Şafi mezhebine göre yolkesen (hirabe) haddi

Question

S. 1. Hirabe nedir?

C. 1. Hirabe; kurtarma mesafesinden uzak ve güce dayanarak mal al mak veya cana kıymak ya da korkutmak amacıyla insanların önüne çıkan mükellef ve – zimmi ve mürtet de olsa – hükümlere bağlı olan herkesdir. Güce dayanma kaydıyla, gafleti fırsat bilmek veya kaçmak ya da yolu kese nin zayıflığını kullanmak gibi durumları çıkarır. Bunlar şer’i istilahta hirabe olarak isimlendirilmez, bu daha çok talana benzer ve kendine has hükmü vardır. Kurtarma mesafesinden uzak olma kaydıyla, şehre veya köye ya yakın mesafe çıkmış oldu. Örneğin yolu kesilen kişi yardım istediğinde sesi duyulacak bir yerde olursa bu saldırı hirabe sayılaz. Hükümlere bağlı kay dıyla, muharip kâfir çıktı. Muharip kâfir öldürse veya mal alsa bu konuya girmez. Çünkü her durumda onun kanı hederdir. Ancak Müslüman olması halinde, daha önce işlediği suçlardan sorumlu tutulmaz, çünkü İslam ken dinden öncesini keser. Tanıma kadın, erkek ve bilerek sarhoş olan da girer. Çünkü hepsi mükelleftir. Aynı şekilde diğer sıfatlar da gerçekleştiğinde fert ve cemaat de dâhil olur. Bu durumdakilere yolkesen denir. Böyle isimlendi rilmelerinin sebebi ise, insanlar bunların bulunduğu yoldan gitmez ve sanki gerçekte yolu kesmiş gibi olurlar.

S. 2. Kime yolkesen denir ve cezaları nedir?

C. 2. Yolkesen silah çekip insanları korkutan ve geçitlerini tutan kişiler dir. Bunlar da dört kısma ayrılır:
1- Insanları öldürürler ancak mallarını almazlar, bunların cezaları ölümdür.
2- Insanları öldürüp – hırsızlık nisabı veya daha fazla – mallarını alırlar, bunlar da öldürülüp üç gün asılırlar.
3- Hırsızlık nisabı veya daha fazla mal alırlar ancak öldürmez ler, bunların elleri ve ayakları çapraz kesilir. Yani yağ el ve sol ayak, eğer ikinci defa tekrarlanırsa sol el ve sağ ayak kesilir.
4.İnsanları korkuturlar ancak öldürmez ve mallarını almazlar, bunlar tazir edilirler. Bunlardan kim tutuklanmadan önce teslim olursa cezası düşer ancak
ihlal ettiği haktan sorumlu olur.

S. 3. Tutuklanmadan önce tevbe eden yolkesenden neler düşer?

C. 3. Kendisine has ceza – sağ el sol ayağın kesilmesi – düşer, onun dışındaki kısas, mal ve zina haddi gibi cezalar düşmez.

Kolay Şafi fıkhı
itisam yayınları

devam etmekte 0
2020-09-12T17:49:56+03:00 1 Son Cevaplar 56 görüntüleme
0
Soru

Soru

Answer ( 1 )

  1. Ebu Zer
    0
    2020-10-13T22:58:40+03:00
    Cevapla

    YOL KESENLERİN HADDİ
    Yol kesenler dört kısma ayrılır:
    1. Geçenleri öldürüp mallarını alanlar: Bunların cezası öldürül- mektir; sonra teşhir ve ibret olmak üzere yüksek bir yere asılmaktır. An cak yıkanıp, kefenlenip ve cenaze namazı kılındıktan sonra bir müddet asılır. Çünkü bu yaptıklarıyla müslümanlıktan çıkmış (tabiiki kendilerin den küfür sadır olmamışsa) sayılmaz. Oysa müslümanın yıkanması, kefenlenmesi ve cenaze namazının kılınması vaciptir.
    2. Geçenleri öldürüp mallarını almayanlar: Bunların cezası da öldürülmektir,fakat asılmazlar.
    3. Malı alıp öldürmeyenler: Bunların cezası, hırsıza uygulanan ce zadır. Yalnız birincide sağ eli ile sol ayağı kesilir. İkincide ise; sol eli ile sag ayağı kesilir. Çünkü hırsız malı gizliden alır. Yol kesen ise, yol kes mek suretiyle korkutup malı açıkça alır. Bunun için cezası, hırsızın cezasindan ağırdır.
    4. Geçenleri korkutanlar, fakat öldürmeyen ve mal almayanlar: Bunların cezası ise ta’zirdir. Hapis ve sürgün gibi bir ceza verilir. Ta’zir lerde hapis cezasının belirli bir müddeti yoktur. Hakimin takdirine bıra kılmıştır. Ancak hakim, bunların affında yarar görürse, affetme yetkisine de sahiptir.
    Bu dört hükümle ilgili olarak Allah-u Teâlâ şöyle buyurmuştur: “Allah ve Peygamberi’yle savaşanların ve yeryüzünde bozgunculuk çıkar ranların cezası öldürülmek veya asılmak ya da çapraz olarak el ve ayaklarının kesilmesi ya da yerlerinden sürülmektir. Bu onlara dünyada bir rezilliktir. Onlara ahirette de büyük bir azap vardır.
    Ancak bunlar yakalanıp, mahkeme önünde getirilmeden önce tevbe edip, uslanacak olursa, cezaya tâbi tutulmazlar. Allah (c.c) bu konuda şöyle buyurmuştur.
    Ancak, onları yakalamanızdan önce tevbe edenler bu (ceza)nın dışındadır. Biliniz ki Allah, bağışlar ve rahmet eder.
    Yalnız, kısas ve mal gibi başkalarının hakkı kendisinden alınır. Maktulün velisi kısastan affederse, diyet isteyebilir. Aynca daha önceden başka bir hırsızlık yapmış veya içki içmişse ve bu suçlar isbat edilirse, Şerî kaideye göre cezası verilir.

Cevapla