Sözlükte “terbiye etmek, eğitmek, ıslah etmek, boyun eğdirmek, idman” anlamlarına gelen riyazet, tasavvufta, nefsin çekici ancak zararlı olan isteklerinden uzak kalmaya, faydalı ama zor olan şeyleri yapmaya kişinin kendisini alıştırması demektir. Sûfiler, az yemeye, az konuşmaya, az uyumaya, yalnız kalmaya, sürekli zikir ve tefekkür etmeye alışan nefsin kurtuluşa ereceğine inanırlar. Nefsi terbiye için bazen onu ağır ve zor işlere koşarlar. Nefis, ancak mücâdele ve riyazetten sonra arınır. “Nefsini eğiten kurtulur, kirleten hüsrana uğrar” (Şems, 91/9) âyeti bu hususa işaret etmektedir. Çile çekmek, erbain çıkarmak, inzivaya çekilmek, sefere çıkmak riyazet şekilleridir. Riyâzet yapanlara ehl-i riyâzet denilir. Kişi riyazet yoluyla içindeki kibir ve kendini beğenme duygusunu kaldırıp atar, halkı hakir görmeyi onulmaz bir illet olarak görür, nefse uymanın Allah’a giden yolda en büyük engel olduğu bilincine ulaşır. Riyazet sayesinde kul nefsine hâkim olur, bayağı arzularını dizginler, aşırılıkları bertaraf ederek kendisini disiplin altına sokar. Riyazetten maksat güzel ahlâka sahip olmaktır.Diyanet dini kavramlar sözlüğü