Şafi mezhebine göre seferi namazı ve namazı kısaltma ve cem etme

Şafi mezhebine göre yolcu namazı ve kasr-cem (kısaltma ve birleştirme) soru cevap

Şafii mezhebinde cemi tehir cemi takdim nasıl yapilir?

S. 1. Kısaltmanın şartları nelerdir?

C. 1. Kısaltmanın şartları şunlardır:
1. Yolculuğun belli bir maksadı olmalıdır.
2.Haram bir amaçla olmamalıdır.
3. Yolculuğun devamı kesin olmalıdır.
4.Yolculuk mesafesi 48 haşemi mili yani yaklaşık 81 km olmalidır.
5. Kısaltmanın caiz olduğu bilinmelidir.
6. İhram tekbirinin bir bölümünde kasr niyeti getirilmelidir.
7. Eda edilen dört rekâtlı farzlardan olmalıdır, dolayısıyla yolcu luktan önce kazaya kalmış (ve 2-3’er rekâtlı) namazlar kısaltılmaz.
8. Namazı tam kılan bir imama iktida edilmemelidir.
9. Namaz boyunca kasr niyetine mani durumlardan kaçınılmalıdır.

S. 2. Yolcunun mukim veya gayri mukim sayıldığı müddet ne kadardır?

C. 2. Yolcu gideceği yerde, gidiş-dönüş zamanı dışında, dört günden daha az kalma niyetinde ise, kendi şehrinin kenarına varana kadar, gidiş dönüş günleriyle birlikte, dört gün daha kasr yapabilir. Ne zaman biteceği belli olmayan bir işinden dolayı ne kadar kalacağını bilmiyorsa, giriş ve çıkış günleri dışında, on sekiz gün kasr yapabilir. Açıkladığımız bu tafsilat, mukim olmayan yani mukim hükmünde olmayan yolcu hakkında geçerli dir. Yolcu gideceği yerde, gidiş-dönüş günleri dışında, dört gün veya daha fazla kalma niyetinde ise, gittiği yer ikametgâhı hükmüne geçer ve ulaştığınandan itibaren kasr edemez. Bu yolcu için kısaltma hakkı sadece gidiş ve dönüş günlerinde olur (çünkü mukim hükmündedir).

S. 3. Kısaltılmış namazların iadesi caiz midir?

C. 3. Evet, eğer namazın aslı yani birinci namazı kasr olarak eda etmiş ve ikinci namazda ise imam olur veya kısaltan bir imama iktida ederse iade edebilir

S. 4. Kaza namazların kasri caiz midir?

C. 4. Kasr edilen namaz yolculuk kazasıysa caizdir. Yolculuk öncesi den kalan kaza veya kasr yapılamayan bir yolculuğun kazasıysa caiz değildir.

S. 5. Kazanın yolculuk kazası mı yoksa yolculuk öncesi mi veya kasr yapılan yolculuğun kazası mı yahut kasr yapılamayan yolculuğun mu olduğunda şüphe doğarsa hüküm nasıl olur?

C. 5. Her iki şekilde de kasr yapılamaz çünkü aslı olan, tamamlamaktır.

S. 6. Yolculuk mesafesi iki merhale ve daha fazla ise ne zaman ki saltma başlar?

C. 6. Evlerin (yerleşim biriminin) bitimiyle başlar.

S. 7. İki yolu bulunan bir şehre yolculuk yaparken kasr yapmak için uzun yolu seçmenin hükmü nedir?

C. 7. Seçilen yol doğru bir maksat için olup mahzur bir şey yoksa caizdir, aksi takdirde kasr yapılamaz.

S. 8. Namaz esnasında kasr niyetini getirmenin hükmü nedir?

C. 8. Bu niyet kâfi olmaz, kasr niyeti ihram esnasında getirilmelidir.

S. 9. Kasr niyetinde şüphe etmenin hükmü nedir?

C. 9. Bu durumda namazı tamamlamak gerekir.

S. 10. Kısaltarak namaz kılan memum, imamın üçüncü rekâta kalktığını görünce sehvederek mi yoksa tamamlamak için mi kalktı ğında şüphe ederse ne yapmalıdır?

C. 10. Böyle bir durumda tamamlaması gerekir.

S. 11. Namazı kısaltan kişi mukim kişiye uyabilir mi?

C. 11. Uymaması gerekir, uyduğu takdirde namazı tamamlaması lazım.

S. 12. Mukim kişi sabah veya Cuma namazı kıldırıyorsa, kasır ya pan kişi kasır niyetiyle ona iktida edebilir mi?

C. 12. İktida etmemelidir, çünkü ona mukim denir.

S. 13. Kasır niyetiyle imama iktida eden yolcu, imamın tamamladı ğını görürse ne yapmalıdır?

C. 13. Bu durumda kasır niyeti lağvolur ve namazını tamamlamak zorundadır.

S. 14. Yolcu, imamın niyetinde şüphe edip “eğer kasır ederse ben de ederim tamamlarsa ben de tamamların” şeklinde niyet getirirse doğru olur mu?

C. 14. Bu niyet sahihtir ve imama tabi olmalıdır.

S. 15. Yolcu olduğunu zannederek bir imama iktida eden kişi, ima min mukim olduğunu anlarsa ne yapmalıdır?

C. 15. Mukim olduğu namaz esnasında veya namazdan sonra anlaşılır ve selamla arasında fazla zaman geçmemişse namaz tamamlanmalıdır. Eğer anlama ile selam arasında uzun bir müddet geçmişse namaz iade edilir ve ikinci namazda sehiv secdesi yapılır.

S. 16. Kadın, köle ve asker gibi başkasına tabi olan kişi – kendi kasti olmadığından – ne zaman kasr yapabilir?

C. 16. Tabi olduğu kişinin kasr mesafesini kastedeceğini öğrendiğinde veya bilfiil mesafeye ulaştığında kasr yapabilir.

S. 17. Ruhsatların kaç kısım vardır?

C. 17. Üç kısım ruhsat vardır:
1. Hem yolculukta hem hazırda olanlar.
2. Kısa olsa da, yolculuğa has olanlar.

3.Uzun yolculuga has ruhsatlar.

S. 18. Yolculuğa has olmayan ruhsatlar nelerdir?

C. 18. Bu ruhsatlar çoktur, bazıları şunlardır: Teyemmüm, teyemmümle farzın düşmesi, bir gün bir gece mest üzerine mesh yapılması, hastalıktan
dolayı takdim ve tehir olarak cemi edilmesi, zaruretten dolayı leş eti yemek ve yağmurdan dolayı cemi yapılması.

S. 19. Kısa olsa da, mubah yolculuğa has ruhsatlar nelerdir?

C. 19. Bu ruhsatlar da çok olup bazıları şöyledir: Cumaya gitmeme ruhsatı, nafile namazlarda kıbleyi terk edebilme, sahibi veya vekilini ya da emin hâkim bulamadığı takdirde emanetçinin emaneti alabilmesi, eşlerinden birisini kurayla yanında götürdüğü durumda diğer eşler arasında taksimatin düşmesi.

S. 20. Uzun yolculuğa has ruhsatlar nelerdir?

C. 20. Uzun yolculuk ruhsatları dört tanedir:
1. Dört rekâtlı namazları ikişer rekât olarak kısaltma

2.Takdim ve tehir olarak cemi yapabilme
3.Mestler üzerine üç gün üç gece mesh yapabilme
4. Ramazanda iftar edebilmek (oruç tutmamak)

S. 21. Cemi (iki namazı bir vakitte kılma) takdim ve tehir şartları nelerdir?

C. 21. Cemi takdimin şartları şunlardır:

1.Yolculuğun devam etmesi gerekir.
2. Birinci namaz ikinci namazdan önce kılınmalıdır.
3. Birinci namaz bitmeden, ihramda veya namaz esnasında cemi niyeti getirilmelidir.
4. İki namaz birbirinden ayrılmamalıdır.

Cemi tehirin şartı ise, birinci namazın vakti bitmeden cemi niyeti getirilmelidir. Namazları tertibine göre kılmak, aralarına fasıl koymamak ve birinci namazda cemi niyetini getirmek menduptur.

S. 22. İkindi namazı Cuma ile cemi yapılabilir mi?

C. 22. Evet, yapılabilir.

S. 23. Cemi etmek mi daha faziletlidir yoksa terk etmek mi?

C. 23. Hacılar hakkında Arafat ve Müzdelife dışında, cemi etmemek daha faziletlidir.

S. 24. Cemi takdim de faslını uzunluğundan şüphe etmenin hükmü nedir?

C. 24. Bu durumda cemi etmek caiz değildir. Çünkü cemi bir ruhsattır ve ancak yakinen bilindiğinde yapılabilir.

S. 25. Cemi takdim de bir rükün terk edilip namaz esnasında veya namazdan sonra hatırlanırsa, hükmü ne olur?

C. 25. Namaz esnasında hatırlanırsa, birinci ve ikinci namazda hatırlanan eksiklik giderilir. Namazdan sonra hatırlanır ve fasıl uzun değilse terk edilen rükün yapılabilir. Ancak fazla zaman geçmişse iki namaz da yeniden kılınmalıdır.

S. 26. Cemi takdim olarak namaz kılınıp namazların birisinde bir rüknün eksik kılındığından şüphe edilirse ne yapılmalıdır?

C. 26. Íki namazı da iade etmek gerekir ve cemi yapıp yapmamakta muhayyer olur.

S. 27. Birinci namazda cemi takdim niyetinde şüphe etmenin hük mũ nedir?

C. 27. Uzun fasıl oluşmadan hatırlanırsa cemi yapılabilir, aksi durumda yapılamaz.

S. 28. Birinci namazda cemi niyeti getirip sonra bozmanın ve sonra tekrar getirmenin hükmü nedir?

C. 28. Niyet sahihtir cemi yapılabilir, çünkü yerinde niyet getirilmiştir.

S. 29. Su ve toprak bulamayıp iade etmesi gerekli olan kişi, cemi takdim ve tehir etmesi sahih midir?

C. 29. Evet, sahihtir.

S. 30. Mütehayyire (adet günlerini şaşırmış) kadının cemi yapması sahih midir?

C. 30. Hayır, sahih değildir, çünkü birincisini kılarken adetli olabilir.

S. 31. Namaz esnasında mukim olan yolcunun cemi etmesi sahih midir?

C. 31. Evet, sahihtir, ancak ihram esnasında mukim olursa kasr yapması doğru olmaz.

S. 32. Öğle namazına başlayıp yolculuğa çıkan kişi, cemi yapabilir mi?

C. 32. Evet, yapabilir, çünkü birinci namazın ihramında yolculuğun mevcut olması şart değildir.

S. 33. Cemi takdim de ikinci namaza ihram (niyet) etmeden birinci namazın vakti biterse cemi sahih olur mu?

C. 33. Bu durumda cemi sahih olmaz.

S. 34. Cemi tehir niyeti getirip cemi yapamadan yolculuk biterse hükmü ne olur?

C. 34. Tabi olan namaz – öğle veya akşam – kaza olur ve bunda bir vebal da yoktur.

S. 35. Uzaktan giden hacılar hakkında Arafat ve Müzdelife cemilerinin sebebi hac midır? Yolculuk mudur?

C. 35. Arafat’ta cemi takdim ve Müzdelife’de cemi tehirin sebebi yolculuktur.

S. 36. Yağmurun varlığında şüphe varsa cemi yapılabilir mi?

C. 36. Hayır, şüpheli durumlarda cemi yapılamaz.

S. 37. Yağmurda cemi takdim yapmanın şartları nelerdir?

C. 37. Şartları:
1. Yağmur elbiseleri islatacak kadar çok yağmalıdır.
2. Cemaat için gidilen cami uzak olmalıdır.
3. Birinci namazın başlangıcından bitişine ve ikinci namaza başlayana kadar yağmurun devam etmesi gerekir.
4. Birinci namazda cemi niyeti getirilip aralarında fasıl olmamaIıdır.
Yağmurdan dolayı cemi tehir yapılamaz.

S. 38. Birinci namazda selam verirken veya ikinci namazın ihramı esnasında yağmur kesilirse cemi yapılabilir mi?

C. 38. Hayır, iki durumda da cemi yapılamaz.

S. 39. Yağmur için camide tertip şart mıdır?

C. 39. Evet, şarttır.

S. 40. Cemi konusunda kar ve dolu yağmura ilhak edilebilir mi?

C. 40. Evet, eriyip islatıyorlarsa ilhak edilebilir.

S. 41. Oluklardan akan sudan zarar oluşuyorsa yağmura ilhak edilebilir mi?

C. 41. Evet, ilhak edilebilir ve cemi şartları dâhilinde cemi yapılabilir.

S. 42. Hastalıktan dolayı ceminin hükmü nedir?

C. 42. Bir görüşe göre, hastalıktan dolayı cemi takdim ve tehir yapılabilir.

S. 43. Hangi hastalıklar cemi sebebidir?

C. 43. Oluşan meşakkatten dolayı oturarak namaz kılmaya sebep olan hastalıklar, cemiye de sebeptir.

S. 44. Hastalıktan dolayı cemi yapan kişi hakkında, cemi takdim ile cemi tehirden hangisi menduptur?

C. 44. Kendisi için cemi takdim ile cemi tehir den hangisi daha iyi ise onu yapması mendup olur.

S. 45. Hastalıktan dolayı cemi takdimin şartları nelerdir?

C. 45.Bunun altı şartı vardır:
1. İki namaz arasında tertip olmalıdır.
2.Peş peşe kılınmalıdır.
3. Birinci namazda cemi niyeti getirilmelidir.
4. Birincisinin sahih olduğu zannı olmalıdır.
5. İkinci namazın ihramına kadar hastalık devam etmelidir.

6. İkinci namazın ihramına kadar birinci namazın vakti devam etmelidir.

Kolay Şafi fıkhı, itisam yayınları

BENZER KONULAR:

Şafi mezhebi seferi namaz nasıl kılınır?

Şafi mezhebine göre yolculukta namaz