İKRAR BÖLÜMÜ

S. 1. İkrar nedir ve ikrar edilen şeyin kaç türü vardır?

C. 1. İkrar sözlükte ispatlamak demektir.
İstilahta: İkrar edenin üzerinde bir hakkın olduğunu haber vermesidir Böylece tanımdan şahitlik çıkmış oldu, çünkü şahitlik, başkasına ait bir hakkın diğer bir başkasının üzerinde olduğunu haber vermektir.
İkrar edilen şey iki kısma ayrılır:
1. Hırsızlık, zina gibi Allah hakkı,
2. iftira gibi kul hakkı, Allah hakkında ikrardan dönülebilir ancak kul hakkında dönülemez. Çünkü Allah hakkı müsamaha kul hakkı ise münakaşa üzerine bina edilmiştir.

S. 2. İkrarın kaç şartı vardır?

C. 2. İkrarın sahih olması için üç şarta ihtiyaç vardır:
1. Akıl
2. Buluğ-ergenlik
3. Özgür ifade (ikrah olmamalı)
Eğer ikrar edilen şey mal ise dördüncü bir şart olarak reşitlik gerekir. Hem sağlık hem de hastalık durumunda ikrar yapılabilir.

S. 3. İkrarın rükünleri nelerdir?

C. 3. İkrarın dört rüknü vardır: İkrar eden, kendisi için ikrar edilen, ikrar edilen hak ve siyga.
İkrar edenin iki şartı vardır: tasarrufu mutlak olmalı ve kendi isteğiyle ikrar etmelidir.
Kendisi için ikrar edilen kişinin üç şartı vardır: belli olmalıdır, ikrar lilen hak için ehil olmalıdır ve ikrar edeni yalanlamamalıdır. İkrar edilen hakkın da iki şartı vardır: ikrar edenin mülkü olduğunu ifade eden bir tabirle ikrar edilmemeli ve mal da olsa ikrarcının elinde bulunmalıdır. Siganın şatı ise, hakkı yerine getirecek bir tabirle ifade edilmelidir.

S. 4. Meçhul olan bir şey ikrar edilebilir mi?

C. 4. Evet, meçhul bir şeyi ikrar etmek sahihtir. Çünkü ikrar, geçmiş bir hakkı haber vermektir dolayısıyla bu hak tafsilatlı olabileceği gibi mücmel üstü kapalı da olabilir. Örneğin bende Zeyd’e ait bir mal vardır derse ikrarı sahih olur ve açıklaması için ona müracaat edilir. Neyle açıklarsa kabul edilir, bir dirhem gibi az bir miktar olsa dahi, çünkü mal kavramı onu da kapsar. Eğer meçhul bir hakkı ikrar edip açıklamasından men olursa, açık layana kadar hapsedilir, çünkü açıklamak onun hakkında vaciptir. Eğer men olursa, borcu ödemekten men olan kişi gibi hapsedilir.
İkrarda istisna ve hükmü: İkrarda istisna – eğer bitişik ise – sahihtir. Çünkü istisna Kuran-ı Kerimde Peygamber (sas)’in sünnetinde ve Arap şiir ve nesir kelamında çok kullanılır. Örneğin üzerimde yüz hariç bin vardır derse ikrarı sahih olur ve dokuz yüz ödemesi gerekir.

S. 5. Bir kadını zinaya zorladığını ikrar edip sonra bu iktrardan dönen kişinin hükmü nedir?

C. 5. Zina haddi düşer ve mehr-i misil vermesi gerekir.

Kolay Şafi fıkhı
itisam yayınları