Kur’an’da Münafıkların Tasviri

SORU: Şu âyet-i kerimenin tefsirini rica ediyorum:

Münafıklar sana geldiklerinde: “Şahitlik ederiz ki sen Allah’ın peygamberisin” derler. Allah da bilir ki sen elbette O’nun peygamberisin. Allah münafıkların kesinlikle yalancı olduklarını bilmektedir.

CEVAP: Bu âyet-i kerime el-Münafıkûn sûresinin başıdır. Medine’deki münafıkların başı Abdullah ibn Ubey ibn Selül hakkında nazil olduğu rivayet edilir. Kendisi gibi kimselerle başbaşa kaldığı zaman İbn Ubey, Hz. Peygamber (s.a) hakkında ileri geri konuşur ve onu kötülerdi. Hz. Peygamberin ve müslümanların yanında ise müslüman görünmeye çalışırdı. Münafıklığını örtbas etmek için yalan yere yeminler ederdi. Allah Teâlâ onun ve onun durumunda olanların iç yüzünü ortaya çıkardı ve rezil etti.

Münafık, içiyle dışı aynı olmayan ve inanmadığı şeyi inanıyormuş gibi konuşandır. Hz.’Peygamber (s.a) münafığın alametlerinden bir kısmını zikrederek şöyle buyurmuştur:

Münafığın alameti üçtür: Konuştuğunda yalan söyler, söz verdiğinde yerine getirmez, kendisine bir şey emanet edildiğinde ona hıyanet eder.

Başka bir hadiste şöyle buyurur:

Şu dört şey, kimde bulunursa halis münafık olur: -Bunlardan birisi kimde bulunursa, onu terkedinceye kadar kendisinde münafıklıktan bir haslet bulunur- Konuşurken yalan söyler, söz verdiğinde yerine getirmez, bir şey emanet edildiğinde hıyanet eder ve mahkemelik olduğu zaman haktan ayrılır.

Huzeyfe el-Yemani’ye münafık hakkında sual sorulduğunda şöyle der: “İslâm’ı anlatan, fakat onunla amel etmeyendir”.

Âyet-i kerimenin anlamı şöyledir: Ey Allah’ın Rasûlü! Hilebaz münafıklar senin yanında bulunduklarında dilleriyle “sen Allah’ın Ra-sûlüsün” derler, yalancılıkla ve hileyle bu sözlerinin doğru olduğuna yemin ederler ve bu yeminleriyle kendilerinin münafık olmayıp mümin olduklarını göstermek isterler. Allah Teâlâ vakıaya mutabık gerçek bir ilimle senin peygamber olduğunu bilir ve buna şahitlik eder. O, şahitlerin en hayırlısıdır. Allah Teâlâ münafıkların, sözlerinin zahiren doğru da olsa iddialarında yalancı olduklarına, samimi olmadıklarına da şahitlik eder. Söyledikleri söz kendilerine nisbet edilmeden sadece içeriği yönünden değerlendirilmiş olsa gerçekten doğru bir sözdür, çünkü sen gerçekten Allah’ın Rasûlüsün. Fakat onlar bu gerçeğe iman ettiklerini iddia veya ima ederken yalan söylemekteler. Çünkü onlar bu gerçeği, gün ışığındaki güneşten daha açık bile olsa, iç dünyalarında kabul etmemekte ve yalanlamaktadırlar.

İbn Kesir’in âyeti tefsir ederken söylediği şudur:

Allah Teâlâ münafıklardan haber vererek, onların Peygamber’in yanına geldikleri zaman dilleriyle müslüman olduklarını ifade ettiklerini, fakat işin iç yüzünün böyle değil, aksine bunun zıddı olduğunu söylemektedir. Bunun için Allah Teâlâ şöyle buyumaktadır:

Münafıklar sana geldiklerinde “Şahitlik ederiz ki sen Allah’ın peygaberisin” derler. Yani senin yanında hazır oldukları zaman, senin yüzüne karşı böyle söylerler ve senin için bunu izhar ederler. Halbuki göründükleri gibi değildirler. Bunun için Allah bir parantez cümlesiyle onun Allah elçisi olduğunu haber verir: Allah, münafıkların kesinlikle yalancı olduklarını bilmektedir. Yani sözlerin içeriği gerçek de olsa onlar haberini verdikleri konuda yalancıdırlar. Çünkü onlar söyledikleri şeyin sıhhatine ve doğruluğuna inanmıyorlar. Bu sebeple Allah onlann inandıkları iddaasını yalanlamıştır.

El-Münafıkûn Suresi’nin ilk ayeti, münafıkların ikiyüzlülüğünü ve Peygamber’e karşı gerçek niyetlerini gözler önüne seriyor.

Ayetin Tefsiri:

Bu ayet, Medine’deki münafıkların lideri Abdullah ibn Ubey ibn Selül ve onun gibileri hakkında indirilmiştir. Bu kişiler, Peygamber’e karşı gerçek duygularını gizleyerek, toplum içinde Müslüman gibi görünmeye çalışırlardı. Peygamber’in yanında “Sen Allah’ın elçisisin” diyerek yalan yere şahitlik ederlerdi. Ancak Allah, onların içlerindeki gerçek niyeti biliyordu.

Münafık Kimdir?

Münafık, inanmadığı halde inanıyormuş gibi davranan, sözüyle özü bir olmayan kimsedir. Peygamberimiz, münafığın alametlerini şu şekilde belirtmiştir:

Konuştuğunda yalan söyler.
Söz verdiğinde yerine getirmez.
Kendisine emanet edilen şeye ihanet eder.
Ayetin Anlamı:

Münafıklar, Peygamber’in huzuruna geldiklerinde “Biz şahitlik ederiz ki sen gerçekten Allah’ın elçisisin” derler.
Allah, Peygamber’in gerçekten elçisi olduğunu bilir ve buna şahitlik eder.
Allah aynı zamanda münafıkların yalancı olduklarını da bilir.
İbn Kesir’in Yorumu:

İbn Kesir, bu ayeti tefsir ederken münafıkların Peygamber’e karşı ikiyüzlü davranışlarını vurgular. Münafıklar, Peygamber’in yanında Müslüman gibi görünseler de, içlerinde ona inanmazlar. Bu nedenle, “Sen Allah’ın elçisisin” demeleri samimi bir itiraf değil, sadece bir yalandır.

Sonuç:

Bu ayet, münafıkların gerçek yüzünü ortaya koyarak, onların Peygamber’e ve İslam’a karşı olan ikiyüzlü tavırlarını açıkça göstermektedir. Allah, münafıkların yalanlarını bilmekte ve onların bu davranışlarını kınamaktadır. Bu ayet, Müslümanları münafıklara karşı dikkatli olmaları konusunda uyarmaktadır.

BENZER KONULAR:

• Kur’an ve Kur’an mealini nereye koymalıyız?
• Kur’an okuma ve ilim öğretme karşılığında ücret almak caiz midir?
• Kur’an okurken sesi güzelleştirmek
• Kur’an-ı Kerim’in Geliş ve Nüzul Şekilleri
• Kur’an’da olduğu iddia edilen çelişkilere nasıl cevap verilebilir?
• Tümünü görüntüle.