NEFİS TERBİYESİNDE ORUCUN ROLÜ

Oruç tutmak nefsine hakim olmak

Manevi derecesi çok yüksek ve kazancı pek büyük olan mübarek Ramazan ayı yaklaştı. Bu mübarek ayın geceleri de gündüzleri de çok iyi değerlendirilmeli, elden geldiğince ibadete, hayır ve hasenata ağırlık verilmelidir. Sevgili peygamberimiz, Ramazanın önemi hakkında şöyle buyurmuştur: “Kim inanarak ve mükâfatını Allah’tan bekleyerek Ramazanın gecelerini ihya ederse, onun geçmiş günahları bağışlanır” (1) Bir başka hadis i Şerifte “Ramazanın evveli rahmet, ortası mağfiret, sonu da cehennemden kurtuluştur. Her kim, bu ayda idaresi altında bulunanların iş yükünü hafifletirse, Allah onu mağfiret eder ve cehennem azabından kurtarır” buyurmuşlardır.

Allah rızası için yapacağımız ibadetlerin bizi Allah’a yaklaştıran yönü yanında, nefsimiz üzerinde gerçekleştireceği maddi ve manevi tesirleri vardır. Maddi gıdalar bedeni ve nefsi besleyip güçlenmesini sağladığı gibi oruç, namaz gibi ibadet ve taatler de ruhu besleyip güçlenmesini temin eder. Çünkü ibadet ruhun gıdasıdır. Bizler bu ayda, bir taraftan farz ibadetlerimizi aksatmadan yerine getirirken; bir taraftan da zikirle, kuran tilavetiyle, nafile ibadetlerle vakitlerimizi değerlendirir zekat, fitre ve sadaka gibi mali ibadetlerle de maddi fedakarlıklarda bulunuruz.

İçinde bulunduğumuz bu ay nefsimizin terbiye edildiği, dünyevi her türlü hırs ve arzulardan uzaklaştığımız müstesna zaman dilimlerindendir.
Bu ayda tutacağımız oruç ki bize sabırlı olmayı, beklemesini bilmeyi, irade sahibi olmayı, eldeki nimetin kadrini bilmeyi, yoksul ve kimsesizin halinden anlamayı öğretir. Oruç bize ağzımızı, dilimizi, gözümüzü, haramlardan korumayı öğretir. Hülasa “Kişi oruç tutmakla aslında kendini tutmayı öğrenmektedir”.

Aslında günümüzde meydana gelen bütün tartışmaların, kavgaların, gürültülerin sebebi nefsimizin sınırsız istek ve arzularının önüne geçemeyişimizdir. Oruç bu açıdan bize sabretmeyi, kendimizi kontrol etmeyi, başkalarını düşünmeyi öğretiyor. Sahip olduğumuz imkan ve nimetlerde başkalarının da hakkı olduğu anlayışını kazandırıyor. Bugün yüzlerce kişinin ölümüne sakat kalmasına sebep olan trafik kazaları aslında sabırsız oluşumuzun acele edişimizin kendimizi kontrol edemeyişimizin bir sonucu değimlidir?

Aile içinde, iş hayatında ve komşularımızla olan kırgınlıklarımız, dargınlıklarımız hep dilimizi tutamayıp söylediğimiz iki çift kırıcı, yaralayıcı sözün eseri değimlidir? Ve dahası yerine getiremediğimiz vaatler, ihmal ettiğimiz ibadetler, kılamadığımız namazlar, tutmadığımız oruçlar irademizi kontrol edemeyişimizin ibadette sabır gösteremeyişimizin bir eseri değil midir?

Ramazan ayına gerçek değeri vererek kendimizi bu mübarek ayda yenileyelim. Bakara suresi 183. Ayetin meali ile bitiriyorum: Ey iman edenler! oruç, Allaha karşı gelmekten sakınasınız diye sizden öncekilere farz kılındığı gibi size farz kılındı.
(Umulur ki sakınırsınız).(2)
———————————

1. Nesai bab 22V 117
2. Bakara 183