“Nebi”, “Nübüvvet” ile “Resul”, “Risalet” ne demektir?

Question

NEBİ-NÜBÜVVET VE RESUL-RISALET KAVRAMLARI VE ARALARINDAKI FARK

Nebi’nin Lügat Tarifi

Lügatçılar “nübuvvet i üç anlamda kullanırlar:

1- “Nebe” kelimesinden türedigini kabul edersek bu durumda “haber verme” anlamına gelir. Çünkü “nebe”in manası haberdir. Allah Teala’nın şu sözü bu kabildendir: “Neden soruyorlar? Büyük bir haberden (nebe’) soruyorlar.”

2- Kelimenin eğer açık yol anlamındaki “nebavet” ten türediğini kabul eder sek, bu durumda nübuvvet, “Allah Celle Celâlühü’nün rızasına ulaştıran yol” demek olur. Her iki mana da nübuvvetin “sahibine Rabbinden vahyedileni haber vermektir” şeklindeki şer’i anlamına uygundur. Kelime aynı zamanda içerdiği üstünlük ve onurlandırma manasından dolayı sahibi için yükseklik derecesi ifade eder. Gerçekten de nübuvvet makamı, yüksek bir makamdır ve ancak Allah Azze ve Celle’nin risalet yükünü taşıması ve insanlara tebliğ etmesi için seçtiği kişilere nasip olur. Ayetlerde şöyle buyurulur: “Allah risâleti, kime vereceğini en iyi bilendir.”

Rabbin diledigini yaratır ve seçer.” Nübüvvet diğer açıdan, ancak kendisiyle Allah’ın rızasına ulaşmanın, O’nun razı olmadıklarından kaçınmanın ve cennete kavuşup cehennemden kurtulmanın mümkün olacağı açık yol demektir. Yine de söz konusu manaların en açık ifadelisi, birinci kullanımdır. Çünkü nebinin temel vazifesi, Allah’tan haber getirmek ve Rabbinden kendisine vahyedileni insanlara tebliğ etmektir.

Rasul Kelimesinin Lügat Manası

Rasul kelimesi “gönderme ve yönlendirme” anlamındaki “irsal”den türemiş tir. Buna göre rasul risalet anlamında, “kendisini gönderenin haberlerini mütema diyen taşıyan” demektir. Allah Teala’nın şu sözü bu kullanıma örnektir. “Ben onlara bir hediye gönderip, rasüllerin (elçilerin) ne haber ile döneceklerine bakacağım.
Buna göre, rasüllerin bu ismi almalarının nedeni, Allah’ın tevhit davasını ken dileriyle ümmetlerine göndermesi ve onları bu davanın taşınması ve tebliğ edilme siyle sorumlu tutmasıdır. Allah Azze ve Celle şöyle buyurur: “Sonra arka arkaya rasüllerimizi gönderdik.”

Nebi ve Rasûl Arasındaki Fark

Bazı alimler nebi ile rasul arasında fark gözeterek nebinin tebliğle emrolunsun ya da olunmasın, kendisine bir şeriat vahyedilen insan olduğunu kaydetmişlerdir. Rasûl ise, kendisine vahyedilen şeriati insanlara tebliğ etme emri alandır. Bu tariflere göre nebi rasülden daha umumidir. Vahiy alıp, aldığı bu vahyi insanlara ulaştırmakla görevlendirilen kişi hem nebi hem rasül, ulaştırma görevi olmayan ise sadece nebidir, rasûl değildir. Buradan her Rasûlü’n aynı zamanda nebi olduğunu, ama her nebinin rasul olmadığını anlıyoruz. İki istilahın içerdiği vasıf farklılığı ve dini kullanımda iki aynı mefhum olmaları, söz konusu ayırımı güçlendirmektedir.

Allah Teala’nın şu sözü iki kavramın farklı kullanımına örnektir: “Kitapta Musa’yı da an. Gerçekten o ihlas sahibi bir rasûl ve nebi idi. ”

Rasul olmayan nebilere Hz. Musa’nın genç yol arkadaşı Hz. Yuşa’yı örnek ve rebiliriz. Allah onu nebi kılmış, Rasul olan nebinin misali ise, Peygamber Efendi mizdir (sav) Allah Teala onu bütün insanlara nebi ve rasûl olarak göndermiştir.

Kuran’da kavimlerine gönderildiği anlatılan diğer rasul nebiler de aynıdır. Bununla birlikte diğer bazı alimler, nebi ve rasulü eş anlamlı sayarlar. Ikisinin delalet ettiği aynı olduğu için nebi rasul, rasul nebi diye isimlenir. Peygamberin ra sül ismini alması, Allah’ın kendisini insanlara göndermesi (irsal) yönüyle, nebi denmesi ise insanlar için Allah’tan vahiy haberini (nebe’) alması nedeniyledir. Dolayısıyla iki kavram birbirinin lazımıdır. Kâdı lyaz ve Sad et-Taftazani bu görüşü sa vunurlar.

İki görüşün dışında başka bir görüşü ileri sürenler vardır ki özetle şunu söy lerler: Nebi, Allah’ın kendisine vahyettigi insandır. O kendisine vahyedileni teblig etmektedir, fakat küfürden imana çıkaracağı kafir bir kavme gönderilmemiştir. Ra súl ise kendilerini tevhide çağırmak için kâfirlere gönderilen insandır. Allah Teala şöyle buyurmaktadır: “Senden önce hiçbir resûl ve nebi göndermedik ki (erselna), bir şey temenni ettiği zaman, şeytan onun bu temennisine dair vesvese vermiş olmasın. ”

Ayetin aslında kullanılan “erselna” fiilinden “irsal”in rasulu de nebiyi de içi ne aldığını görüyoruz. Ikisinden biri “rasûl” kelimesiyle hususiyet kazanmıştır ki bu da Allah’ın emrine muhalefet edip şirke düşen bir kavme ilahi risålet davasını teblig etmekle emrolunan mutlak manadaki rasüldür. Mesela Hz. Nuh’un durumu böyledir. Sahih rivayette onun yeryüzüne gönderilmiş ilk rasul olduğu ifade edilir. Oysa ondan önce de Hz. Adem ve Hz. Idris gibi nebiler bulunmaktadır. Allah Teala’nın “biz senden önce hiçbir rasul ve nebi göndermedik ki…” sözü nebinin mürsel olduğuna delildir. Tercih edilen tarif şudur: Rasul kendisine yeni bir şeriat vahyedilen, nebi ise kendinden önceki şeriatı yaşatmak üzere gönderilendir.*

Israiloğullarını nebiler idare etmekteydi. Hadiste anlatıldığı üzere ne zaman biri ölse yerine yenisi geçerdi. Israiloğullarının nebileri Hz. Musa’nın, yani Tevrat’ın şeriatıyla gönderilmişlerdi. Emrolundukları husus, Allah’ın vahyini kavimlerine ulaştırmaktı. Allah Teâlâ şöyle buyurmaktadır: “Musa’dan sonra Israilo ğullarının ileri gelenlerini görmedin mi (ne yaptılar)? Hani, nebilerinden birine, “Bize bir hükümdar gönder de Allah yolunda savaşalım” demişlerdi. O, “Ya üzerinize savaş farz kılındığı halde, savaşmayacak olursanız?” demişti.”

Ayetten anlaşıldığı üzere, nebiye kavminin yapması zorunlu olan bir husus vahyediliyor. Bunun ancak tebliğin gerekli olmasıyla birlikte sözkonusu olacağı açıktır. Hz. Davud’un, Hz. Süleyman’ın, Hz. Zekeriya’nın ve Hz. Yahya’nın durumu böyledir. Onlar Israloğullarını idare etme, aralarında hükmetme ve kendilerine hakkı tebliğ etme görevini üstlenmişlerdir. Yine de doğrusunu en iyi Allah bilir.”

Dini Siteler

BENZER KONULAR:

About Dini Soru Cevap

Her soru cevap verilmeye değerdir, yeter ki aynı konu bize sorulmuş olmasın ve kurallara uygun sorulsun. Lütfen soru yollamadan önce aynı konu var mı diye \\\\"ARAMA\" yapınız. Konu altına yazılan sorulara öncelik tanıyoruz.. Bilginize

Follow Me

Answer ( 1 )

    1
    2025-10-14T07:27:18+03:00

    Nebi ve Nübüvvet

    Lügat anlamı: “Nebe’” kökünden gelir, haber vermek demektir. Nebi, Allah’tan haber alan ve bunu insanlara bildiren kişidir.
    Bazı âlimlere göre “nebavet” kökünden gelir; bu da yol, yüksek makam anlamındadır. Buna göre nübüvvet, Allah’ın rızasına ulaştıran yol demektir.
    Şer‘î anlamı: Allah’tan vahiy alıp, bu vahyi insanlara ulaştıran kimsedir.
    Nübüvvet makamı: Allah tarafından seçilmiş kimselere verilen en yüksek manevi derecedir.
    Delil:
    “Allah risâleti, kime vereceğini en iyi bilendir.” (En‘âm, 124)
    “Rabbin dilediğini yaratır ve seçer.” (Kasas, 68)

    Resûl ve Risâlet

    Lügat anlamı: “Göndermek” anlamındaki irsâl kökünden gelir. Resûl, “gönderilen elçi” demektir.
    Şer‘î anlamı: Allah tarafından bir kavme gönderilen, Allah’ın emir ve yasaklarını tebliğ etmekle görevli peygamberdir.
    Delil:
    “Sonra ardı ardına resullerimizi gönderdik.” (Mü’minûn, 44)
    “Ben onlara bir hediye gönderip rasullerin ne haberle döneceklerine bakacağım.” (Neml, 35)

    Nebi ile Resûl Arasındaki Fark

    Âlimler arasında üç temel görüş vardır:

    1-En yaygın görüş:

    Nebi: Kendisine vahiy gelir; ancak yeni bir şeriatla değil, önceki bir peygamberin şeriatıyla amel eder.
    Resûl: Kendisine vahiy gelir ve bu vahyi insanlara tebliğ etmesi emredilir; ayrıca genellikle yeni bir şeriatla gönderilir.
    Sonuç:
    Her resûl aynı zamanda nebidir.
    Her nebi resûl değildir.
    Nebilik daha genel, resullük daha özeldir.
    Delil:

    “Kitapta Musa’yı da an. Gerçekten o ihlâs sahibi bir resûl ve nebi idi.” (Meryem, 51)

    2-Bazı âlimlere göre (Kâdı İyaz, Sa‘deddin et-Taftazânî):

    Nebi ve resûl eş anlamlıdır.
    “Nebi” oluşu vahiy almasına, “resûl” oluşu ise bu vahyi insanlara ulaştırmasına işaret eder.
    Bu durumda aralarında fark değil, vazife yönünden tamamlayıcılık vardır.

    3-Diğer görüş:

    Nebi: Allah’tan vahiy alan, ancak kâfir bir kavme gönderilmeyen kişidir.
    Resûl: Küfre düşmüş bir topluma gönderilen, onları tevhide davet eden peygamberdir.
    Delil:
    “Senden önce hiçbir resûl ve nebi göndermedik ki (erselnâ)…” (Hac, 52)
    Burada “erselnâ” fiilinin hem resûl hem nebiyi kapsaması, ikisinin ortak yönüne işaret eder.

    Misaller

    Hz. Nûh (a.s.): Yeryüzüne gönderilen ilk resûldür.
    Ondan önce Hz. Âdem ve Hz. İdris nebiler olarak yaşamıştır.
    Hz. Musa (a.s.): Hem nebi hem resûldür.
    Hz. Yûşa (a.s.): Nebi, fakat resûl değildir.
    Hz. Davud, Hz. Süleyman, Hz. Zekeriyya, Hz. Yahya (a.s.): İsrailoğulları içinde Tevrat’ın şeriatıyla hükmeden nebilerdir.
    Hz. Muhammed (s.a.v.): Bütün insanlığa gönderilmiş hem nebi hem resûldür.
    “Biz seni âlemlere rahmet olarak gönderdik.” (Enbiyâ, 107)

    Sonuç

    Nübüvvet: Allah’tan vahiy almak.
    Risâlet: Bu vahyi tebliğ etmek.
    Nebi: Vahiy alan peygamber.
    Resûl: Hem vahiy alan hem tebliğle görevlendirilen peygamber.
    Her resûl nebidir, ama her nebi resûl değildir.
    Allah’ın dilediğini seçip bu makamlarla şereflendirdiği kişiler peygamberlerdir.
    “Allah peygamberleri arasından dilediğini üstün kılmıştır.” (Bakara, 253)

    Best answer

Leave an answer