıflıkları olabilir, fakat başkalarının zaaflarını yaymak ve onları küçümsemek insan onuruna zarar verir.

    Vicdan Azabı ve Manevi Yıkım: Gıybet yapmak, kişinin vicdanında derin bir rahatsızlık yaratabilir. İslam ve diğer birçok din, gıybeti büyük bir günah olarak kabul eder. Gıybet yapan kişi, bu davranışın verdiği manevi yükü taşımak zorunda kalır.

    Kötü Alışkanlıkların Yayılmasına Sebep Olur: Gıybet, insanların bu tür davranışlara alışmasına neden olur. Başkalarının eksikliklerinden ve hatalarından zevk almak, insanları sürekli olumsuz konuşmalara yönlendirir. Bu da kişisel gelişim ve sağlıklı toplumsal ilişkiler açısından zararlıdır.

    Gıybetin Dini Açıdan Zararları

    İslam dini, gıybeti açıkça yasaklar ve onu büyük bir günah olarak kabul eder. Gıybetin zararları, hem kişiye hem de topluma çok büyüktür. İşte İslam açısından gıybetin zararları:

    Kur’an ve Hadislerde Gıybetin Yasaklanması:

    Kur’an-ı Kerim: Kur’an-ı Kerim’de gıybetle ilgili birçok ayet bulunmaktadır. Bunlardan biri, Hucurat Suresi’nin 12. ayetidir: “Birbirinizin arkasından gıybet etmeyin. Biriniz, diğerinin etini yemeyi sever mi? İşte bu, ne çirkin bir davranıştır!” Bu ayet, gıybetin ne kadar büyük bir kötülük olduğunu açıkça ifade eder.

    Hadisler: Peygamber Efendimiz (s.a.v.) gıybeti, “Müslüman kardeşinin arkasından kötü söz söylemek” olarak tanımlar. Bir hadisinde de, “Gıybet, kişinin ölümünü bile daha kötü kılar.” demiştir. Peygamber, gıybetin toplumsal barışı bozduğuna ve kişiyi Allah’ın huzurunda küçük düşürdüğüne dikkat çeker.

    Kişisel Hakkın İhlali: Gıybet, kişinin hakkına tecavüz etmek anlamına gelir. İslam, bir insanın haklarının korunmasını emreder. Birinin arkasından kötü konuşmak, onun onurunu zedelemek ve hakkını ihlal etmek demektir.

    Hesaba Çekilme Riski: Gıybet, birinin arkasından kötü konuşan kişiyi Allah’ın huzurunda sorumlu kılar. İslam’a göre, gıybet yapan kişi, söylediği kötü sözlerden dolayı ahirette hesap verecektir.

    Gıybeti Önlemek İçin Neler Yapılabilir?

    Farkındalık Oluşturmak: Gıybetin ne kadar zararlı olduğunu anlamak için, toplumda ve bireylerde farkındalık oluşturulmalıdır. Bu, ailelerde, okullarda ve iş yerlerinde gıybetin kötü sonuçlarını anlatmakla yapılabilir.

    İletişim Yöntemlerini Değiştirmek: İnsanlar, olumsuz düşüncelerini doğrudan ve yapıcı bir şekilde ifade etmeyi öğrenmelidir. Gıybet yerine, sorunları çözme yolları aranmalı ve insanlar, birbirlerini doğrudan eleştirerek yapıcı yorumlarda bulunmalıdır.

    Gıybetin Zararlarına Karşı Aile Eğitimi: Ailede çocuklara, gıybetin ahlaki ve dini zararları öğretilmeli ve bu konuda bilinçlendirici eğitimler verilmelidir. Çocukların, başkalarının hatalarını başkalarına anlatmaktan kaçınmaları gerektiği anlatılmalıdır.

    Dua ve İstighfar (Tövbe): Gıybet yapmak, vicdanı rahatsız eden bir durumdur. Bu nedenle, gıybet yapan bir kişi, Allah’tan bağışlanma dileyerek tövbe etmeli ve bir daha aynı hatayı yapmamaya karar vermelidir. Gıybetin insan üzerindeki manevi etkilerini temizlemek için dua etmek faydalı olacaktır.

    Gıybeti Bırakmanın Zorlukları ve Çözüm Yolları

    Gıybet, bazı insanlar için alışkanlık haline gelebilir. Fakat bu alışkanlık, kişiyi manevi olarak zayıflatır. Gıybetten kurtulmak için şu öneriler dikkate alınabilir:

    Farkındalık Geliştirme: Gıybetin insan hayatındaki zararlı etkilerini anladığınızda, ona karşı daha duyarlı olursunuz. Gıybet yapmanın toplumsal ve bireysel düzeyde oluşturacağı tahribatı kavrayarak bu alışkanlıktan uzak durmak mümkündür.

    Alternatif Konuşma Yöntemleri: Gıybeti engellemek için, başkalarını konuşmak yerine onların olumlu yönlerini tartışmak daha sağlıklı bir iletişim şekli olabilir. İnsanları, iyi yönleriyle konuşmak, pozitif bir ortam yaratır.

    Sonuç

    Gıybet, toplumsal bağları zedeleyen, insanları birbirine düşüren ve manevi açıdan insanı olumsuz etkileyen bir davranıştır. Hem İslam’da hem de diğer birçok kültür ve öğretiye göre, gıybetten kaçınılması, başkalarına saygı gösterilmesi ve olumsuz konuşmaların önlenmesi gereklidir. Gıybet, küçük bir dil hatası gibi görülebilir, ancak uzun vadede büyük tahribatlara yol açabilir. Bu nedenle, gıybetin zararlarından korunmak için farkındalık oluşturmak, doğru iletişim yöntemleri kullanmak ve manevi değerleri göz önünde bulundurmak önemlidir.

Leave an answer